Konkurs Wiedzy Przyrodniczej opracowano z okazji«Dnia Ziemi». Przeznaczony jest dla uczniów klas IV-VI. Składa się z dwoch etapów- organizmy żywe i ekologia w formie testu jednokrotnego wyboru oraz zadań praktycznycznych. Zadania komputerowe to zadania z płyt CD dołączonych do podręczników.

Test„Konkursu Wiedzy Przyrodniczej” — kl. IV- VI

ETAP I — Organizmy Żywe

Test składa się z 30 zadań. Prawidłową odpowiedź zaznacz znakiem X. W przypadku pomyłki zakreśl kółkiem X i ponownie zaznacz odpowiedź. Czas trwania testu 60 minut.

Nie wolno zaznaczać odpowiedzi ołówkiem i używać korektora.

Powodzenia!

....................................................              ........................................

Imię i nazwisko                                            ilość punktów

1. Dokończ zdanie: Roślina do procesu fotosyntezy potrzebuje...

a. doniczkę, wodę, nawóz

b. wodę, energię słoneczną, dwutlenek węgla

c. słońce, mgłę, gleba

2. W budowie lasu wyróżnia się:

a. gleba, próchnica, wysokie drzewa, runo leśne

b. wysokie drzewa, runo leśne, próchnica

c. gleba i ściółka, runo leśne, podszyt, wysokie drzewa

3. Młode żabki tuż po wylęgnięciu się z jaj nazywamy:

a. narybkiem

b. kijankami

c. poczwarkami

4. Pobieranie pokarmu przez organizmy nazywamy:

a.odżywianiem

b. oddychaniem

c. wzrostem

5. Do organizmów jednokomórkowych zaliczamy:

a. ssaki i bakterie

b. bakterie i pierwotniaki

c. rośliny nasienne i pietwotniaki

6. Zając odżywia się:

a. roślinami i ziarnami

b. trawą i drobnymi owadami

c. trawą i dżdżownicami

7. Do podstawowych cech życiowych organizmów zaliczamy:

a. tylko wzrost

b. tylko oddychanie i odżywianie

c. rozmnażanie, oddychanie, odżywianie

8. Zaznacz zdanie prawdziwe:

a. Komórka nazywamy najmniejszą część cząsteczki.

b. Komórką nazywamy najmniejszą część istoty żywej.

c. Komórka to element atomu.

9. Prawidłowym łańcuchem pokarmowym jest:

a. zając, lis, wilk

b. koniczyna, mysz, zając

c. ziemniak, stonka, bażant

10. Organizmy obu płci produkują komórki rozrodcze, które łączą się w procesie:

a. zapylenia

b. zapłodnienia

c. wydalania

11. Organizmy, które odżywiają się  martwymi szczątkami to:

a. reducenci

b. konsumenci

c. producenci

12. Rośliny nasienne zbudowane są z następujących organów:

a. chwytniki, łodyżka, liście

b. korzenie, łodyga, liście

c. liście, kwiaty, owoce

13. Rzekotka drzewna jest:

a. gadem

b. płazem ogoniastym

c. płazem bezogoniastym

14. Ciało grzyba kapeluszowego to:

a. owocnik i grzybnia

b. tkanka miękiszowa

c. pączkujące komórki

15. Rozmnażanie wegetatywne róży polega na:

a. odłamaniu liścia i wsadzeniu go do gleby

b. wysianiu nasion

c. wsadzeniu ukorzenionej gałązki do gleby

16. Podstawowymi cechami modrzewia są:

a. długa i wisząca szyszka, pojedyncze igły

b. małe i kuliste szyszki, igły zebrane w pęczki

c. długa i stojąca szyszka, igły nierównomiernie rozmieszczone na gałęzi

17. Część przewodu pokarmowego ptaków nazywana wolem występuje u:

a. jastrzębi i sokołów

b. bocianów i czapli

c. gołębi i wróbli

18. Do układu pokarmowego człowieka zaliczamy następujące organy:

a. przełyk, żołądek, wątroba

b. żołądek, nerki, jelito cienkie

c. wątroba, nerki, żołądek

19. Owoce soczyste złożone wytwarza:

a. malina i truskawka

b. wiśnia i śliwka

c. jabłko i truskawka

20. Odstraszające substancje zapachowe w obronie przed wrogiem wytwarza:

a. pokrzywa

b. czosnek

c. oset

21. Pączkowanie drożdży to sposób:

a. rozmnażania

b. oddychania

c. odżywiania

22. Roślina, która wiosną najpierw wytwarza żółte kwiaty a potem liście to:

a. mniszek lekarski

b. podbiał pospolity

c. zawilec gajowy

23. Skrzela są narządem oddechowym:

a. ryb i żab

b. ryb i raków

c. ryb i wielorybów

24. Produkcja serów pleśniowych wiąże się z działalnością:

a. bakterii gnilnych

b. wirusów

c. grzybów

25. Skrzek to jaja składane przez:

a. ryby i niektóre żaby tropikalne

b. żaby i traszki

c.  ryby i salamandry

26. Brunatnice, zielenice i krasnorosty to nazwy:

a. jamochłonów żyjących w morzu Bałtyckim

b. glonów słodkowodnych

c. glonów morskich 

27. Zaznacz rośliny wiatropylne:

a. leszczyna, wierzba, pszenica

b. tulipan, pszenica, trzcina

c. mniszek, stokrotka, mak

28.  Zaznacz, które organizmy żyją w wodach słodkich:

a. karp, meduza, ośmiornica

b. pstrąg, karp, szczupak

c. pstrąg, śledź, szprot

29. Życie w glebie dżdżownicy ułatwia:

a. walcowate ciało, pokryte śluzem

b. bardzo dobry wzrok i węch

c. dobrze rozwinięte płuca

30. Czerw to nazwa larwy:

a. motyla

b. chrząszcza

c. pszczoły

Test„Konkursu Wiedzy Przyrodniczej”- kl. IV — VI

ETAP II — Ekologia

Test składa się z 30 zadań. Prawidłową odpowiedź zaznacz znakiem X. W przypadku pomyłki zakreśl kółkiem X i ponownie zaznacz odpowiedź. Czas trwania testu 60 minut.

Nie wolno zaznaczać odpowiedzi ołówkiem i używać korektora.

Powodzenia!

....................................................              ........................................

Imię i nazwisko                                           ilość punktów 

1. W jakim parku narodowym chroni się limbę?

a. Słowińskim

b. Bieszczadzkim

c. Tatrzańskim

2. Gatunkami zwierząt objętymi całkowitą ochroną w Polsce są:

a. wrona, łoś, zaskroniec

b. padalec, jeż, ropucha szara

c. wilk, kaczka krzyżówka, dżdżownica

3. Jaki region świata nazywamy„Zielonymi Płucami”?

a. nizinę Amazonki

b. dolinę Nilu

c. tajgę syberyjską

4. Symbolem Światowego Ruchu na Rzecz Dzikich Zwierząt jest:

a. koala

b. niedźwiedź brunatny

c. panda

5. Spośród łańcuchów pokarmowych wybierz prawidłowy:

a. człowiek, larwy owadów, plankton, ryby

b. plankton, larwy owadów, ryby, człowiek

c. człowiek, ryby, larwy owadów, plankton

6. Smog to:

a. mdła tworząca się po burzy

b. zwierzę prehistoryczne- krewny dinozaurów

c. szkodliwa mgła składająca się z sadzy i pyłów

7. Które drzewo iglaste gubi igły na zimę?

a. modrzew

b. sosna

c. świerk

8. Główną przyczyną powstawania kwaśnych deszczy są:

a. fluor i ozon

b. freon o metan

c. tlenki siarki i azotu

9. Związkiem niszczącym warstwę ozonową jest:

a. freon

b. dwutlenek węgla

c. metale ciężkie

10. Wskaż ptaki, które odlatują do ciepłych krajów na okres zimy:

a. wróble i sowy

b. bociany i dzikie gęsi

c. kosy i bociany

11. Do jakiej grupy organizmów zaliczysz człowieka:

a. producentów

b. konsumentów

c. reducentów

12. Pomnikami przyrody mogą być:

a. stare drzew, głazy narzutowe i wodospady

b. stare i zabytkowe budynki

c. duże obszary leśne i bagienne

13. Pod wpływem rozmnażania jakich organizmów następuje zakwit wody:

a. bakterii

b. roślin pływających

c. glonów

14. Jakie śmieci są najgroźniejsze dla środowiska?

a. papier, tektura, szklane butelki,

b. lekarstwa, baterie, akumulatory

c. puszki, papier, plastikowe butelki

15. Z powodu dużej zawartości ołowiu  w spalinach, przy trasach samochodowych nie należy:

a. sadzić roślin ozdobnych

b. sadzić drzew liściastych

c. wypasać zwierząt i uprawiać warzyw

16. Liczba parków narodowych w Polsce to

a. 18

b. 31

c. 23

17. Recykling oznacza proces:

a. odsiarczanie spalin

b. likwidacje szkodliwych odpadów

c. ponowne wykorzystanie odpadów do produkcji

18. Plastiki zanieczyszczają nasze środowisko przez:

a. kilka lat

b. kilkaset lat

c. kilkadziesiąt lat

19. Nauka o ochronie środowiska i oddziaływaniach miedzy organizmami to:

a. biologia

b. ekologia

c. zoologia

20. Które z wymienionych pojęć nie oznacza likwidacji odpadów:

a. kompostowanie

b. spalanie

c. destylacja

21. Symbolem Ojcowskiego Parku Narodowego jest:

a. łoś

b. kozica

c. nietoperz

22. Roślinami magazynującymi wodę w liściach są:

a. mchy i torfowce

b. kaktusy i mchy

c. kaktusy i suchorośla

23. Puszki aluminiowe po napojach wrzucamy do pojemnika koloru:

a. zielonego

b. czerwonego

c. żółtego

24. Wybierz zwierzęta, które w okresie zimy zapadają w odrętwienie lub sen:

a. nietoperz, niedźwiedź

b. wąż Eskulapa, sikorka

c. ropucha szara, kos

25. Sosny mające niski pień i rozgałęzioną koronę rosną:

a. w głębi lasu

b. na skraju lasu

c. samotnie

26. Ścieki to popularna nazwa zanieczyszczeń:

