Bank scenariuszy

Autorski program Kółka języka rosyjskiego Czeburaszka
Data dodania: 2011-07-11 10:03:26 Autor: Regina Kostrzewa

Edukacja europejska jest wprawdzie obecna w szkole, ale głównie jako nauka o integracji europej-skiej i państwach członkowskich. O ile wspomina się państwa nie należące do Unii Europejskiej, o tyle Rosje prawie zupełnie się pomija. Po latach przymusowej nauki w czasach PRL-u nastąpił zupełny odwrót od języka rosyjskiego. Nie zmieni to faktu, że Rosja jest jednym z naszych sąsiadów i łączy nas nie tylko trudna przeszłość, ale i słowiańskie korzenie. Przy pisaniu tego programu kierowało mną przekonanie, że język i kultura Rosji warte są poznania i należy do tego zachęcić młodzież. Zetknięcie z inną kulturą i mentalnością zawsze nas wzbogaca, poszerza nasze horyzonty i pozwala na kształtowanie szacunku dla innych. Tym bardziej, że na temat Rosjan narosło wiele stereotypów, i o ile przedtem niechęć ta wynikała z naszej przeszłości i trudnych stosunków, o tyle obecnie jej główną przyczyną jest ignorancja. Dlatego najważniejszym celem będzie próba przełamania stereotypowego wizerunku naszego sąsiada.

Autorski program Kółka języka rosyjskiego Czeburaszka

Spis treści

I. Wstęp.

II. Cele.

III. Rozkład materiału.

IV. Formy realizacji programu.

V. Metody ewaluacji

VI. Literatura.

I. Wstęp

Edukacja europejska jest wprawdzie obecna w szkole, ale głównie jako nauka o integracji europejskiej i państwach członkowskich. O ile wspomina się państwa nie należące do Unii Europejskiej, o tyle Rosje prawie zupełnie się pomija. Po latach przymusowej nauki w czasach PRL-u nastąpił zupełny odwrót od języka rosyjskiego. Nie zmieni to faktu, że Rosja jest jednym z naszych sąsiadów i łączy nas nie tylko trudna przeszłość, ale i słowiańskie korzenie. Przy pisaniu tego programu kierowało mną przekonanie, że język i kultura Rosji warte są poznania i należy do tego zachęcić młodzież. Zetknięcie z inną kulturą i mentalnością zawsze nas wzbogaca, poszerza nasze horyzonty i pozwala na kształtowanie szacunku dla innych. Tym bardziej, że na temat Rosjan narosło wiele stereotypów, i o ile przedtem niechęć ta wynikała z naszej przeszłości i trudnych stosunków, o tyle obecnie jej główną przyczyną jest ignorancja. Dlatego najważniejszym celem będzie próba przełamania stereotypowego wizerunku naszego sąsiada.

Program skupia się nie tylko na zaprezentowaniu rosyjskiej kultury i tradycji, ale także na nauce języka rosyjskiego. Są one ściśle ze sobą związane:

Język jest społecznie wytworzonym zbiorem znaczących symboli i najważniejszym aspektem kultury. Elementy języka mają mniej więcej to samo znaczenie dla wszystkich, którzy należą do tej samej społeczności językowe. Dzięki temu język jest głównym środkiem porozumiewania się ludzi. Im większy jest zakres doświadczeń, tym więcej potrzeba symboli, by uchwycić i przekazać doświadczenia. Dlatego bogactwo i różnorodność życia społecznego wiążą się z bogactwem i różnorodnością języka.[1]

To przekonanie zdecydowało o kształcie mojego programu. Jedną trzecia tematów stanowią tematy kulturoznawcze, a dwie trzecie nauka języka. Wychodzę z założenia, że w szkole podstawowej do poznawania kultury najlepiej jest zachęcić poprzez naukę języka. Dlatego tez kółko nazwałam kółkiem języka rosyjskiego a nie kultury rosyjskiej. Język rosyjski jest najlepszym «ambasadorem» kultury. Zachwyca swoim pięknym brzmieniem i coraz więcej osób na świecie zaczyna go się uczyć. Również w Polsce stopniowo zmienia się stosunek do języka i miejmy nadzieję, że także do Rosjan. Mam nadzieję, że przyczyni się do tego także Kółko języka rosyjskiego «Czeburaszka».

