Scenariusz przygotowany przez nauczyciela ZS w Machowej, prezentowany przez uczniów klas 4-6 w roku szk. 2010/2011.

Scenariusz uroczystości z okazji Święta Niepodległości — montaż słowno-muzyczny

/opracował mgr Andrzej Ziaja w Zespole Szkół w Machowej/.

Chór szkolny – Hymn Polski

Narrator – Co się stało 11 listopada 1918 roku? Jakie wypadki poprzedziły ten dzień wielkiego polskiego triumfu?

To właśnie w tym dniu podpisany został rozejm kończący wielką wojnę światową, która zdruzgotała polityczny porządek starej dziewiętnastowiecznej Europy. Nie bacząc na wydarzenia, Polska powstała dzięki wielkiemu czynowi

Polaków z pokolenia naszych dziadów i pradziadów.

Wśród młodego pokolenia Polaków żyjących w ponad stuletniej niewoli narastały nastroje niepodległościowe.

Uczeń 1 – «Daj nam poczucie siły» – Stanisław Wyspiański

Daj nam poczucie siły

I Polskę daj nam żywą,

By słowa się spełniły

Nad ziemią nieszczęśliwą.

Jest tyle sił w narodzie, Nie ścierpię już niedoli Jest taka mnogość ludzi; Ani niewolnej nędzy.

Niechże w nich Duch Twój wstąpi sam sięgnę lepszej doli

I śpiących niech obudzi I łeb przygniotę jędzy.a

Zwyciężę na tej ziemi,

Niech się królestwo stanie Z tej ziemi PAŃSTWO wskrzeszę.

Nie krzyża, lecz zbawienia. Synami my Twoimi,

O, daj nam Jezu Panie, Błogosław czyn i rzeszę!

Twą Polskę objawienia

Narrator – W latach 1908 do 1914 powstało w Galicji wiele organizacji paramilitarnych, między innymi «Strzelec», Polskie Drużyny Strzeleckie, Drużyny Bartoszowe. Na ich czele stanął marszałek Józef Piłsudski. Oddział liczył wówczas około 4000 ludzi. 6 sierpnia 1914 roku pierwsza kompania kadrowa wkroczyła za zgodą wojskowych władz austriackich do Królestwa Polskiego.

Trzy dni wcześniej Józef Piłsudski mówił w Krakowie do kompanii Kadrowej Strzelców:

Uczeń 3 /Piłsudski/ – « Żołnierze…Spotkał was ten zaszczyt niezmierny, że pierwsi pójdziecie do Królestwa i przestąpicie granice rosyjskiego zaboru jako czołowa kolumna wojska polskiego, idącego walczyć o oswobodzenie Ojczyzny.

Wszyscy jesteśmy równi wobec ofiar, które ponieść musicie. Wszyscy jesteście żołnierzami. Najbardziej doświadczonym wśród was każę pełnić funkcje dowódców. Patrzę na was jak na kadry, z których rozwinąć się ma przyszła armia polska i pozdrawiam jako pierwszą kadrową kompanię.

Chór szkolny — 1. „Pierwsza kadrowa“, sł. Tadeusz Ostrowski

Narrator – W połowie sierpnia 1914 roku wszystkie ugrupowania polskie w Galicji powołały w Krakowie Naczelny Komitet Narodowy, który wziął pod swój patronat odziały Piłsudskiego. W 1916 roku legiony liczyły 20 tysięcy żołnierzy. Połowę ich składu stanowili synowie rodzin inteligenckich, drugą połowę młodzież robotnicza i rzemieślnicza. To świadczyło o wielkiej ideowości legionów, czego dowodem były zaciekłe walki w Galicji.

Chór szkolny – 2. „Wojenko, wojenko…“

Uczeń 4 – „Do moich synów“, Jerzy Żuławski

Synkowie moi poszedłem w bój,

jako wasz dziadek, a ojciec mój Synkowie moi, lecz gdyby Pan

jak ojca ojciec i ojca dziad, nie dał wzejść zorzy z krwi naszych ran,

co z Legionami przemierzył świat, to jeszcze w waszej piersi jest krew

szukając drogi przez krew i blizny na nowy świętej Wolności siew,

do naszej wolnej Ojczyzny! i wy pójdziecie, pomni spuścizny,

na bój dla naszej Ojczyzny!

Synkowie moi, da nam to Bóg,

że spadną wreszcie kajdany z nóg

i nim wy męskich dojdziecie sił,

jawą się stanie, co dziadek śnił,

szczęściem zakwitnie krwią wieków żyzny

łan naszej wolnej Ojczyzny!

