Scenariusz apelu z okazji Świąt Majowych, który odbył się w Gimnazjum im. Unii Europejskiej w Sośnicowicach w 2011r.

Uroczysty Apel  z okazji Świąt Majowych

220 rocznica Konstytucji 3 Maja

I zakończenia II wojny światowe

— HYMN PAŃSTWOWY -

1. Wiersz: Janina Majewska «Czy to można zrozumieć»

Czy to można zrozumieć,

czy w to można uwierzyć,

że kiedyś dzieciom broniono

polskich pacierzy?

Że się po polsku czytać uczono

po kryjomu

i że tylko w domu

i bardzo ostrożnie

o historii polskiej mówić było można?

Jakże jesteśmy szczęśliwe

dziś my — polskie dzieci,

w wolnym urodzone kraju!

Jakże jasno dziś nam Biały Orzeł świeci

w dniu Trzeciego Maja!

Dziś w wolnej Polsce naród cały

święci ten dzień radosny,

dzień wolności i chwały,

święto wiosny!

2. Wysłuchanie fragmentu poloneza Michała K Ogińskiego pt. «Pożegnanie ojczyzny».

3. Narrator:

Osoba I:

Nad poprawą Rzeczypospolitej myśleli od dawana troskliwi o los ojczyzny obywatele. Elekcje, bezkrólewie, liberum veto, konfederacje, wolność szlachecka zmieniona w swawolę, tron bez władzy, skarb bez pieniędzy, obrona bez wojska – oto szereg przyczyn, które prowadziły Polskę do nieuchronnego upadku.

Osoba II:

Rządził w Rzeczpospolitej, kto chciał i jak chciał. Lekceważono przestrogi. Pierwszy rozbiór Polski uderzył jak grom niespodziewany, a tak ogłuszający, że przerażenie odebrało siły, obezwładniło wszystkich. Pod wpływem tego ciosu obudziło się sumienie narodowe. Jednak znaleźli się jeszcze ludzie, którzy chwalili stary porządek i nie chcieli dostrzegać zbawienia w reformach społeczno-politycznych.

4. Wiersz: Wanda Grodzieńska «Radosny dzień»

Takiego maja,

ślicznego maja

nie było jeszcze!

Umył się rano

rosą poranną,

srebrzystym deszczem.

Potem się otarł

przędzą ze złota

w tęczę wplecioną,

włosów promienie

związał misternie

wstążką czerwoną.

Po słońca smużkach

na lekkich nóżkach

zbiegł z piosnką do nas,

fiołki, sasanki,

kaczeńców wianki

przyniósł w ramionach.

Zieleń i błękit,

trele piosenki

rozsypał szczodrze ...

Jakże z tym majem,

prześlicznym majem

było nam dobrze!

5. Narrator III:

Ten pełen entuzjazmu i nadziei wiersz napisano z okazji uchwalenia Konstytucji 3 Maja w 1791 roku. Konstytucja ta bowiem wyrażała nadzieje Polaków z jednej strony na wzmocnienie państwa, władzy królewskiej i wojska, z drugiej zaś na nadanie praw mieszczanom oraz poprawienie sytuacji chłopów.

Uchwalając Konstytucję 3 Maja posłowie Sejmu Czteroletniego podjęli próbę ratowania Rzeczypospolitej.

6. Wiersz: «Trzeci maj»

Witaj majowa jutrzenko,

świeć naszej polskiej krainie,

ucieszymy Ciebie piosenką

przy hulance i przy winie.

Witaj Maj, Trzeci Maj!

u Polaków błogi raj!

Nierząd braci naszych cisnął

gnuśność w ręku króla spała,

a w ten Trzeci Maj zabłysnął

i nasza Polska powstała.

Witaj Maj, piękny Maj

Wiwat wielki Kołłątaj!

7. Wysłuchanie Pieśni Legionów Polskich we Włoszech.

8. Narrator III:

Konstytucja 3 Maja została uchwalona w 1791 roku przez Sejm Czteroletni podnazwą «Ustawa rządowa». Była to pierwsza w Europie, a druga w świecie po Stanach Zjednoczonych ustawa zasadnicza, będąca bardzo śmiałą, jak na owe czasy, próbą zreformowania ustroju Polski szlacheckiej w duchu nowych i deałów wieku oświeconego.

«W imię Boga w Trójcy Świętej jedynego. Stanisław August z bożej łaski i woli narodu Król Polski (…) niniejszą konstytucję uchwalamy i tę całkowicie za świętą, za niewzruszoną deklarujemy (…).»

