M-jak Matematyka jest programem zajęć pozalekcyjnych popularyzujących matematykę wśród uczniów klas 4-6 szkoły podstawowej. Napisany został przez nauczyciela matematyki z Zespołu Szkolno — Przedszkolnego w Granowie.

PROGRAM ZAJĘĆ EDUKACYJNYCH
POPULARYZUJĄCY MATEMATYKĘ

DLA KLAS IV, V, VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ

« M- JAK MATEMATYKA»

Spis treści:

1. 1.   Wstęp
2. 2.   Charakterystyka
3. 3.   Cele programu
4. 4.   Treści kształcenia
5. 5.   Procedury osiągania celów
6. 6.   Opis założonych osiągnięć
7. 7.   Ewaluacja
8. 8.   Literatura

                                          
                                               Opracowała: mgr Krystyna Kasperek

I WSTĘP

W każdej grupie uczniów znajdują się uczniowie uzdolnieni matematycznie. Takie uzdolnienia trzeba rozwijać jak najwcześniej. Uczniów powinno otoczyć się opieką i dać im możliwości poszerzania wiedzy i umiejętności matematycznych, wdrażać do samodzielnej i twórczej pracy.

Największe efekty w pracy z uczniem uzyskuje się na zajęciach pozalekcyjnych. Praca w małych grupach dzieci o zbliżonych zainteresowaniach, oparta na dobrowolności i swobodzie przynosi wiele korzyści. Z myślą o takich zajęciach opracowałam program zajęć edukacyjnych popularyzujący matematykę.

II CHARAKTERYSTYKA

Program niniejszy pokazuje uczniowi różnorodność zastosowania matematyki, podkreśla jej znaczenie w życiu codziennym. Stwarza dzieciom warunki do samodzielnego pokonywania trudności i osiągania satysfakcji z twórczej pracy.

Program ten oferuje uczniom odmienne sposoby zdobywania i utrwalania wiedzy niż te, które są zazwyczaj stosowane na lekcjach matematyki. Zdecydowanie większy nacisk postawiony jest na aktywizowanie uczniów i stwarzanie takich sytuacji dydaktycznych, by uczeń mógł samodzielnie pokonywać trudności i odczuwać satysfakcję z osiągniętego sukcesu.

Program jest przewidziany do realizacji w klasie IV, V VI szkoły podstawowej poprzez pracę:

• na lekcjach
• na zajęciach kółka matematycznego
• na zajęciach pozalekcyjnych – udział w konkursach, zabawach, turniejach matematycznych.
• Na zajęciach koła matematycznego uczniowie zajmują się zadaniami i problemami dotyczącymi:
• własności liczb naturalnych i wymiernych
• kalendarza i czasu
• map, planów i skali
• prędkości, drogi i czasu
• obliczeń procentowych
• diagramów i wykresów
• elementów kombinatoryki
• własności figur na płaszczyźnie
• figur geometrycznych w przestrzeni.

Ponadto uczniowie biorą udział w konkursach szkolnych: «Konkurs tablicowy», dwuetapowy konkurs matematyczny, konkurs «Sudoku». Inne – to konkursy zewnętrzne takie jak: «Kangur matematyczny», Wojewódzki Konkurs Matematyczno – Przyrodniczy.

III  CELE PROGRAMU

Cele główne:

• Popularyzacja matematyki wśród szerokiego grona uczniów
• Rozwijanie uzdolnień matematycznych uczniów
• Przygotowywanie do konkursów matematycznych

Cele szczegółowe:

• Poszerzanie zakresu swoich umiejętności poprzez realizowanie treści wykraczających poza program nauczania
• Rozwijanie pamięci i umiejętności abstrakcyjnego myślenia oraz logicznego rozumowania
• Kształtowanie sprawności manualnej oraz wyobraźni geometrycznej
• Rozwijanie umiejętności interpretowania informacji i analizowania danych
• Przygotowywanie uczniów do wykorzystania wiedzy matematycznej do rozwiązywania problemów z zakresu różnych dziedzin kształcenia szkolnego oraz życia codziennego.
• Przyswajanie przez uczniów języka matematycznego.
• Kształcenie umiejętności komunikowania i argumentowania
• Rozwijanie osobowości poprzez wyrabianie pracowitości, systematyczności, wytrwałości i dociekliwości.
• Przygotowywanie do samodzielnego pogłębiania wiedzy oraz szukania informacji.
  
  
  
  
  
  
  
  
  

IV TREŚCI KSZTAŁCENIA

V PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW

Aby zrealizować zamierzone cele nauczyciel powinien stosować różnorodne formy pracy takie jak:

• Praca w grupach
• Działania praktyczne i manualne
• Dyskusje między nauczycielem a uczniami oraz między uczniami w grupie
• Pokazy i prezentacje
• Zawody, konkursy i turnieje matematyczne
• Gry i zabawy dydaktyczne
• «burza mózgów»
• Metoda projektów
• Stosowanie innych nośników wiedzy, np. encyklopedie, Internet, itp.
  
