W obecnym roku szkolnym 2009/2010 dostałam pod swoją opiekę grupę dzieci 3- i 4-letnich. Trudności adaptacyjne dzieci przychodzących pierwszy raz do przedszkola bywają nie tak ciężkie jak trudność pogodzenia się z tym faktem ich rodziców. Przyprowadzenie małego dziecka do przedszkola jest stresujące dla ich rodziców, dlatego na pierwsze zebranie z nimi (3 września br) przygotowałam referat.

Okres edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej jest tym okresem, gdzie współpraca nauczyciela z rodziną wychowanka jest szczególnie ważna. Im dziecko młodsze, tym wpływ domu rodzinnego jest silniejszy, a więc zgodne współdziałanie środowiska domowego i instytucjonalnego może zapewnić właściwe warunki prawidłowego wychowania i stymulowania rozwoju dziecka.

Rozpoczęcie przez dziecko edukacji przedszkolnej jest momentem przełomowym w jego życiu społecznym. Pierwsze dni pobytu  w przedszkolu są trudnym okresem zarówno dla dzieci, nauczycieli jak i rodziców. Pomimo starań, jakich dokładają pracownicy przedszkola, okres adaptacji w nowym środowisku jest dla większości dzieci dużym stresem. Dziecko  lepiej czuje się w domu rodzinnym niż w przedszkolu - tutaj wszystko jest dla niego nowe i obce. Zostaje pozostawione w nowym otoczeniu, z obcymi ludźmi, w niepewności, czy rodzice po niego przyjdą.

Pierwszy dzień przedszkolaka wygląda zupełnie inaczej niż pierwszoklasisty. Nie ma apelu czy uroczystości. Dziecko od razu trafia do swojej grupy wiekowej, w której będzie teraz przebywało. Rozstanie na kilka godzin i pozostawienie dziecka w przedszkolu bywa często nieprzyjemne zarówno dla dzieci jak i rodziców. Pożegnanie powinno być krótkie i wesołe, starajmy się uniknąć w tym dniu łez – to gorąca prośba zwłaszcza do rodziców.

Instytucjonalny charakter sprawowania opieki nad dziećmi wymaga od nich podporządkowania się narzuconej im organizacji życia, przestrzegania reguł postępowania grupowego. Dziecko musi pogodzić się z brakiem komfortu intymności, z przebywaniem w gwarze, a nawet hałasie kilka godzin dziennie. Zazwyczaj dzieci 3/4 –letnie są w fazie silnego egocentryzmu, wymagają uwagi i bliskości osób dorosłych, a grupowy charakter życia przedszkolnego tych potrzeb nie zaspokaja. Małe dziecko przez pierwsze dni pobytu w przedszkolu jest zdezorientowane. Nie wie, z kim ma nawiązać bliższy kontakt emocjonalny i kto będzie zaspokajał jego potrzeby. Związane dotąd emocjonalnie z matką, a pozostawione w nieznanym mu środowisku przeżywa lęk, ponieważ utraciło fizyczny kontakt z obiektem przywiązania i ma poczucie braku kontroli nad tym, co się z nim będzie działo w przedszkolu. Ten stan bardzo obniża poczucie bezpieczeństwa i wpływa niekorzystnie na procesy przystosowawcze do nowego środowiska.

W prawidłowym przebiegu procesu adaptacji bardzo ważny jest zakres i poziom posiadanych umiejętności samoobsługowych dzieci. Na początku roku szkolnego dzieci przychodzące do przedszkola bardzo różnią się pod tym względem, a próg stawianych im wymagań jest jednakowy. Dzieci ze słabymi umiejętnościami w tym zakresie mogą czuć się bezradnie, opuszczone, co z pewnością negatywnie wpływa na przebieg adaptacji w przedszkolu.

Przedszkole oczekuje od dziecka opanowania pewnych umiejętności. Są to:

• znajomość własnego imienia i nazwiska,...