Problem sięgania przez młodzież po substancje odurzające jest ciągle aktualny. Mam nadzieję, że opisany przeze mnie przypadek okaże się pomocny pedagogom, wychowawcom w rozwiązywaniu podobnych problemów.

1. Identyfikacja problemu

Problem uzależnień młodzieży od, alkoholu, czy innych substancji odurzających był przeze mnie zawsze traktowany bardzo poważnie. Powodami do dokonania głębszej kompleksowej analizy problemu uzależnień wśród młodzieży mojej szkoły były przede wszystkim:
- alarmujące diagnozy autorytetów w tej dziedzinie ukazywane w mediach, a dotyczące obniżania się w zastraszającym tempie wieku sięgających po substancje psychoaktywne,
- wypowiedzi uczniów o łatwości zakupu środków uzależniających i odurzających na terenie miasta i gminy, szczególnie alkoholu pochodzącego z nielegalnych źródeł,
- informacje uzyskane z ankiety przeprowadzonej w szkole na temat bezpieczeństwa w ramach programu „Zero tolerancji dla przemocy”,
- naoczne potwierdzenie wielu przypadków palenia papierosów przez uczniów naszej szkoły nie tylko poza szkołą, ale także w jej obejściu, oraz przypadki spożywania napojów alkoholowych
- uzyskanie informacji od osób trzecich na temat, spożywania alkoholu przez uczniów mojej szkoły na terenie miejscowości w gminie,
- rozmowa z kilkoma rodzicami potwierdzającymi eksperymentowanie dzieci z alkoholem (weekendy, sylwester, itp.)
- rozmowa z właścicielem sklepów.
Uznałam, że na problem uzależnień dotykający młodzież szkoły, w której pracuję, należy spojrzeć z zatroskaniem, uzyskać wiarygodne informacje, bądź ich potwierdzenie i rozpocząć działania zapobiegawcze. Postanowiłam skierować je do uczniów kl. I gimnazjum.To czas dążenia do poczucia swojej tożsamości, kryzysu związanego z procesami dojrzewania seksualnego, widocznym spadkiem osiągnięć. Widoczne są też zmiany w sferze emocjonalnej. Młodzież jest buntownicza, lekceważy autorytety. W tej fazie istotna rolę spełnia grupa rówieśnicza. To okres silnej dążności do bycia dorosłym. Młodzi ludzie często jeśli nie maja wsparcia i potwierdzenia swojej dorosłości np. poprzez możliwość podejmowania decyzji, sięgają po atrybuty dorosłości tj. papierosy, alkohol, seks.

2. Geneza i dynamika zjawiska

W gimnazjum pracuję na stanowisku pedagoga już czwarty rok. Problemy palenia papierosów przez młodzież środowiska, w którym pracuję od ponad dziesięciu lat, próby sięgania po alkohol, sporadyczne przypadki brania środków odurzających (kleje, butapren,) były mi znane. Młodzież bardzo często eksperymentuje z tymi substancjami odurzającymi nie na terenie szkoły ale poza nią. Są to przystanki autobusowe, opuszczone budynki, tzw. „siłownie” itp. W szkole często odnotowujemy przypadki sięgania po papierosy, dwa razy alkohol. Jednak takie sytuacje zdarzają się sporadycznie.  Do gimnazjum , z chwilą jego powołania, zaczęła uczęszczać młodzież nie tylko miejscowa, której problemy są nam bardziej lub mniej znane, lecz również młodzież z całej gminy. Jako członek Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zaobserwowałam, iż z każdym rokiem wzrasta liczba wniosków zgłaszanych do komisji z prośbą o podjęcia kroków wobec osób nadużywających alkoholu. W wielu przypadkach są to rodzice naszych uczniów. Na tą sytuację wpływa wiele czynników tj. poziom wykształcenia rodziców, niski status materialny wielu rodzin, bezrobocie i brak perspektyw, itp. W związku z powyższym uznałam, że z czasem problem narasta i zatacza coraz szersze kręgi, a młodzież czuje się w wielu przypadkach bezkarna i chyba nieświadoma skutków takiego postępowania.

3. Znaczenie problemu

Według danych Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w ciągu ostatnich lat zwiększyła się ilość pijącej i upijającej się młodzieży, w szczególności dziewcząt. Zdaniem specjalistów wczesna inicjacja alkoholowa jest jedną z przyczyn późniejszych problemów alkoholowych ludzi dorosłych. Picie alkoholu ma bezpośredni związek z różnego rodzaju szkodami i zachowaniami ryzykownymi. Co 10 dziecko po wypiciu alkoholu uczestniczyło w bójce lub sprzeczce. 5% nastolatków doświadczyło wypadku lub uszkodzenia ciała. Do niebezpiecznych skutków picia alkoholu przez młodzież należą niechciane kontakty seksualne oraz kontakty seksualne bez antykoncepcji. Oprócz dramatycznych skutków picia są i mniej rzucające się w oczy, ale znacznie szerzej rozpowszechnione: ograniczenie aspiracji życiowych, zawężenie dążeń, kłopoty w nauce, nieprawidłowy rozwój nastolatka. Polska młodzież poddawana jest bardzo agresywnym, starannie przygotowanym i skutecznym oddziaływaniom promującym picie alkoholu. Bardzo często uderzających w potrzeby młodych ludzi. Poza tym istnieje większe przyzwolenie rodziców i społeczeństwa na picie dzieci, co wiąże się z mylnym przekonaniem, że lepiej, by dziecko piło niż zażywało narkotyki. Jest ono jednak złudne, wiadomo bowiem, że alkohol jest swoistego rodzaju przepustką do innych używek. Te wszystkie wskazane w dużym skrócie aspekty skłoniły mnie do podjęcia próby zbadania problemu, przeanalizowania wyników, przedyskutowania z nauczycielami i rodzicami, a następnie podjęcia działań zaradczych. Udawanie, że problem nie dotyczy naszej szkoły, w konsekwencji może doprowadzić do szybkiego rozprzestrzeniania się tego, jakże niebezpiecznego zjawiska, na terenie naszego gimnazjum.

4. Prognoza

Prognoza negatywna – w przypadku zaniechania oddziaływań:

- uczniowie eksperymentujący z alkoholem mogą przejść do kolejnej fazy uzależniania się od alkoholu
- zaczną nasilać się problemy tj. wagary, problemy...

Dostęp do pełnej treści możliwy po zalogowaniu.