9. Narrator IV:

Konstytucja składała się z 11 rozdziałów:

I. Religia panująca. II. Szlachta, Ziemianie. III. Miasta i Mieszczanie. IV. Chłopi włościanie. V. Rząd, Władze Publiczne. VI. Sejm, czyli Władza Prawodawcza. VII. Król, Władza Wykonawcza. VIII. Władza Sądownicza. IX. Regencja. X. Edukacja. XI. Siła zbrojna Narodowa.

Uczniowie pokazują kartony z rozdziałami.

10. Narrator III:

Społeczeństwo Warszawy z ogromną radością przyjęło nowy akt prawny, wiwatując od rana na Placu Zamkowym na cześć ich twórców.

11. Wiersz:

Zgoda Sejmu to sprawiła,

że nam wolność przywróciła.

Wiwat, krzyczcie wszystkie stany,

niech żyje król kochany.

Wiwat Sejm i naród cały!

Dziś nam nieba żywot dały.

Wiwat, krzyczcie wszystkie stany,

niechaj żyje król kochany!

12. Wiersz: Stanisław Aleksandrzak «Rocznica»

Trzeci Maja radością wiosenną

wszystkich ludzi dziś w Polsce powitał,

Sztandarami biało-czerwonymi

umaiła się Rzeczpospolita.

Umaiły się też pierwszym kwieciem

łąki, pola i w ogrodach drzewa,

Maj się pieśnią zwycięskiej wiosny

zgodnym chórem z ludzi rozśpiewał.

Rozpłynęła się już pieśń radosna

głośnym echem po ojczystym kraju

— Witaj, witaj, Majowa Rocznico,

pamiętny Trzeci Maju.

13. Narrator V:

Główni twórcy konstytucji to:

Stanisław August Poniatowski;

Ignacy Potocki;

Hugo Kołłątaj;

— na ścianie ukazane są postacie twórców /rzutnik /

Konstytucja 3 Maja utrzymywała uprzywilejowane stanowisko szlachty, osłabiając pozycję magnaterii, rozszerzyła prawa mieszczan. Zapewniała chłopom opiekę «prawa i rządu».

14. Fragment tekstu źródłowego Konstytucji, osoba I:

«Lud rolniczy, spod którego płynie najobfitsze bogactw krajowe źródło, który najliczniejszą w narodzie stanowi ludność, a zatem najdzielniejszą w kraju siłę, tak przez sprawiedliwość ludzkości i obowiązki chrześcijańskie, jako i przez własny nasz interes dobrze zrozumiały, pod opiekę prawa i rządu krajowego przyjmujemy»

15. Narrator V:

Zniosła liberum veto i wolną elekcję, wprowadziła dziedziczną monarchię oraz zakaz zawiązywania konfederacji.

16. Fragment tekstu źródłowego Konstytucji, osoba II:

«Wszystko i wszędzie większością głosów zdecydowane być powinno, przeto liberum veto konfederacyjne wszelakiego gatunku i sejmy konfederackie jako duchowi niniejszej Konstytucji przeciwne, rząd obalające, społeczności niszczące na zawsze znosimy.»

17. Narrator V:

Zniosła podział na Koronę i Litwę. Naczelnym organem władzy miał być Sejm, zmniejszono rolę Senatu. Wzmocnione zostały rząd z królem oraz władza wykonawcza. Ustawa ta powstała pod wyraźnym wpływem idei, które zrodziły Konstytucję Stanów Zjednoczonych i francuską Deklarację Praw Człowieka i Obywatela. Konstytucja polska czyniła wielkie wyłomy w ustroju stanowym i wprowadziła Polskę na drogę postępu.

18. Fragment tekstu źródłowego Konstytucji, osoba III:

«Uznając, iż los nas wszystkich od ugruntowania i wydoskonalenia Konstytucji narodowej jedynie zawisł, długim doświadczeniem poznawszy zadawnione rządu naszego wady, a chcąc korzystać z pory, w jakiej się Europa znajduje, wolni od hańbiących obcej przemocy nakazów, ceniąc drożej na życie nad szczęśliwość osobistą, niepodległość i wolność, którego los w ręce nasze jest powierzony. Chcąc na błogosławieństwo i wdzięczność współczesnych i przyszłych pokoleń zasłużyć mimo przeszkód dla dobra powszechnego, dla ugruntowania wolności dla ocalenia ojczyzny naszej i jej granic niniejszą Konstytucję uchwalamy.»

19. Wiersz: Franciszek Karpiński «Na dzień 3 Maja»

Rzucajmy kwiaty po drodze,

Kędy przechodzić mają

Szczęście narodu wodze,

Co nowy rząd składają,

Weźmy weselsze szaty,

Dzień to kraju święcony

Jakże ten król nasz bogaty!

