Scenariusze zajęć zostały napisane do realizacji w grupach dzieci nauczania przedszkolnego (5,6 latkowie). Należy pamiętać,że w tej grupie wiekowej przeprowadzane zajęcia nie mogą być za długie i powinny posiadać elementy ruchu i zabawy. Scenariusze są propozycją i można je dostosować w zależności od potrzeb do swojej grupy.

Scenariusze zajęć z zakresu «Dziecko na drodze».

1. Temat: Zachowanie nie do przewidzenia: zaskoczenie.

2. Cele zajęcia:

— kontrolowanie przez dziecko zachowań podczas spaceru, drogi do domu lub powrotu,

— wyrobienie nawyku chodzenia lewą stroną drogi i jeśli to możliwe trzymanie się pobocza,

— uświadomienie dziecku, iż każdy pojazd może być bezpośrednim zagrożeniem,

— położenie nacisku na to, aby dziecko starało się być po za torem jazdy samochodu. 

3. Formy pracy:

Ćwiczenia praktyczne, rysunek (karty pracy)

4. Przebieg zajęcia:

a). Przejście dzieci na boisko (dzieci ustawiają się w pary te, które stoją po lewej stronie mają uniesioną do góry lewą rękę). 

b). Po przejściu na boisko, następuje zmiana, te dzieci które stały po prawej stronie zamieniają się z sąsiadem unosząc lewą rękę.

c). Narysowanie przez dzieci kredą na boisku lini przypominających jezdnię, każda dwójka pokazuje jak należy spacerować przy krawędzi wyrysowanej drogi.

d).Demonstrowanie sytuacji jakie nie powinny mieć miejsca, wyjaśnienie jakie mogą być konsekwencje takich zachowań.

e). Przejście z grupą z boiska do jezdni i krótki spacer z wykorzystaniem zdobytych umiejętności (dzieci demonstrują jak należy się prawidłowo poruszać).

f). Powrót do Sali gdzie dzieci otrzymują karty pracy  zawierające ilustracje prawidłowego i błędnego poruszania się poboczem]. Zadanie polega na pokolorowaniu ilustracji i skreśleniu tej która ukazuje nieprawidłowość. Inną opcją może być rysowanie przez dzieci siebie poruszającego się drogą.

1. Temat: Przejście przez jezdnie.

2. Cele zajęciai:

— wyrobienie w dziecku nawyku przechodzenia przez jezdnię w miejscach na to przeznaczonych,

— kształtowanie umiejętności zachowania się podczas przechodzenia przez jezdnię (zatrzymanie na skraju chodnika, rozglądanie, spokojny marsz, przechodzenie wówczas gdy jadące samochody zatrzymają się).

3. Formy pracy:

Rozmowa kierowana, wykonywanie planszy, ćwiczenia praktyczne.

4. Przebieg zajęcia:

a). Rozmawiamy z dziećmi na temat przechodzenia przez jezdnię, omawiamy podstawowe zasady.

b). Praca w grupach dzieci wykonują planszę (przedstawiającą jezdnię i przejście dla pieszych) z przygotowanych elementów. 

c).Ćwiczenia praktyczne. Udajemy się  z grupą na spacer w czasie którego przy przejściu dla pieszych dzieci mówią jak należy się zachować, ćwiczą przechodzenie [wybieramy miejsce gdzie ruch jest bardzo mały i ćwiczenia będzie można przeprowadzić bezpiecznie].

d). Powrót do Sali gdzie podczas rozmowy dzieci wyrażają swoje wątpliwości.

1. Temat: Spostrzeganie odległości, czasu i prędkości.

2. Cele zajęcia:

— zmniejszenie trudności w ocenie prędkości, stanowiący związek pomiędzy odległością a czasem,

— wyćwiczenie umiejętności oceny odległości czasu i prędkości, aby dziecko mogło przeprowadzić prawidłowe rozumowanie przed podjęciem decyzji, jak zachować się na drodze.

3. Formy pracy:

Aby skutecznie przećwiczyć dzieci, należy koniecznie przeprowadzić zajęcia praktyczne najpierw w klasie następnie na boisku bądź mało ruchliwej jezdni, praca plastyczna. 