Przy pisaniu części językowej programu bazowałam na dwóch podręczników do nauki języka rosyjskiego w szkole podstawowej: «Ступени 1» autorstwa B. Gawęckej-Ajchel i A. Żelezik i «Моя волшебная азбука» N. Kowalskiej i D. Samek (A) oraz na «Ilustrowanym słowniku rosyjsko-polskim» (Ilust.sł.). Program jest przygotowany dla uczniów klas IV-VI rozpoczynających naukę języka rosyjskiego a zajęcia Kółka będą się odbywały raz w tygodniu.

II. Cele

Głównym celem jest próba przełamanie stereotypów na temat naszego wschodniego sąsiada, szczególnie tych bazujących na ignorancji, poprzez pokazanie kultury rosyjskiej i zaciekawienie tym tematem młodego człowieka w taki sposób, by nie zachodziła potrzeba uczenia tolerancji, a poszanowanie odmienności innych było normalną postawą. A także zachęcenie do nauki języków obcych i to nie tylko tych uznawanych za użyteczne.

Cele szczegółowe:

Poznanie flagi, hymnu, godła Rosji,
Poznanie symboli Rosji,
Poznanie pieśni i tańców rosyjskich,
Poznanie świąt rosyjskich,
Poznanie tradycji świąt Bożego Narodzenia,
Kształtowanie umiejętności szukania podobieństw między ludźmi i ich stylem życia,
Poznanie różnic w używanych alfabetach,
Poznanie cyrylicy,
Kształtowanie umiejętności kaligraficznego pisania,
Poznanie zwrotów grzecznościowych i zasad ich stosowania,
Kształtowanie umiejętności rozumienia ze słuchu prostych komunikatów,
Kształtowanie umiejętności akcentowania i poprawnej intonacji,
Poznanie prawosławia, różnic i podobieństw z religią rzymskokatolicką,
Kształtowanie postaw otwartości i szacunku dla drugiego człowieka,
Poznanie największych zabytków religii prawosławnej,
Poznanie zabytków i historii Moskwy i Petersburga,
Zaszczepienie szacunku dla odmienności kulturowej,
Poznanie tradycyjnych potraw i sposobu ich przyrządzania,
Pobudzenie ciekawości i zachęcenie do poznawania obyczajów innych,
Poznanie podstawowego słownictwa,
Kształcenia umiejętności mówienia (udzielanie odpowiedzi na proste pytanie, krótkie wypowiedzi na swój temat, swojej rodziny i szkoły),
Kształcenie umiejętności poszukiwania informacji, korzystania z różnych źródeł i umiejętności analizy,
Kształtowanie umiejętności dyskusji i pracy w grupie,
Kształtowanie umiejętności prezentacji swoich poglądów,
Kształtowanie wrażliwości na problemy innych ludzi i narodów,
Kształtowanie postawy szacunku dla praw innych i ich przestrzegania,
Zachęcanie do nauki języków obcych,
Kształtowanie postawy młodego Europejczyka, ceniącego własna kulturę i dziedzictwo, ale otwartego na kulturę innych.