Skarb jego – serc miliony

20. Jakub Jasińki «Do narodu» – fragment, osoba I:

«Narodzie! Niegdyś wielki, dziś w smutnej kolei,

Wyzuty z siły, bogactw, sławy i nadziei,

Co niegdyś mocą broni i nade wyborem

Dziś pod jarzmem zhańbienia, klęsków i niewoli

Dumnych jesteś igrzyskiem i postawą swawoli.

Ty, coś orężem obce przemierzał narody,

Patrz, co z tobą zrobiły domowe niezgody!

21. Wysłuchanie „Mazurka  F-du“  F. Chopina

22. Jakub Jasińki „Do narodu“ – fragment, osoba II:

Jużeś po długim smutku darem oświecenia

Począł uznawać gmach silny dawnego znaczenia

I już widział z postrachem twój sąsiad niegodny,

Czym zostać może Polak, wolny i zgodny!

23. Wiersz Michała Areta „Maj“

Maj – rocznica pięknych serc!

Maj – rocznica wielkich myśli,

Tym, co dawno przeminęli,

Hołd składają, ci co przeszli.

Choć przeminął dawno wiek,

Dawne hasła się zmieniły,

Orzeł począł nowy bieg.

Lecz z przeszłości czerpał siły.

Z tych w ciemnościach jasnych chwil,

Kiedy miłość pobratała

W jedną całość Polski stany,

Miłość ponad wszystko trwała.

Tym, co w Polsce dali myśl,

Aby stworzyć cud majowy,

Cześć z oddaniem złóżmy dziś, przed pamiątką chyląc głowy.

24. Narrator VI:

Konstytucja 3 Maja została obalona w połowie 1792 roku wskutek agresji rosyjskiej i konfederacji targowickiej. O swoją wolność i prawa musieli Polacy walczyć przez wiele lat. Konstytucja 3 Maja stała się w tych latach symbolem wewnętrznych sił narodu, zdolnego do politycznego odrodzenia się. Do dziś aktualne są słowa poety J Krasickiego.

25. Wiersz: J Krasicki »Hymn do miłości ojczyzny«

Święta miłości kochanej ojczyzny,

Czują cię tylko umysły poczciwe.

Dla ciebie zajadłe smakują trucizny,

Dla ciebie więzy, pęta niezelżywe!

Kształcisz kalectwo przez chwalebne blizny,

Gnieździsz w umyśle rozkosze prawdziwe

Byle cię można wspomóc, byle wspierać,

Nie żal żyć w nędzy, nie żal umierać.

Rocznica zakończenia II wojny Światowej

Ósmego maja 1945 roku zakończyła się II wojna światowa. Na ziemiach polskich trwała 2077dni. W tym czasie zginęło 6 milionów Polaków w tym 2 miliony dzieci. Każdego dnia ginęło 3 tysiące osób. W kwietniu 1945 roku Rosjanie rozpoczęli operację berlińską, której celem było zdobycie stolicy Rzeszy. 25 kwietnia wojska radzieckie okrążyły Berlin. Silny ostrzał  artyleryjski i naloty bombowców zniszczyły prawie całe miasto. 30 kwietnia Niemcy bronili się już tylko w śródmieściu. Tego dnia w schronie Kancelarii Rzeszy popełnił samobójstwo Adolf Hitler. Dwa dni później skapitulowały ostatnie oddziały broniące Berlina. Po kapitulacji Berlina poddały się wojska niemieckie w Austrii i północnych Włoszech. 5 maja złożyły oddziały stacjonujące w północnych Niemczech, Danii i Holandii. 7 maja 1945 roku o godz.2.41 rano w kwaterze głównej gen. Eisenhowera w Reims gen. Alfred Gustaw Jodl podpisał akt bezwarunkowej kapitulacji Niemiec. W ceremonii uczestniczyli przedstawiciele wojsk amerykańskich, radzieckich, brytyjskich i francuskich. Stalin zażądał jednak, aby wstrzymać oficjalne komunikaty i powtórzyć ceremonię w kwaterze marszałka Gieorgija Żukowa. W tej sytuacji 8 maja o godz. 22.30 na przedmieściach Berlina marszałek  Żukow przyjął z rąk feldmarszałka Wilhelma Keitla bezwarunkową kapitulację III Rzeszy. Ponieważ ze względu na dwugodzinną różnicę czasu w Moskwie był już 9 maja, to  właśnie tę datę uznano w ZSRR (i w państwach uzależnionych ) za Dzień Zwycięstwa.

Mamy nadzieję ,że nasz apel przybliżył nam najważniejsze majowe święta i będziemy  pamiętać o nich zawsze.

Dziękujemy za uwagę i prosimy o rozejście się do klas.

Opracowała: Renata Szymanik