Konspekt lekcji historii w drugiej klasie szkoły ponadgimnazjalnej
Konspekt lekcji historii w kl. II LO.
Monika Sugier
Temat: Polityka rządów zaborczych i postawy społeczeństwa polskiego po klęsce powstania styczniowego
Podstawa programowa:
1. Państwo polskie i przemiany jego form
2. Uwarunkowania i przeobrażenia polskiej świadomości narodowej i politycznej.
3. Postawy jednostek oraz grup społecznych wobec potrzeb epok.
Cel ogólny:
— kształtowanie postawy patriotyzmu
zapoznanie uczniów
- Sytuacją ziem polskim po powstaniu styczniowym
- Polityką zaborców wobec społeczeństwa polskiego po r. 1864
- Postawami społeczeństwa polskiego wobec polityki zaborców
A. Zapamiętywanie:
uczeń potrafi:
- wymienić represje jakich dokonywały państwa zaborcze wobec narodu polskiego po powstaniu styczniowym;
- wymienić cechy charakterystyczne dla Autonomii Galicyjskiej
- wyjaśnić pojęcia: rusyfikacja, germanizacja, noc apuchtinowska, praca organiczna, praca
- u podstaw, kulturkampf, rugi pruskie, hakata, ustawa kagańcowa
- wymienić postawy jakie reprezentowała ludność polska wobec polityki zaborców
B. Rozumienie
uczeń potrafi:
- Wyjaśnić przyczyny represji i prześladowań Polaków pod zaborem rosyjskim i pruskim;
- Wyjaśnić na czym polegała walka z polskością pod zaborem rosyjskimi pruskim;
- Wyjaśnić jakie konsekwencje dla postaw i świadomości społeczeństwa polskiego w każdym z zaborów mogła mieć polityka rządów zaborczych
II. Umiejętności:
C. Stosowanie wiadomości w sytuacjach typowych
uczeń potrafi:
- zanalizować tekst źródłowy
- scharakteryzować politykę zaborców i postawy społeczeństwa wobec represji;
D. Stosowanie wiadomości w sytuacjach problemowychuczeń potrafi:
- Ocenić skuteczność działań zmierzających do przekształcenia Polaków w lojalnych poddanych
- Porównać postawy: lojalizmu, ugody i organicznikowstwa
- Ocenić różne postawy Polaków wobec zaborców w obronie tożsamości narodowej
Metody:
wykład, rozmowa nauczająca, burza mózgów, analiza tekstu źródłowego
Środki dydaktyczne:
Podręcznik: Popiołek B., Historia. Ludzie i epoki. Klasa 2, Kraków 2007,
Radziwiłł A., Roszkowski W., Historia 1871-1939. Podręcznik dla szkół średnich, Warszawa 2002, tekst źródłowy:„Jan Wołyński o rusyfikacyjnej polityce caratu w latach 1868-1915”, w: Wiek XIX w źródłach, oprac. M. Sobańska– Bondaruk, S. Lenard, Warszawa 1998, s. 390-392, ilustracje: portret Bismarcka, wóz Drzymały, W. Kossak, Rugi Pruskie, satyra na temat szkolnictwa pruskiego
etap |
Czynności nauczyciela
|
Czynności ucznia
| Czas. |
Wprowadzenie |
1. Czynności organizacyjno- porządkowe. 2. Rekapitulacja wtórna: — Przypomnijcie sobie jakie były okoliczności upadku powstania styczniowego?
|
Uczniowie odpowiadają na pytania. |
10 min |
Rozwinięcie
|
1. Podanie uczniom tematu lekcji. Polityka rządów zaborczych i postawy społeczeństwa polskiego po klęsce powstania styczniowego
1. Polityka rosyjska wobec Polaków 2. Postawy Polaków wobec władz rosyjskich 3. Polityka pruska wobec Polaków 4. Postawy Polaków wobec władz pruskich 5. Polityka władz austriackich wobec Galicji 6. Polacy w Galicji wobec zaborcy
|
Uczniowie zapisują w zeszycie.
|
30 min. |
|
Polityka rosyjska wobec Polaków
2. Nauczyciel zadaje pytanie: Po klęsce powstania styczniowego, społeczeństwo polskie spotkało się z licznymi represjami od strony władz rosyjskich. Jakiego rodzaju represje mógł stosować rosyjski zaborca?