  

VI OPIS ZAŁOŻONYCH OSIĄGNIĘĆ

Uczeń powinien:

• Czytać ze zrozumieniem tekst matematyczny
• Uważnie analizować treść zadania oraz poszukiwać różnych, nietypowych rozwiązań
• Stosować schematy i rysunki w trakcie rozwiązywania zadań
• Korzystać z tabel, wykresów, diagramów, instrukcji oraz tekstów użytkowych
• Interpretować informacje, wyciągać wnioski poparte poprawnym rozumowaniem
• Obsługiwać matematyczne komputerowe programy interaktywne
• W pewnym zakresie stosować oznaczenia literowe do opisu danych i w rozwiązaniu zadania
• Rozwiązywać problemy praktyczne
• Dostrzegać zależności matematyczne w otaczającym świecie
• Prezentować rozwiązania zadań i problemów w sposób zrozumiały czytelny
• Sprawdzać otrzymane wyniki i korygować błędy
• Skutecznie poszukiwać potrzebnych wiadomości na stronach internetowych.

Praca ucznia podczas zajęć kółka matematycznego powinna być oceniana zawsze pozytywnie. Pozwala to na wzmocnienie motywacji poznawczych i zainteresowań matematycznych. Formę oceny oraz sposób nagradzania pozostawia się nauczycielowi prowadzącemu zajęcia, mogą to być np. pochwały, oceny słowne, dyplomy uczestnictwa, nagrody rzeczowe. Miarą sukcesu ucznia będą też osiągane przez niego wyniki w nauce i konkursach.

VII EWALUACJA

Oceny programu dokonuje się pod koniec roku szkolnego na podstawie:

• Ankiety skierowanej do uczniów uczęszczających na zajęcia kółka matematycznego.
• Obserwacji niewerbalnych zachowań uczniów w czasie zajęć
  (aktywność, frekwencja, zainteresowanie formą i tematyką zajęć)
• Postępów na lekcjach matematyki i osiągnięć w konkursach matematycznych

Ocena programu daje nauczycielowi pogląd o właściwym doborze treści i metod. Nauczyciel może zmienić kolejność realizacji proponowanych haseł i treści programowych i dostosowywać je do potrzeb wynikających z pracy szkoły i zainteresowań uczestników kółka matematycznego. 

IX LITERATURA

W trakcie realizacji programu będę korzystać z literatury pomocniczej i zasobów Internetu:

• A. Żurek, P. Jędrzejewicz — «Zbiór zadań dla kółek matematycznych w szkole podstawowej» GWO 2004
• B. Stryczniewicz – «Bliskie spotkania z matematyką» Wydawnictwo NOWIK 2008
• Z. Bobiński, P. Nodzyński, A. Świątek – «Matematyka wokół zegara» Wydawnictwo AKSJOMAT – Toruń 2008
• U. Andrzejewska, K. Ślusarska – 200 zadań i łamigłówek matematycznych dla uczniów klas IV- VI szkoły podstawowej« Wydawnictwo KOREPETYTOR Płock 1999.
• Praca zbiorowa pod redakcją Z. Bobińskiego i P. Nodzyńskiego – „Liga zadaniowa. Zbiór zadań dla uczniów zainteresowanych matematyką“ AGW „CZARNY KRUK 0 Bydgoszcz 1993
• P. Zarzycki – 0LOGO na lekcjach matematyki w szkole podstawowej0 GWO 2002
• Z. Bobiński, M. Mentzen, P. Nodzyński, A. Świątek – 0Wesoła i kolorowa matematyka0 Wydawnictwo AKSJOMAT Toruń 2005
• M. Rosół – 0 Konkursy matematyczne dla szkoły podstawowej0 Wydawnictwo AKSJOMAT Toruń 2008
• J. Rzeźnik – 0 Krzyżówki i łamigłówki matematyczne0 Wydawnictwo HARMONIA Gdańsk 2003
• A. Kozłowska – Brzoza – 0 Gry i zabawy matematyczne dla uczniów szkoły podstawowej0 Wydawnictwo NOWIK Opole 2005
• E. Wróblewska – 0Jak zdać do gimnazjum. Matematyka. Zadania i testy0 Wydawnictwo EREMIS W-wa 2002
• T. Karolak – 0 Praktyczne zadania z matematyki0 Wydawnictwo SKRYPT W-wa 2004
• W. Łęska, S. Łęski – Zbiór zadań dla ASA0 Oficyna Wydawniczo – Poligraficzna ADAM W-wa
• R. Uliasz, B. Kamińska – 0Matematyka w praktyce, czyli- po co ja się tego uczę?0 Wydawnictwo NOWIK Opole 1999
• “Rebusy matematyczne» GWO
• W. Zawadowski – «Składanki – bryłki bez kleju» WSiP 1997
  
• Wikipedia
• matematyka.net
• Internetowe Kółko Matematyczne (www.users.mat.uni.torun.pl )