Narrator – Trudny był los polskiego żołnierza w tej wojnie. Legioniści walczyli przynajmniej pod polską komendą, jednak tysiące polskich chłopców wcielono do zaborczych armii. Synowie Polski walczyć musieli przeciw sobie w szeregach obcych armii. Wszyscy jednak myśleli o wolnej Polsce, a przed bitwą modlili się tak samo…

Chór szkolny – 3. „ Marsz polonia“…»

Uczeń 5 «Rok 1918», Artur Oppman

O mamo, otrzyj oczy,

Z uśmiechem do mnie mów –

Ta krew, co z piersi broczy,

Ta krew — to za nasz Lwów!...

Ja biłem się tak samo,

Jak starsi – mamo chwal!

Tylko mi ciebie, mamo,

Tylko mi Polski żal!

Mamo, czy jesteś ze mną?

Nie słyszę twoich słów…

W oczach mi trochę ciemno.

Obroniliśmy Lwów!...

Zostaniesz biedna samą…

Baczność! Za Lwów! Cel! Pal!

Tylko mi ciebie mamo,

Tylko mi Polski żal…

Z prawdziwym karabinem

U pierwszych stałem czat…

O, nie płacz za swym synem,

Że za Ojczyznę padł!...

Z krwawą na piersi plamą

Odchodzę dumny w dal…

Tylko mi ciebie, mamo,

Tylko mi Polski żal…

Chór szkolny – 4. «O mój rozmarynie», sł. Wacław Denhoff – Czarnocki

Narrator – W styczniu 1917 roku powołano 25-cio osobową Tymczasowa Radę Stanu, do której wszedł między innymi Józef Piłsudski obejmując kierownictwo spraw wojskowych, ale ponieważ uznał, iż forma przysięgi, którą mieli składać żołnierze godzi w ich honor, wezwał do nie składania jej. Za to ukarano go wywiezieniem do Magdeburga.

Uczeń 6 – «Dwóch rannych» (fragment), Bolesław Czerwieński

Ojczyzno! Nie płacz swych dzieci, co giną!

Niechaj krew płynie i łzy niechaj płyną,

Niechaj się ziemi wstrząsają krawędzie,

Jest Bóg nad nami, więc i Polska będzie!

Gromy po gromach biją w świat spróchniały,

Co złe, jak wąż się rozpadnie w kawały,

A każda kropla krwi polskiej wylana,

Niedługo w jad się zmieni dla tyrana!

Chór szkolny – 5. «Pierwsza brygada»

Narrator – Po zwolnieniu z więzienia Józef Piłsudski nadal przewodził legionistom w walce. Gdy 10 listopada 1918 roku Piłsudski dotarł do Warszawy, przyjęty został przez społeczeństwo jak zbawca ojczyzny. Następnego dnia 11 listopada Rada Regencyjna przekazała mu pełnię władzy wojskowej. Piłsudski przejąwszy władzę ogłosił się Naczelnikiem Państwa.

Czcząc 11 listopada jako Święto Narodowe, czcimy nie tylko męstwo i poświęcenie polskiego żołnierza, ale i rozwagę polityczną, cierpliwość i upór w dążeniu do celu Uczeń 7 – Wiersz Heleny Bocheńskiej

Serca nam biją, łzy radości płyną,

Polska powstaje z wiekowej niewoli

Lud zjednoczony te matkę jedyną

Wita i upaść już więcej nie pozwoli. 

Będziemy działać, walczyć i pracować

Jak wierne syny, jak dzieci rodzone,

By po wiek wieków cześć Polski zachować,

By nie wydarło co dziś połączone.

Uczeń 8

Więc, kto dla Polski krew i życie daje

Cześć mu i sława, niech w narodzie słynie

W zwartym szeregu do obrony staje

Tego niech imię nigdy nie zaginie.

Polski żołnierzu, polski bohaterze,

Znasz twą powinność, twoje powołanie,

Twój sztandar czysty, bo wiernie i szczerze

Trwasz w obowiązku przy twoim hetmanie.

Zgoda i jedność w szeregach panuje

Jeden za wszystkich, wszyscy za jednego,

Ot! To mi wojsko, co Honor czuje,

Polski żołnierzu nie ma ci równego!

Chór szkolny – 6. «Białe róże»

Uczeń 9 – «Ziemia rodzinna», Ludmiła Mariańska

Ziemio, na której rosnę

Ojczyzno! Kocham cię całą:

Każdą twą jodłę i sosnę,

Zielony dąb, brzozę białą.

Wszystkie twe drzewa. I ptaki

Przelatujące pod niebem.

Nawet chwasty – chabry i maki.

I zboże, które jest chlebem.

Kocham rzek twoich wody

I mazowieckie piachy .

Owocujące ogrody

I złote, wiślane łachy.

Góry, gdy jesień je złoci

I kiedy śpią zimą — w śniegu.

I łąki pełne stokroci

I dymy Zagłębia Śląskiego.