III. Rozkład materiału

Temat	Cele	Osiągnięcia uczniów	Termin	Środki	Uwagi
1. Zajęcia organizacyjne.	Poznanie tematyki zajęć.	Wie kim jest Czeburaszka. Wie jak będą wyglądały zajęcia.	IX	Film
2. Rosja – co o niej wiemy?	Poznanie położenia geograficznego Rosji. Poznanie flagi, godła i hymnu Rosji. Wysłuchanie «Kalinki» i «Katiuszy». Казачок, тройка -tańce rosyjskie.	Potrafi pokazać na mapie Rosję, jej stolicę i najważniejsze miast. Rozumie szczególne położenie Rosji. Potrafi rozpoznać flagę, godło i hymn Rosji. Rozumie różnicę w istniejących alfabetach. Wie jak się nazywa alfabet rosyjski.	IX	P CD/ Chór Aleks.
3. Przedstawiamy się	Poznanie nazw osób, przedmiotów i zwierząt. Poznanie zwrotów grzecznościowych	Umie odpowiedzieć na pytania: Кто это? Что это? Umie przy pomocy nauczyciela przedstawić się. Umie stosować w 1 i 3 os. czasownik жить. Umie stosować zwroty grzecznościowe w zależności od wieku osób i pory dnia. Rozumie pytania o osoby, przedmioty i zwierzęta na ilustracjach. Potrafi udzielić odpowiedzi przeczących i twierdzących.	IX	Ступени
4. Co robi Borys?	Poznanie nazw czynności. Poznanie formy 3 os. l.poj. czasowników. Poznanie liczebników gł. od 1 do 12.	Rozumie nazwy czynności codziennych, potrafi je powtórzyć i stosować. Potrafi stosować formę 3 os. l.poj. czasu teraźniejszego czasowników nazywając czynności codzienne: играть, смотреть, помогать, гулять, играть, читать, вставать, мыть, чистить, завтракать. Umie samodzielnie liczyć od 1 do 12.	IX	Ступени
5. Tydzień Borysa.	Poznanie dni tygodnia. Pytanie o godzinę.	Umie określić czas zegarowy. Umie stosować poprawnie formy rzeczownika час. Rozumie zdania mówiące o czynnościach codziennych i czasu ich wykonania. Potrafi powtórzyć nazwy tygodnia. Zna formę 3 os. l.poj czasowników: играть, бегать, учиться, смотреть, идти, ехать.	X	Ступени
6. Pierwsze litery.	Poznanie pierwszych liter: а, м, п, о, д.	Rozumie pojęcie akcentu. Umie dzielić wyrazy na sylaby. Potrafi poprawnie wymawiać sylaby akcentowane i nieakcentowane. Powtarzać zdania z właściwą intonacją. Rozumie proste zdania. Potrafi odwzorować litery. Potrafi czytać proste zdania.	X	Ступени
7. Буквы	Poznanie liter: э, к, н, т .	Potrafi wymienić poznane litery. Potrafi poprawnie czytać sylaby z akcentowanym i nieakcentowanym «o» i «a». Umie nazwać osoby na ilustracjach. Potrafi poprawnie przeczytać krótki tekst. Umie przeczytać także tekst zapisany ręcznie.	X	Ступени
8. Дома. Litery y, р, и, б	Poznanie liter: y, р, и, б.	Potrafi zaznaczyć akcent w poznanych wyrazach. Umie zadać odpowiedzieć na pytania: Кто это? Кто дома?	X	Ступени
