Propozycja trzech lekcji języka polskiego dotyczących analizy ballady «Świtezianka» Adama Mickiewicza.

Temat: Opowieść Jędrzeja o niewiernym młodzieńcu. J. Chamiec „ Królestwo ballady”.

Cele lekcji:

ogólny

- zapoznanie uczniów z elementami biografii Adama Mickiewicza.

szczegółowe:

Uczeń:

- zna podstawowe fakty z życia Adama Mickiewicza,

- rozpoznaje je i wymienia,

- wymienia i porządkuje kolejność zdarzeń w utworze,

- wyodrębnia i nazywa elementy świata przedstawionego utworu,

- rozumie znaczenie słów „inspiracja” i „natchnienie”,

- odróżnia elementy realistyczne i fantastyczne,

- korzysta z różnych słowników.

Pomoce: tekst J. Chamiec „Królestwo ballady”, reprodukcja obrazu J.Fałata "Świteź”, prezentacja dotycząca życia i twórczości Adama Mickiewicza, zadania dla grup.

Tok lekcji:

1) Opowiadanie treści tekstu J. Chamiec „Królestwo ballady” (uczniowie utwór przeczytali w domu).

2) Wskazanie postaci i wydarzeń realistycznych oraz fantastycznych.

3) Wyjaśnienie przez nauczyciela, kim są postacie przedstawione w „Królestwie ballady”.

4) Prezentacja PowerPoint dotycząca życia i twórczości Adama Mickiewicza. Załącznik- prezentacja.

5) Wspólne redagowanie notatki biograficznej dotyczącej Adama Mickiewicza (selekcja i wybór informacji). Zapis na tablicy i w zeszycie.

5) Podział uczniów na grupy i przydział zadań do wykonania. Załącznik nr 1.

6) Prezentacja wyników pracy grup.

7) Praca domowa.

Zapisz notatkę dotyczącą powstania ballady o jeziorze „Świteź”, wykorzystując słowa: „inspiracja” i „natchnienie”.

Załącznik nr 1

Zadania dla grup.

Wyszukajcie w słownikach, które są dostępne w klasie, znaczenie słów: „inspiracja” i „natchnienie”.

Utwórzcie tekst dotyczący Adama Mickiewicza i genezy ballady Świteź, wykorzystajcie zwroty:

1. poszukiwać informacji,
2. opowieść stała się inspiracją do,
3. tworzyć pod wpływem natchnienia.

Temat: Ach, jakie to fascynujące opowiadanie. Adam Mickiewicz „Świtezianka”. (Temat na dwie jednostki lekcyjne.)

Cele lekcji:

ogólny

- zapoznanie uczniów z treścią, problematyką i morałem ballady A. Mickiewicza pt. „Świtezianka”.

szczegółowe:

Uczeń:

- zna podstawowe fakty z życia Adama Mickiewicza,

- rozpoznaje je i wymienia,

- definiuje pojęcie „ballady” jako gatunku literackiego,

- wymienia i porządkuje kolejność zdarzeń w utworze,

- zna cechy ballady,

- wyciąga wnioski dotyczące utworu,

- wyodrębnia i nazywa elementy świata przedstawionego utworu,

- potrafi wyszukać zwrotkę, w której zawarto morał,

- wyróżnia elementy realistyczne i fantastyczne,

- zna cechy ballady,

- udowadnia, że „Świtezianka” jest balladą.

Pomoce: tekst ballady, reprodukcja obrazu J. Fałata „ Świteź”, prezentacja dotycząca ballady „Świtezianka”, płyta CD z nagraniem utworów Chopina, zadania dla grup.

Tok lekcji:

1) Przypomnienie wiadomości dotyczących tekstu Jadwigi Chamiec „Królestwo ballady” (analizowanego na poprzedniej lekcji) oraz informacji dotyczących życia i twórczości Adama Mickiewicza.

2) Pokazanie reprodukcji obrazu J. Fałata „Świteź”.

3) Głośne odczytanie tekstu ballady przy dźwiękach muzyki Chopina.

4) Wyjaśnienie niezrozumiałych słów.

5) Odnalezienie zbieżności między treścią opowiadania i ballady.

6) Wspólne redagowanie planu wydarzeń.

1. Spotkania kochanków nad brzegiem jeziora.
2. Obietnice składane przez strzelca.
3. Tajemnicze zniknięcie dziewczyny.
4. Pojawienie się nimfy wodnej.
5. Rozpoznanie w zjawie dziewczyny spod lasku.
6. Surowa kara za niedotrzymanie przysięgi.

7) Zapisanie tematu lekcji.

8) Prezentacja multimedialna dotycząca cech ballady jako gatunku literackiego oraz jeziora Świteź. Załącznik-prezentacja.

9) Podział klasy na 4 grupy i przydział zadań do wykonania. Załącznik nr 2.

10) Prezentacja wyników pracy grup i sformułowanie wniosku.

11) Podanie notatki do zeszytu.

Utwór A. Mickiewicza to ballada. Mieszają się tu bowiem cechy trzech rodzajów literackich – epiki, dramatu i liryki. Narrator opowiada o wydarzeniach niesamowitych i tajemniczych. Zdarzenia realistyczne przeplatają się z fantastycznymi. Bohaterowie są scharakteryzowani ogólnie i często posiadają nadprzyrodzone właściwości. W balladzie panuje nastrój pełen grozy. Tekst posiada budowę stroficzną, czyli podział na strofy i wersy. Ballada opiera się na wierzeniach ludowych, w których zło musi być ukarane.

12) Praca domowa.

Podziel cechy ballady „Świtezianka” na charakterystyczne dla

1. liryki,
2. epiki,
3. dramatu.

Uzasadnij, dlaczego Strzelec został ukarany. Czy zgadzasz się z karą, która go spotkała?

Załącznik nr 2.

Zadania dla grup.

Uzasadnijcie, że „Świtezianka” jest balladą. Weźcie pod uwagę następujące elementy:

Wyszukajcie zwrotkę, w której zawiera się morał utworu i wyjaśnijcie go.

Opracowała: Anita Szczepańska - Nowak