4. Przebieg zajęcia:

a). Rozpoczynamy od rozmowy na temat przechodzenia przez jezdnię, aby zorientować się jaką wiedzą dzieci dysponują i co sprawia trudności.

d). Ćwiczenia w sali w szacowaniu prędkości odległości i czasu przez odniesienie się znanych punktów orientacyjnych (drzwi, szafki, stoliki…)

— odległość metr w porównaniu do kroków na ogół 1m  to dwa kroki dziecka

— czas 1 s wymawianie «raz i dwa»

— prędkość skala typowych prędkości (pieszy, biegacz, rowerzysta, samochód…)

e).Przejście z grupą na boisko, gdzie dzieci rysują kredą jezdnię i przejście dla pieszych (dziecko w ciągu 1 s przemierza 1 m (czyli 2 kroki) samochód przemierza 14 m przy prędkości 50 km/h). Ćwiczenia nie mają już formy zabawy jak ą dzieci wykonywały w sali, lecz formą symulacji autentycznych zdarzeń.

f). Przejście jeżeli to jest możliwe na mało ruchliwą ulicę, gdzie dzieci prezentują swoje umiejętności.

g). Powrót do Sali i wykonywanie pracy plastycznej (mogą to być pojazdy poruszające się po drogach, rysowane w kolejności od najwolniejszych do najszybszych, bądź wypełnianie przegotowanych kart pracy).

1. Temat: Zdolność syntezy. Zapoznanie się z sygnalizacją świetlną.

2. Cele zajęcia:

— dziecko potrafi wyjaśnić o czym informują poszczególne kolory sygnalizacji,

— ma świadomość, że zarówno światła jak i znak Stop nie gwarantują przechodzącemu przez jezdnię całkowitego bezpieczeństwa,

— zna poszczególne ruchy, jakie może wykonać jadący pojazd na skrzyżowaniu.

3. Formy pracy:

Rozmowa kierowana, plansze, karty pracy, ćwiczenia praktyczne.

4. Przebieg zajęcia:

a). Rozmowa w czasie której zapoznajemy dzieci z sygnalizacją świetlną i znakiem Stop.

b). Dzieci wykonują projekt świateł.

c). Zabawa, której celem jest utrwalenie znaczenia poszczególnych kolorów (wykorzystujemy prace dzieci).

d). Za pomocą plansz krzyżówek  ukazujemy sytuacje jakie mogą mieć miejsce i wyjaśniamy możliwości jakimi dysponują jadące pojazdy.

e). Kolejnym krokiem będzie wykorzystanie kart pracy za pomocą których sprawdzamy czy dzieci mają świadomość tego, że powinny upewnić się cz samochody całkowicie się zatrzymały na czerwonym świetle. Zielone światło nie musi gwarantować bezpiecznego przejścia, należy dobrze popatrzeć w lewo i w prawo przed wejściem na jezdnie.

f). Jeżeli jest taka możliwość przeprowadzić ćwiczenia na skrzyżowaniu lub w miejscu gdzie sygnalizacja świetlna jest. W zależności od możliwości ćwiczenia praktyczne można w formie zabawy przeprowadzić w Sali, na boisku lub w parku.

1. Temat: Zależności przyczynowo skutkowe: hamowanie

2. Cele zajęcia:

— wzbudzenie świadomości, że im szybciej jedzie samochód tym dłużej będzie hamował.

— uświadomienie dziecku, że hamujący samochód może wpaść w poślizg.

— mierzenie odległości jakiej potrzebuje dziecko aby zatrzymać swój rower, hulaj nogę od momentu hamowania (tę umiejętność ćwiczy w domu a doświadczenie przekaże na lekcji). Celem jest zrozumienie dlaczego samochody nie mogą zatrzymać się w miejscu.

3. Formy pracy:

Rozmowa kierowana, makieta, samochodziki (dzieci mogą dysponować samochodzikami przyniesionymi z domu), praca plastyczna.

4. Przebieg zajęcia:

a). Zaczynamy od zabawy na makiecie, dzieci przesuwają samochodziki, obserwując ich ruch.

b). Można przeprowadzić wyścig pojazdów, zdolności sterowania.

c). Kolejnym etapem będzie obserwowanie, jak samochodziki się zatrzymują i przechodzimy do rozmowy kierowanej, której celem jest uświadomienie dzieciom, że pojazd nie zatrzymuje się w miejscu.

d).Zaproponowanie dzieciom by w domu, przećwiczyły na rowerze (bądź innym posiadanym pojeździe) hamowanie.

e). Powrót do makiety gdzie prezentujemy co, może się wydarzyć gdy samochód nie zdąży się zatrzymać lub wpadnie w poślizg.

f). Dzieci mogą samodzielnie symulować różne sytuacje, które później starają się przedstawić w formie plastycznej. (W przypadku kart pracy przedstawiamy dwie sytuacje, prawidłową i błędną, dziecko koloruje i dokonuje wyboru).

Opracowała: Małgorzata Politowska