Chór szkolny – 7. «Gdzie te kwiaty»

Uczeń 10 «Polska – moja ojczyzna» – M. Konopnicka.

A jak ciebie kto zapyta: Mów,że jesteś z takiej chaty,

Kto ty taki, skąd ty rodem? Co piastowską chatą była,

Mów żeś z tego łanu żyta, Żeś z tej ziemi, której kwiaty

Żeś z tych łąk co pachną miodem Gorzka rosa wykarmiła.

Narrator: I w końcu przyszła Polska, wywalczona z trudem krwią ochotników, krwią kilku pokoleń. Tych, którzy święcie wierzyli, że jeszcze nie zginęła. Wnukowie powstańców z 1863 roku wypełnili ich patriotyczny testament: wywalczyli wolną Polskę.

Uczeń 11

Pytasz się co to Polska?

To niebieskookie

Niezapominajki w rowie,

To woda stojąca na łąkach ...

To dziewczyny idące obok żyta miedzami,

Gładzące dłonią kłosy.

Kiedy nagle las zaszumi,

Mowę sosny gdy zrozumiesz,

To jest Polska.

Gdy zobaczysz gdzieś topole

Królujące ponad polem

To jest Polska.

Gdy zobaczysz płowe wrzosy

Rozbłyskane w kroplach rosy -

To jest Polska.

Kiedy drogim jest ci w życiu

Żyto srebrne przy księżycu,

To jest Polska.

Ujrzysz biało krzyż wycięty,

Hełm i pod nim piasek święty – to jest Polska!

Chór szkolny – 8. «Biały krzyż»

Uczeń 12

«Ballada o miłości ziemi ojczystej»

Bez tej miłości można żyć,

Mieć serce suche jak orzeszek,

Malutki los naparstkiem pić,

Z dala od zgryzot i pocieszeń,

Na własną miarę mieć nadzieję,

W mroku kryjówkę sobie uwić,

O blasku próchna mówić dnieje,

O blasku słońca nic nie mówić.

Uczeń 13

Jakiej miłości brakło im.

Że są jak okno wypalone,

Rozbite szkło, rozwiany dym,

Jak drzewo z nagła powalone,

Które za płytko wrosło w ziemię,

Któremu wyrwał wiatr korzenie.

I jeszcze żyje cząstką czasu,

Ale już traci swe zielenie,

I już nie szumi w chórze lasu.

Uczeń 14

Ziemia ojczysta, ziemio jasna,

Nie będą powalonym drzewem,

Codziennie mocniej w Ciebie wrastam,

Radością, smutkiem, dumą, gniewem.

Nie będę jak zerwana nić,

Odrzucam pusto brzmiące słowa,

Można nie kochać cię i żyć,

Ale nie można owocować.

Uczeń 15: «Kocham się Polsko»

Kocham Cię Polsko za twą przeszłość sławną,

Którą przyniosły miecze twe waleczne,

Za chrobre dzieje co minęły dawno,

Lecz będą w pieśni aż po czasy wieczne,

Kocham Cię Polsko za wiek sztuki złoty,

Światło Kuźnicy i znicz Oświecenia,

Za miasta stare przepysznej urody,

Co kryją skarby, których czas nie zmieni.

Kocham cię Polsko za doliny, góry,

Bure kominy, miasta twe wysokie,

Jasne obłoki i przelotne chmury,

Co czasem wchodzą w szyby naszych okien.

Kocham Cię Polsko za przeszłość twą jasną,

Drogę szczęśliwą aż przez pokolenia,

Za zdrową młodzież co czci ziemię własną,

Za to co trwałe i to co się zmienia.

Uczeń 16 wiersz pt. Nasz sztandar M. Czeski-Maczyńskiej.

Nasz sztandar

Czerwono biały sztandar nasz

Uczcijmy chwilą ciszy

A wtedy może każdy z nas

Przeszłości głos usłyszy

Do boju naszych ojców wiódł

Dziś wiedzie nas na życia trud!

Więc służmy mu ze wszystkich sił

Swą pracą, wiedza, cnotą

Bo ojców krew i synów trud

Buduje przyszłość złotą.

Recytatorzy: / dziewczyna i chłopak/. Mówią na przemian

Kto ty jesteś?

— Polak mały.

— Jaki znak twój?

— Orzeł biały.

— Gdzie ty mieszkasz?

— Między swemi.

— W jakim kraju?

W polskiej ziemi.

— Czym ta ziemia?

— Mą ojczyzną.

— Czym zdobyta?

— Krwią i blizną.

— Czy ją kochasz?

— Kocham szczerze.

— A w co wierzysz?

— W Boga wierzę.

— Czym ty dla niej?

— Wdzięczne dziecię

— Coś jej winien?

— Oddać życie.«

Zakończenie

Chór szkolny - 9. „Rota“

Opracował: Andrzej Ziaja