a. powietrza

b. wody

c. gleby

27. Najważniejszą rolą bakterii i grzybów w środowisku jest:

a. prowadzenie fotosyntezy

b. rozkładanie szczątków roślin i zwierząt

c. intensywność procesów oddechowych w celu dostarczenia tlenu

28. Jakie zwierzę jest symbolem Ligi Ochrony Przyrody:

a. żubr

b. łoś

c. jeleń

29. Zaznacz, gdzie obowiązuje całkowita ochrona wszystkich elementów przyrodniczych?

a. parki narodowe

b. parki krajobrazowe

c. rezerwaty przyrody

30. Zaznacz elementy przyrody nieożywionej:

a. rośliny, zwierzęta, grzyby

b. rośliny, zwierzęta i ich środowisko życia

c. woda, powietrze, gleba

ZESTAW I

1. Organizmy mogą być samożywne lub cudzożywne. Wyjaśnij, na czym polegają te sposoby odżywiania?
2. Co to jest plecha? Podaj przykłady roślin, których ciało tworzy.
3. Na terenie którego parku narodowego znajduje się Maczuga Herkulesa i z jakich skał powstała?
4. Wyjaśnij w jaki sposób działania człowieka wpływają na zmianę krajobrazu z naturalnego w sztuczny? Podaj co najmniej 3 działania.

 ZESTAW II

1. Wyjaśnij, jakie korzyści daje ludziom dostęp do morza? Podaj co najmniej 3.
2. Jakie znasz formy ukształtowania terenu? Krótko opisz każdą z nich.
3. Co to znaczy, że organizm jest stałocieplny lub zmiennocieplny? Wyjaśnij i podaj po 1 przykładzie.
4. Wymień piętra roślinne w górach i podaj po 3 zwierzęta i rośliny chronione w Tatrzańskim Parku Narodowym.

 ZESTAW III

1. Wyjaśnij, jak w gospodarstwie domowym możesz oszczędzać wodę i energię elektryczną? Podaj po 3 przykłady.
2. Wyjaśnij dlaczego ciało glonów nazywamy plechą?
3. Jakie znasz elementy przyrody nieożywionej? Podaj 1, który jest objęty ochroną  w Słowińskim Parku Narodowym.
4. W jaki sposób ryby przystosowały się do życia w wodzie? Wymień 5 cech.

ZESTAW IV

1. Opisz budowę grzyba kapeluszowego i podaj nazwy 3 grzybów jadalnych.
2. Podaj instrukcje przygotowania mieszaniny. Dokonaj podziału mieszanin.
3. Wyjaśnij, od czego zależy prawidłowy rozwój rośliny doniczkowej? Podaj 4 zależności.
4. Symbolem Ojcowskiego Parku Narodowego jest nietoperz. Jak myślisz, dlaczego?

 ZESTAW V

1. Omów budowę ciała ptaka. Wyjaśnij, które 2 cechy decydują o jego zdolności do lotu?
2. Wyjaśnij, co to są ścieki? Jaki organizmy żyją w bardzo zanieczyszczonej wodzie?
3. Czym różni się park narodowy od rezerwatu przyrody?
4. Jaką rolę w obiegu pierwiastków maja reducenci? Jakie organizmy możemy zaliczyć do tej grupy

ZESTAW VI

1. Czym różni się linia brzegowa słabo rozwinięta od urozmaiconej? Podaj, gdzie takie spotykamy?
2. Wyjaśnij .w jaki sposób powstaje gleba?
3. Porównaj budowę roślin częściowo zanurzonych i przybrzeżnych.
4. Co to jest pomnik przyrody?

ZADANIE 1

Rozpoznaj wybrane kości szkieletu człowieka i wskaż ich miejsce występowania.

ZADANIE 2

Rozpoznaj rośliny przedstawione na rysunkach i przyporządkuj je do środowiska występowania.

ZADANIE 3

Rozpoznaj zwierzęta przedstawione na rysunkach i określ ich sposób pobierania pokarmu.

ZADANIE 4

Określ do czego służą używane w dziedzinach przyrodniczych przedstawione przedmioty.

ZADANIE 5

Z wybranych organizmów ułóż przynajmniej 2 łańcuchy pokarmowe.

ZADANIE 6

Zadanie komputerowe nr 1.

ZADANIE 7

Zadanie komputerowe nr 2.

 ZADANIE 8

Przygotuj mikroskop do pracy i ustaw przygotowany preparat.

ZADANIE 9

Zadanie komputerowe nr 3.

Opracowała: Adriana Trochim