Przedstawiam Państwu konspekt lekcji biologii dla klasy II Liceum Ogólnokształcącego. W ramach wykorzystania metod aktywizujących lekcja skonstruowana została pod kątem tekstu przewodniego. Wymaga to od nauczyciela dostarczenia uczniom odpowiednich materiałów potrzebnych do realizacji pracy w grupach.

Konspekt lekcji dla II klasy LO

(na podstawie podręcznika„Biologia 1”; W.Lewiński, J.Prokop, G.Skirmuntt, J.Walkiewicz; OPERON, Gdynia 2005)

Temat:Choroby nowotworowe i ich profilaktyka.

Hasło programowe: Niektóre czynniki wywołujące choroby człowieka.

Cel ogólny lekcji: Lekcja ma na celu uświadomienie uczniom niebezpieczeństwa jakie niesie za sobą wzrost zachorowań na choroby nowotworowe oraz podkreśla związek stylu życia z prawdopodobieństwem zachorowania na nowotwór.

Kryteria wg Niemierko:

A– zapamiętanie wiadomości

B– zrozumienie wiadomości

C– stosowanie wiadomości w sytuacjach typowych

D– stosowanie wiadomości w sytuacjach nowych

Metody wg. Kupisiewicza

Metody słowne:

pogadanka, opis, rozmowa z uczniem, praca w zespołach różnym frontem

Metody oglądowe:

Analiza tekstów, analiza schematów

Strategie:

A, O, P, E,

Forma pracy:

• Ze względu na organizację procesu kształcenia uczniów: metoda tekstu przewodniego, praca zespołowa różnym frontem
• Ze względu na miejsce przebiegu lekcji: klasa szkolna

Środki dydaktyczne: podręczniki, schemat rozwoju nowotworu, arkusze papieru, kolorowe pisaki, schemat ilustrujący podział nowotworów ze względu na typ tkanki z której pochodzą, informacje dotyczące transformacji nowotworowej, typów kancerogenów oraz metod leczenia nowotworów z czasopism, podręczników i Internetu, instrukcje do ćwiczeń (Zał.1)

Przebieg lekcji:

FAZA WPROWADZAJĄCA:

1. Przywitanie.

2. Sprawdzenie listy obecności.

3. Sprawdzenie pracy domowej. Wybrany przez nauczyciela uczeń odczytuje poprawne rozwiązanie pracy domowej.

FAZA ZASADNICZA:

1. Nawiązanie do tematu: Nauczyciel nawiązując do tematu prosi uczniów o przypomnienie klasyfikacji chorób poznanej na lekcji poprzedniej. Uzupełnia wypowiedzi uczniów i prosi o wymienienie przykładów chorób, które można zaklasyfikować do tych grup. Nauczyciel informuje, że dzisiejsza lekcja poświęcona zostanie chorobom cywilizacyjnym.

2. Podanie tematu do zeszytów uczniowskich. (zapisanie tematu na tablicy)

3. Realizacja nowego tematu: Nauczyciel informuje o gwałtownym wzroście liczby zachorowań na choroby nowotworowe, które obok chorób układu krążenia są najczęstszą przyczyną zgonów. Dla poparcia tego stwierdzenia prosi uczniów o analizę diagramu zamieszczonego na str.159 i wnioskowanie o przyczynach lawinowego wzrostu zachorowań i zgonów.

4. Nauczyciel wprowadza pojęcie nowotwór i przedstawia schemat ilustrujący podział nowotworów ze względu na typ tkanki z której pochodzą:

• RAK (rozwija się z tk. nabłonkowej; np. skóry, płuc)
• MIĘSAK (z tk. nienabłonkowej; np. w obrębie mięśni, kości, chrząstek)
• CHŁONIAK (z tk. limfatycznej)
• BIAŁACZKA (nowotwór komórek układu krwiotwórczego)

5.Dalsza część lekcji przeprowadzona zostanie metodą tekstu przewodniego, który jest odmianą nauczania problemowego. Stosowana jest przy zdobywaniu przez uczniów nowej wiedzy i umiejętności. Zagadnienie zostaje przedstawione jako struktura o niepełnych danych, które powinny zostać przez uczniów, drogą poszukiwań, uzupełnione. W tak zwanym tekście przewodnim opisane są kolejne kroki i zadania pośrednie, które pozwolą na zapoznanie się z zagadnieniem. Należy podkreślić, że stosując tę metodę, staramy się jak najmniej ingerować w pracę uczniów. Nauczyciel jest tylko organizatorem lekcji– szukanie niezbędnych informacji należy do uczniów.

Nauczyciel dzieli klasę na 3 zespoły, wyjaśnia że zespoły będą pracować metodą tekstu przewodnego oraz tłumaczy na czym ta metoda polega. Prosi o odebranie zadań: instrukcji (Zał.1) oraz materiałów potrzebnych do ich wykonania (fragmenty mogą pochodzić z czasopism, podręczników i Internetu). W trakcie pracy zespołów pomaga im, wyjaśnia wątpliwości, przypomina o czasie wyznaczonym na wykonanie zadania.

Zagadnienia do opracowania dotyczą:

• grupa 1: Mechanizm powstawania nowotworów i właściwości komórek nowotworowych.
• grupa 2: Czynniki mutagenne i kancerogenne.
• grupa 3: Badania profilaktyczne i metody leczenia nowotworów.

6.  Nauczyciel prosi o prezentację zagadnień, śledzi wypowiedzi uczniów, po czym zachęca do podsumowania uzyskanych w czasie prezentacji informacji.

FAZA KOŃCOWA:

1. Utrwalenie materiału: Według celów operacyjnych.

2. Ocena pracy uczniów. Nauczyciel stawia + osobom aktywnym na lekcji.

3. Nauczyciel zadaje prace domową.

Praca domowa:

Skonstruuj tabelę w której porównasz nowotwór złośliwy z niezłośliwym.

Załącznik 1.

Zadania dla zespołów.

Przeczytajcie uważnie dostarczone Wam materiały i na podstawie informacji w nich zamieszczonych odpowiedzcie na pytania:

Zespół 1.

• Jakie fazy wyróżnia się w procesie powstawania nowotworu?
• Wyjaśnij, na czym polega każda z faz powstawania nowotworu?
• Wymień cechy komórki nowotworowej.

Zespół 2.

• Wyjaśnij pojęcie czynniki kancerogenne.
• Przedstaw w postaci graficznej klasyfikację czynników kancerogennych. Określ kryterium podziału, które przyjąłeś.
• Określ, w jaki sposób człowiek może świadomie ograniczyć lub całkowicie wyeliminować wpływ czynników kancerogennych na swoje życie i otoczenie.

Zespół 3.

• Przedstaw w postaci graficznej klasyfikację metod leczenia nowotworów.
• Scharakteryzuj metody stosowane w leczeniu nowotworów i oceń ich skuteczność.
• Skonstruuj krótką wypowiedź ustną, w której przekonasz uczniów Twojej klasy o konieczności przeprowadzania systematycznych badań kontrolnych oraz obserwacji własnego organizmu.

Opracowała: Ewelina Malińska