9. Повторение мать учения. — powtórzenie	Utrwalenie poznanych liter.	Potrafi się przedstawić. Umie podpisać rysunki. Potrafi przeczytać krótki tekst.	XI	Ступени
10. Kuchnia rosyjska	Poznanie typowych potraw kuchni rosyjskiej.	Potrafi wymienić typowe potrawy rosyjskie. Umie przeczytać nazwy potraw.	XI	P
11.Самовар. Litery: в, л, г, й.	Poznanie liter в, л, г, й.	Rozumie sens powiedzenia: в Тулу со своим самоваром Potrafi opowiedzieć o samowarze. Potrafi poprawnie wymówić л. Potrafi wstawić brakujące litery.	XI	Ступени
12. Samogłoski jotowane ё, я, ю, е.	Poznanie samogłosek jotowanych ё, я, ю, е.	Umie poprawnie przeczytać jotowane samogłoski na początku i w środku wyrazu. Umie zapisać poznane litery. Potrafi odpowiadać twierdząco i przecząco na pytania. Wie, że ё jest zawsze akcentowana.	XI	Ступени
13. Шарик или карандаш? — praca z tekstem.	Poznanie liter: с, ш, ж, ч, ы.	Zna zasady wymowy i potrafi je zastosować. Umie nazwać przedmioty i zwierzęta.	XII	Ступени A48 A51
14. Kalendarz świąt w Rosji.	Poznanie świąt w Rosji.	Zna najważniejsze święta w Rosji. Wie jaka jest różnica między kalendarzem juliańskim i gregoriańskim.	XII	P
15. Prawosławie. Новый год и Рождество.	Poznanie różnic między prawosławiem a katolicyzmem. Poznanie tradycji świątecznych. Składanie życzeń.	Rozumie konsekwencje schizmy wschodniej. Rozumie pojęcia: cerkiew, pop, patriarcha, prawosławie, ikonostas. Rozumie symbolikę cerkwi. Wie jak wygląda krzyż w prawosławiu. Zna tradycje obchodzenia świąt w Rosji. Wie kim jest Дед Мороз. Zna konstrukcje: Поздравляю с ...	XII	P
16. Повторение –ćwiczenia.	Utrwalenie wiadomości. Przygotowanie fiszek.	Potrafi podzielić poznane litery na spółgłoski i samogłoski. Umie wstawić brakujące litery. Zna nazwy zwierząt, owoców i warzyw.	I
17. Животные. Litery: з, щ, ь.	Poznanie liter: з, щ, ь.	Rozumie funkcję znaku miękkiego w wyrazach. Umie czytać wyrazy z nowymi literami.	I	Ступени
18. Алфавит. Litery: ф, х, ц, ъ.	Poznanie liter: ф, х, ц, ъ.	Wie jak wygląda pisownia po spółgłosce ц. Potrafi ułożyć wyrazy w kolejności alfabetycznej. Rozumie funkcję twardego znaku. Umie posługiwać się słownikiem.	I	Ступени
19. Kreskówka Ну погоди!	Poznanie najsłynniejszej kreskówki «Wilk i zając»	Rozumie trudności z dosłownym tłumaczeniem.	I	Film
20.Моя мама — zaimki dzierżawcze.	Poznanie zaimków dzierżawczych.	Umie odpowiadać na pytania: Кто это? Что это? Как тебя зовут? Zna zaimki dzierżawcze i potrafi je stosować. Rozumie różnicę między twardą i miękką wymową.	II	Ступени A33 A86 i 87

