Przykładowa lekcja matematyki w klasie II gimnazjum — nowa podstawa programowa

Gimnazjum kl. II

Scenariusz lekcji

Temat lekcji: Jak rozpoznać graniastosłup i ostrosłup prawidłowy?

Informacja o miejscu w podstawie programowej (nr treści nauczania i wymagań szczegółowych):

11. Bryły

1) rozpoznaje graniastosłupy i ostrosłupy prawidłowe

Cele lekcji:

Uczeń:

— podaje, z jakich elementów zbudowane są graniastosłupy i ostrosłupy proste,

— posługuje się poprawnie terminami: krawędź, wierzchołek, podstawa, ściana boczna

— rozpoznaje graniastosłupy i ostrosłupy proste, podaje ich nazwy,

— rozpoznaje graniastosłupy i ostrosłupy prawidłowe,

— podaje, co wyróżnia graniastosłup prawidłowy spośród innych graniastosłupów,

— podaje, co wyróżnia ostrosłup prawidłowy spośród innych ostrosłupów.

Czas trwania lekcji: 45 min.

Wykaz pomocy dydaktycznych:

— rzutnik,

— komputer (laptop),

— aparat fotograficzny,

— kamera

— prezentacja,

— film.

Uwagi autora scenariusza do nauczycieli i uczniów dotyczące tworzenia pomocy dydaktycznych z użyciem ICT:

Prezentacja:

Uczniowie (nauczyciel) wyszukują w swojej okolicy kilka budowli lub przedmiotów codziennego użytku w kształcie graniastosłupów (trójkątnego, czworokątnego i jak się da znaleźć to wielokątnego>4) i ostrosłupów (trójkątnego, czworokątnego i jak się da znaleźć to wielokątnego>4), a następnie wykonują zdjęcia tych budowli (przedmiotów). Bardziej skomplikowane budowle można odszukać w Internecie. Najlepiej, aby zdjęcia przedstawiały różne graniastosłupy i ostrosłupy a wśród nich były graniastosłupy i ostrosłupy prawidłowe

Dla każdej bryły sfotografowanej w terenie wykonują odpowiednie zdjęcie modelu tej bryły z pracowni matematycznej (jeżeli nie ma danej bryły uczniowie mogą wykonać model w domu z tektury lub szkielet z drutu).

Wszystkie zrobione zdjęcia wykorzystujemy do stworzenia prezentacji «Graniastosłupy i ostrosłupy w otaczającym nas świecie», w której jeden slajd zawiera: nazwę bryły (bez określenia czy jest to bryła prawidłowa) oraz dwa zdjęcia (bryła w terenie i odpowiadający jej model). Prezentacja powinna zawierać około 10 slajdów z różnymi graniastosłupami i ostrosłupami. (Uczniowie samodzielnie będą musieli wybrać bryły prawidłowe) 

Filmy:

Uczniowie pod okiem nauczyciela nakręcają filmy, na których pokazane jest jak i z jakich elementów zbudowane są różne graniastosłupy i ostrosłupy proste. Komentarz do poszczególnych czynności należy nagrać osobno lub wstawić tylko opis tekstowy, bo każdy film będzie mocno poprzycinany ze względu na ograniczenia czasowe. (Ten sam film inaczej obrobiony można wykorzystać między innymi przy polu powierzchni graniastosłupa i ostrosłupa)

Filmy powinny wyglądać mniej więcej tak:

Graniastosłupy:

Tytuł (przykładowy) «Jak rozpoznać graniastosłup prawidłowy wśród różnych graniastosłupów»

Początek pokazuje wycinanie czegoś z kartonu, następnie widzimy na stole wycięte już pary takich samych figur wśród nich powinny znaleźć się pary figur foremnych. Dalej coś wycinamy i po chwili widzimy wycięte prostokąty (kilka- kilkanaście, jeden z boków prostokąta musi mieć długość taką jak bok wcześniejszych figur, a drugi bok jako wysokość przyjąć taki sam dla wszystkich graniastosłupów, prostokąty muszą mieć zakładki do połączenia ich z podstawami i między sobą podczas sklejania bryły najlepiej tak zagięte, aby początkowo były na filmie niewidoczne). Obserwujemy teraz osobę, która wybrała dwie podstawy i odpowiednią ilość boków do zbudowani graniastosłupa. Pokazujemy wszystkie elementy bryły ułożone obok siebie (mogą tworzyć siatkę). Dwie osoby rozpoczynają sklejanie/składanie graniastosłupa. Animacyjne przejście pokazuje gotowy już (sklejony, złożony) graniastosłup (dla ułatwienia sklejania można pominąć jedną ścianę, jeżeli będzie ona niewidoczna na filmie). Pokazujemy krótko podobne czynności dla pozostałych podstaw. Końcowe ujęcie pokazuje kilka (wszystkie) sklejonych graniastosłupów, a ostatni kadr pokazuje wszystkie graniastosłupy ułożone na bokach, tak aby widoczne były ich podstawy.

Ostatni kadr przechodzi animacyjnie w prezentację, na której widnieją podstawy wykorzystane do zbudowania wszystkich graniastosłupów z odpowiednimi podpisami (np., trójkąt równoboczny, trójkąt prostokątny, kwadrat, prostokąt, równoległobok, sześciokąt, itp.). Wielokąty foremne mają być bardziej widoczne niż inne podstawy.

(Film nie powinien trwać dłużej niż 7 minut)

Film, może być komentowany przez nauczyciela w czasie jego odtwarzania, więc nie musi zawierać w nim głosu- wystarczy kilka komentarzy pisemnych.

Ostrosłupy:

Film powinien wyglądać podobnie jak film powyżej z wyjątkiem różnicy w budowie ostrosłupa.

Po zakończeniu każdego filmu można przygotować slajd z wypisanymi własnościami graniastosłupów prawidłowych i zamiast podawać treść notatki po przeprowadzeniu dyskusji udostępnić uczniom na platformie z poleceniem wykonania notatki w domu.

Metody pracy:

— wykład,

— dyskusja,

— obserwacja,

— praca indywidualna.

Przebieg lekcji:

Nauczyciel filmy i prezentacje zamieszcza z odpowiednimi poleceniami i komentarzem na szkolnej platformie edukacyjnej pod danym tematem.

Nauczyciel na lekcji korzysta bezpośrednio z platformy lub tylko z przygotowanych pomocy (zależy od dostępności Internetu w pracowni).

Wybór literatury dla nauczyciela:

1. Podręcznik obowiązujący w II klasie gimnazjum w danej szkole.

Opracował: Wojciech Makowski