Zdecydowałam się opublikować opracowany przeze mnie program «Twórcze działania dziecka», ponieważ na jego podstawie mogłam opracować plan kółka plastycznego, które prowadziłam z dziećmi w wieku przedszkolnym. Chciałabym, aby z moich doświadczeń mogli skorzystać inni nauczyciele.

Część I

1. Wstęp

Wszystko co jest  wokół nas jest dziełem plastycznym. Trzeba patrzeć by widzieć i zobaczyć. Pośród wielu czynników wpływających na ogólny rozwój dziecka plastyka odgrywa bardzo ważną rolę. Przeżycia emocjonalne związane z percepcją wzrokową i wykorzystywaniem zadań plastycznych mają wpływ na rozwój dyspozycji psychicznych. W procesie oddziaływania różnych bodźców plastycznych odbywa się rozwój kompetencji plastycznych.

Dziecko przedszkolne wykazuje naturalną dla swojego wieku i etapu rozwoju potrzebę ekspresji twórczej. Dziecko bawiąc się projektuje, kształtuje tworzywo i nie zastanawia się czy tworzy sztukę – poszukuje własnej metody działania.

Jak pokazuje praktyka kształcenie i rozwijanie umiejętności artystycznych stanowi podstawę rozwoju twórczości dziecięcej.

Twórczość dziecięca jest czynnością odruchową, instynktowną i podświadomą. Mały artysta przeżywa radość kreacyjną, która pobudza go do dalszej zabawy formami, barwą. Jest to szczególny atrybut dzieciństwa, który zostaje zatracony w momencie, gdy dziecko chce sprostać wymaganiom realnej rzeczywistości.

Sztuka dziecka jest piękna w swojej naiwności, potrafi nas zachwycić ująć szczególnym sposobem postrzegania otaczającego świata. Dla dziecka jego własna twórczość jest  źródłem radości, dobrej zabawy.

Widoczne efekty własnej działalności motywują dzieci do pełniejszego rozwoju i zdobywania wiedzy.

Program „Twórcze działania dziecka” powstał  z myślą o potrzebach Kółka plastycznego „Plamka”  działającego przy przedszkolu Miejskim nr 15 w Kutnie.

Działalność plastyczną wspomniane wcześniej przedszkole  eksponuje już od kilkunastu lat. Nasza placówka aktywnie uczestniczy i prezentuje osiągnięcia swoich wychowanków na terenie placówki, dla rodziców, w najbliższym środowisku przedszkola oraz na terenie miasta Kutna i poza nim.

W konkursach plastycznych dzieci z naszego przedszkola niejednokrotnie odnosiły swoje pierwsze wielkie sukcesy – nagrody i wyróżnienia.

Doceniając wartości twórczej aktywności i obserwując rozwój twórczości artystycznej dzieci przedszkolnych, ich pierwsze sukcesy i osiągnięcia,  zdecydowałam się opracować program autorski kółka plastycznego.

W czasie swojej kilkunastoletniej praktyki pedagogicznej jako nauczyciel przedszkola zawsze doceniałam rozwój u dzieci ich umiejętności artystycznych. Wszelkie zajęcia o charakterze plastycznym zawsze spotykały się z ich wielkim zainteresowaniem i zaangażowaniem. Od wielu lat w swojej macierzystej placówce prowadzę, oprócz zajęć typowo dydaktycznych równocześnie zajęcia kółka plastycznego. Wynika to na pewno z moich własnych zainteresowań i umiejętności, a także podnosi jakość pracy placówki.

Program „Twórcze działania plastyczne” stanowi ważny element w  edukacji  przedszkolnej dzieci i wskazuje główne kierunki pracy nauczyciela z dziećmi w rozwoju ich twórczości plastycznej. Jest  to program uwzględniający potrzeby i możliwości rozwojowe dzieci 3 – 6 letnich, a jednocześnie skierowany do nauczycieli twórczych, dla których wychowanie dziecka poprzez plastykę stanowi dużą wartość dydaktyczno – wychowawczą.  

Program nie wymaga od nauczyciela specjalistycznego wykształcenia i przygotowania w kierunku plastycznym, aczkolwiek mile widziane są dodatkowe kwalifikacje i umiejętności plastyczne oraz inwencja i osobowość twórcza nauczycieli realizujących program.

2. Założenia programu

• Program jest zgodny z Podstawą Programową wychowania przedszkolnego
• Program kierowany jest do dzieci w wieku przedszkolnym
• Program realizowany będzie w ramach koła plastycznego poza godzinami pracy dydaktycznej w wymiarze 1 godziny tygodniowo przez okres jednego roku szkolnego
• Cele zawierają wszystkie obszary podstawy programowej Wychowania przedszkolnego

3. Ogólne cele programu

Obszar I Poznanie i rozumienie siebie i świata

- rozwijanie zainteresowań obrazem i różnego rodzaju działaniami plastycznymi

- organizowanie sytuacji umożliwiających odbieranie i przetwarzanie dzieł plastycznych różnymi zmysłami

- wykorzystanie i tworzenie okazji do poznania rzeczywistości  przyrodniczej poprzez obserwowanie różnorodnych zjawisk przyrodniczych i przyrody podczas zmieniających się pór roku

Obszar II Nabywanie umiejętności poprzez działanie

- wspieranie własnej inicjatywy dzieci poprzez wykonywanie różnorodnych (dzieł) prac plastycznych, oraz zachęcanie do eksperymentowania

- umożliwianie dzieciom dokonywania wyboru technik plastycznych, materiałów, poznawanie i stosowanie różnorodnych technik plastycznych

- zachowanie zasad bezpieczeństwa podczas wykonywania prac plastycznych

- umożliwienie dzieciom ekspresji przeżyć i uczuć związanych z tworzeniem prac plastycznych i interpretacją dzieł plastycznych twórców

Obszar III Odnajdywanie miejsca w grupie rówieśniczej

- rozwijanie umiejętności współpracy w zespole i liczenia się ze zdaniem innych

- tworzenie okazji wspólnego podejmowania i realizowania powierzonych zadań, oraz rozwiązywania problemów (związanych np. z wykonaniem pracy plastycznej)

Obszar IV Budowanie systemu wartości

- odczuwanie radości i dumy, a także odpowiedzialności z wykonania powierzonego zadania

- poszanowanie wytworów pracy innych (dorosłych i dzieci)

4. Charakterystyka programu

• proponowany program umożliwia dzieciom poznawanie różnorodnych technik plastycznych i dzieł twórców z różnorodnych dziedzin plastyki (malarstwo, rzeźba, fotografia, sztuka ludowa)
• program ma charakter liniowy
• program jest zawarty w formie tabelarycznej ( moduły tematyczne)

Część II

Moduły tematyczne