21.Матрёшки — ćwiczenia.	Poznanie historii Matrioszki. Poznanie sposobu tworzenia imion odojcowskich.	Wie czym jest Marioszka. Wie w jaki sposób tworzy się imiona odojcowskiego i kiedy się ich używa.	II	P Ступени
22. Сколько тебе лем? — ćwiczenia	Poznanie pisowni liczebników głównych od 1 do 10. Poznanie związku liczebników z wyrazem год (года, лет).	Umie odpowiedzieć na pytanie: Сколько тебе лем? Umie odmienić wyraz год	III	Ступени A93
23. Семья Бориса.	Poznanie nazw członków rodziny. Poznanie pierwszych przymiotników: большая, небольшая, маленькая	Umie opowiedzieć o rodzinie Borysa.	III	Ступени
24. Моя семья.	Przygotowanie opowiadania o swojej rodzinie.	Umie napisać opowiadanie o swojej rodzinie. Potrafi przeczytać opowiadanie o rodzinie odpowiednio akcentując słowa.	III
25. Petersburg- poznajemy byłą stolicę Rosji.	Poznanie położenia miasta, warunków naturalnych i genezy powstania. Poznanie największych zabytków i muzeów.	Potrafi pokazać na mapie Petersburg. Wie jak brzmi nazwa miasta po rosyjsku. Wie czym są białe noce. Umie wyjaśnić dlaczego miasto jest nazywane Wenecją Północy. Zna największe zabytki i muzea (Ermitaż, Muzeum Narodowe)	III	Film PP Z.
26.Знакомство-praca z tekstem.	Zawieranie znajomości i podawanie adresu. Poznanie nazw narodowości. Zwroty grzecznościowe.	Potrafi powitać się i pożegnać. Umie podać miejsce zamieszkania. Zna nazw narodowości najbliższych sąsiadów. Wie, że w języku rosyjskim nazwy narodowości pisze się małą literą. Wie, że w języku rosyjskim pomija się odpowiednik polskiego czasownika być.	IV	Ступени A82 i 83
27. Жить и работать — odmiana czasownika.	Poznanie odmiany czasowników.	Zna odmianę czasowników: Жить и работать. Potrafi uzupełnić zdania poprawnymi formami czasowników. Rozumie sens przysłowia: Чем богаты, тем и рады. Umie stosować konstrukcje: У кого есть что i У кого нет чего .	IV	Ступени
28.Профессия-ćwiczenia.	Poznanie nazw zawodów. Poznanie szyku zdania	Zna nazwy zawodów. Potrafi powiedzieć przy pomocy nauczyciela gdzie pracują rodzice. Umie stosować zwrot: на работе.	IV	Ilustr.sł 58-61
29. Который час?-ćwiczenia.	Poznanie konstrukcji: Который час? i В котором часу? Когда?	Umie odpowiadać na pytania: Который час? i В котором часу? Когда?	V	A129 -133
30. Rezydencje carskie.	Poznanie rezydencji carskich w Peterhofie, Carskim Siole Strelnej, Oranienbaumie.	Potrafi opowiedzieć rezydencjach wokół Petersburga. Zna losy bursztynowej komnaty.	V	P Album
31.Школа-praca z tekstem.	Poznanie nazw przedmiotów i rzeczy związanych ze szkoła.	Umie wymienić jakie ma przedmioty w szkole. Potrafi opowiedzieć jak wygląda jego plan lekcji. Zna nazwy rzeczy związanych ze szkoła. Potrafi opisać swoją klasę.	V	Ilust.sł. 26-29 A108
32. Czasowniki писать i читать.	Poznanie odmiany czasowników писать i читать.	Umie zbudować zdania z czasownikami писать i читать. Potrafi wstawić odpowiednią formę czasownika. Umie układać zdania z rozsypanek.	V	Ступени
33.Голубое небо-przymiotniki.	Poznanie przymiotników.	Wie na jakie pytania odpowiadają przymiotniki. Zna końcówki przymiotników. Potrafi uzupełnić zdania wstawiając właściwą formę przymiotnika. Rozumie sens powiedzenia: Учение свет, а неучение-тьма.	VI	Ступени
34.Повторение-ćwiczenia.	Utrwalenie wiadomości.	Umie przetłumaczyć proste zdania na język rosyjski. Potrafi opowiedzieć o swojej rodzinie. Zapisać poznane zwroty grzecznościowe. Dopisać do rzeczowników przymiotniki w odpowiednim rodzaju. Umie przetłumaczyć na język polski List gratulacyjny.	VI	Ступени
35. Moskwa-poznajemy stolicę Rosji.	Poznanie położenia i zabytków Moskwy.	Potrafi pokazać na mapie stolicę Rosji. Wie kiedy powstało miasto. Umie opowiedzieć o Kremlu i Placu Czerwonym. Rozumie znaczenie tych miejsc dla Rosjan. Rozumie znaczenie Arbatu (pieśń Okudżawy) i galerii Trietiakowskiej. Rozumie czym była Łubianka.	VI	PP CD