— Nauczyciel metodą wykładu i rozmowy nauczającej uzupełnia pomysły uczniów wprowadzając nowe treści programowe: — represje wymierzane w uczestników powstania styczniowego i rodziny powstańców — likwidacja resztek autonomii Królestwa Polskiego — represje wobec kościoła katolickiego i unickiego — rusyfikację — nauczyciel rozdaje uczniom kserokopie tekstu źródłowego, z poleceniem, aby przeczytali tekst i odpowiedzieli na pytanie: jaki metody rusyfikacji stosowano w Kongresówce
|
Uczniowie próbują odpowiedzieć na pytanie
Uczniowie czytają tekst źródłowy i odpowiadają na pytanie
|
|
| Postawy Polaków wobec władz rosyjskich Nauczyciel zadaje pytanie: Czy polityka rosyjska zmierzająca do pełnej integracji Królestwa Polskiego dała pożądane skutki? Jakie były takie przyczyny? Jakie postawy mogło przyjąć społeczeństwo polskie wobec represji caratu? Nauczyciel uzupełnia pomysły uczniów wprowadzając nowe treści programowe: — lojalizm -praca organiczna -praca u postaw Nauczyciel zadaje pytanie: Czy znacie przykłady literackie, które promowały postawy pozytywistyczne?
|
Uczniowie próbują odpowiedzieć na pytania
Uczniowie tłumaczą pojęcia
Uczniowie odpowiadają na pytanie
|
|
| Polityka pruska wobec Polaków Nauczyciel przedstawia uczniom najważniejsze etapy polityki pruskiej wobec Polaków: — 1871 kulturkampf -1876 początki germanizacji (usunięcie języka polskiego z urzędów i sądownictwa) — 1885-1887 rugi pruskie — utworzenie Komisji Kolonizacyjnej — 1887 usunięcie języka polskiego ze szkół (1901 dzieci Wrześni) — 1894 hakata — 1904 zakaz wznoszenia zabudowań na nowych parcelach -1908 ustawa kagańcowa
|
|
|
| Postawy Polaków wobec władz pruskich Nauczyciel zadaje pytanieJakie postawy mogło przyjąć społeczeństwo polskie wobec represji caratu? Nauczyciel uzupełnia pomysły uczniów wprowadzając nowe treści programowe: — działalność legalna — praca organiczna: Centralne Towarzystwo Gospodarcze, ruch spółdzielczy, kółka rolnicze, banki spółdzielcze, — praca kulturowa: Czytelnie ludowe, biblioteki publiczne, twórczość literacka ( Rota, Marii Konopnickiej) — solidaryzm narodowy — obywatelskie nieposłuszeństwo: dzieci wrześni, wóz Drzymały
|
Uczniowie odpowiadają na pytanie
|
|
| Polityka władz austriackich wobec Galicji Nauczyciel zadaje pytanie: Sytuacja Polaków pod zaborem austriackim była odmienna niż pod pozostałymi zaborami. Czy wiecie na czym polegała zasadnicza różnica? Nauczyciel uzupełnia wypowiedzi uczniów wprowadzając nowe treści programowe: -Autonomia Galicyjska (własne spolonizowane władze; reprezentacja w sejmie w Wiedniu) — polonizacja szkolnictwa — rozwój polskiej kultury; Nauczyciel prosi uczniów aby wymienili twórców kultury polskiej związanych z Galicją
|
Uczniowie odpowiadają na pytanie
Uczniowie wymieniają twórców kultury |
|
| Polacy w Galicji wobec zaborcy Nauczyciel zadaje pytanie: Jaką postawę mogli przedstawiać Polacy wobec zaborcy austriackiego? Nauczyciel uzupełnia wypowiedzi uczniów wprowadzając nowe treści programowe: — lojalizm; trójlojalizm — stańczycy
|
Uczniowie odpowiadają na pytanie
|
|
|
Rekapitulacja pierwotna: — Spróbujcie ocenić skuteczność działań zmierzających do przekształcenia Polaków w lojalnych poddanych - Spróbujcie ocenić różne postawy Polaków wobec zaborców w obronie tożsamości narodowej, która z nich wydaje się wam skuteczniejsza, ta z 1 poł. I początku 2 poł. XIX (walka o niepodległość, na drodze powstań narodowych), czy postawa z 2 poł. XIX w. związana z ideami pozytywizmu?
Ocena pracy aktywnych uczniów.
Praca domowa: Przygotujcie się do sprawdzianu wiadomości z historii Polski w XIX w |
Uczniowie dochodzą do prostych wniosków. | ok.5 min |
Powrót | Do góry
, aby dodać komentarz.