IV. Formy realizacji programu

Zajęcia Kółka języka rosyjskiego Czeburaszka będą miały charakter praktyczny. Tematy związane z kulturą rosyjską są przygotowane w formie prezentacji i krótkich filmów. Poznawanie muzeów będzie się odbywało za pomocą «wirtualnych spacerów», dzięki temu dzieci zobaczą także jak wyglądają adresy rosyjskich stron internetowych. Dzieci na zajęciach będą też oglądały rosyjskie bajki i kreskówki, początkowo w języku polskim («Czeburaszek»), a potem te najprostsze także w języku rosyjskim («Wilk i zając»).

Zajęcia językowe będą oparte na metodzie komunikacyjnej i audio-wizualnej. Ćwiczenie wymowy i intonacji będzie się odbywało w grupach i parach, ale także cały zespół będzie powtarzał słowa i zwroty. Ćwiczenia kaligraficzne są zaplanowane jako ćwiczenia indywidualne. Nauka języka wymaga pracy z tekstem, ale nie chciałam by był to tylko jeden podręcznik i przy pisaniu programu starałam się jak najbardziej to urozmaicić wybierając różnorodne teksty. Ważnym elementem naszej pracy będzie także portfolio, które pozwoli nie tylko na lepszą organizację pracy, ale także zmotywuje dzieci do szukania dodatkowych materiałów. Na zajęciach będą taż wykorzystywane elementy dramy i techniki multimedialne: filmy, prezentacje w języku rosyjskim, piosenki i Internet.

Chciałabym, aby członkowie Kółka wzięli udział w warsztatach muzealnych
pt.: «Co to jest ikona?» Zajęcia odbywają się w Muzeum Narodowym w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka. Warsztaty poprzedza zwiedzenie wystawy «Sztuka Cerkiewna Dawnej Rzeczypospolitej».

Planuję także nawiązanie współpracy ze szkołą w Rosji, aby dzieci mogły przygotowywać prezentacje a w przyszłości prowadzić korespondencję w języku rosyjskim.

V. Metody ewaluacji

Diagnozowanie wiedzy i umiejętności uczniów będę dokonywać poprzez:

diagramy,
rozmowy z dziećmi i rodzicami,
obserwację organizacji pracy,
realizacje projektów (plansze tematyczne itp.),
rebusy,
kalambury,
przygotowywanie scenek,
udział w konkursach.

VI. Literatura

w języku polskim:

Atlas młodego odkrywcy – Europa, Book House, Warszawa 2008 ,
K. Bulman, Poznaję. Niezwykła Europa. Atlas dla ciekawych, Europa, Wrocław 2006,
L. Dabrowska, Język rosyjski od A do Z. Testy gramatyczne, Kram, Warszawa 2004,
B. Gawęckej-Ajchel i A. Żelezik, Ступени 1, WSiP, Warszawa 2006,
Ilustrowany słownik rosyjsko-polski, Siedmioróg, Wrocław 2009,
Z. Iwański, Legendy krakowskie, WAM, Warszawa 2006,
N. Kowalskiej i D. Samek, Моя волшебная азбука, Rea, Wraszawa 2008,
W. Milczarek,, Język rosyjski od A do Z. Repetytorium, Kram, Warszawa 2004,
Podręczny słownik obrazkowy polsko-rosyjski, LektorKlett, Poznań 2010,
Sankt Petersburg, Pascal, 1996,
S. Szadyko, Poradnik gramatyczny współczesnego języka rosyjskiego, Poltext, Warszawa 2003,

wydawnictwa audio-wizualne:

Czeburaszek, Kolekcja Bajki Rosyjskie, SDT 2008,
B. Okudżawa, Dopóki ziemia kręci się..., Soliton 2005
Kalinka — Favourite Songs Forever, Karmazyn Records, 2010
Kolekcja Dookoła Świata. Nr 49. Moskwa — Dostojna jak Rosja, DeAgostini, 2008
Kolekcja Dookoła Świata. Nr 26. Rosja — Imperium na dwóch kontynentach, DeAgostini, 2008,

w języku rosyjskim: