Program dla klas II szkoły podstawowej. Można go realizować na godzinie KN. Moje dzieci bardzo polubiły te zajęcia, niektóre zainteresowały sie historia, inne geografia Polski. — Barbara Baranowska

 

Barbara Baranowska

 

Program edukacji regionalno – patriotycznej« JESTEM POLAKIEM „

dla uczniów klas II szkoły podstawowej

Hel 2011

                                                 Dziecko może kochać Polskę za coś,

                                                           czyli musi o niej coś wiedzieć.

Wstęp

Wychowanie patriotyczne jest ważnym elementem wychowania dziecka. Termin 0patriotyzm0 powstał w XVIII w. i oznaczał początkowo określony program polityczny. Z czasem o patriotyzmie zaczęto mówić jako o stosunku do swego kraju, o emocjonalnym z nim związku.

 

Według Ireny Jundziłł 0patriotyzm jest to złożone, głębokie, wzniosłe i trwałe przeżycie psychiczne człowieka, stanowiące pełną postawę czynną jego osobowości, a wyrażające się w gorącym przywiązaniu i oddaniu narodowi oraz państwu, żarliwej miłości ojczyzny i gotowości do jej obrony w razie potrzeby, tudzież usilnej pracy dla jej dobra, rozwoju i postępu0.

W kształtowaniu patriotyzmu ważna jest wiedza, poglądy, przekonania, emocje i motywacje do społecznych zachowań. Wszystkie te elementy wchodzą w skład postawy którą F. Iniewski określa jako 0predyspozycje do określonego działania, postrzegania, myślenia i uczucia wobec danego przedmiotu0 .

Według niego każda postawa zawiera następujące grupy elementów:

-        elementy intelektualne (wiedza o przedmiocie postawy – w przypadku postawy patriotycznej wiedza o ojczyźnie),

-        elementy emocjonalne (ocena przedmiotu postawy – miłość do wytworzonego w świadomości obrazu ojczyzny),

-        elementy behawioralne (gotowość do określonego – zgodnie z wiedzą i oceną zachowania – wobec przedmiotu postawy – dyspozycja do działania na rzecz Ojczyzny).

 

Do miana patrioty człowiek dorasta przez całe lata, ale w kształtowaniu się postaw patriotycznych poważną rolę spełniają przeżycia i doświadczenia z okresu dzieciństwa. Stąd też kształtowanie się i rozwój postaw patriotycznych rozpoczyna się w środowisku rodzinnym, gdzie największą rolę odgrywają tradycje patriotyczne rodziny. Rodzina stanowi dla dziecka jego 0prywatną ojczyznę0. Tutaj dokonuje się proces wdrażania dziecka do przestrzegania norm życia społecznego, odpowiedniego stosunku do ludzi i do samego siebie, proces szukania własnego miejsca w Ojczyźnie, a przede wszystkim kształtowanie jej obrazu.

Wychowanie jest procesem ciągłym, człowiek uczy się i wychowuje przez całe życie. Szczególnej uwagi wymaga okres wczesnoszkolny. Stanowi podłoże, na którym budujemy całokształt wychowania patriotycznego. W tym okresie zakres wychowania patriotycznego sprowadza się do takich elementów, jak: miłość i przywiązanie do Ojczyzny, czynna i twórcza troska o jej dobro i rozwój, poczucie więzi kulturowej z własnym narodem, gotowość do poświęceń.

Przyzwyczajanie dzieci do solidności, wyniesione ze szkoły, ułatwi w przyszłości odpowiedzialne wykonywanie pracy zawodowej. Już najmłodsi uczniowie zdolni są przyswoić troskę o salę lekcyjną, żyć sprawami zespołu, środowiska, otaczać szacunkiem symbole narodowe. 0W wychowaniu patriotycznym ważną rzeczą jest wychodzenie uczuć dziecka poza własną osobę, a nawet granice najbliższego otoczenia0.

Jednym z najważniejszych zadań wychowania patriotycznego w okresie wczesnoszkolnym jest ukształtowanie w świadomości uczniów obrazu Ojczyzny, zainteresowania jej problemami oraz serdecznego stosunku do niej. W umyśle dziecka pojęcie Ojczyzny stopniowo zwiększa zakres, zaczyna się od najbliższego środowiska, dzielnicy, wsi, czy miasta i przechodzi do regionu a potem na cały kraj. Pod wpływem coraz szerszych kontaktów z ojczystą przyrodą, kulturą, ludźmi, a także poprzez poznawanie opowieści, wierszy, czytanek, przeżycia te wzbogacają się coraz to nowymi elementami. Etap ten odgrywa bardzo ważną rolę w procesie kształtowania obrazu Ojczyzny, ponieważ dostarcza pierwiastków intelektualnych, które w świadomości wychowanków tworzą konkretny, realny obraz bogatej i chlubnej przeszłości. Obraz Ojczyzny wzbogaca się również pod wpływem wiedzy o współczesności – nauczyciel wprowadza uczniów w życie społeczne, zapoznaje z normami życia ludzi w różnych grupach (poczynając od klasy), pracą ludzi w różnych zawodach. Ta wiedza społeczna staje się podstawą do kształtowania postaw i przekonań, jednocześnie pomaga w rozumieniu tego, co dzieje się w Ojczyźnie.

Efektem prawidłowo przebiegającego procesu wychowania patriotycznego w okresie wczesnoszkolnej edukacji powinno być poczucie dumy z przynależności do narodu polskiego, szacunek dla kraju, poczucie więzi kulturowej z narodem. Więź taka tworzy się i umacnia pod wpływem wspólnoty języka, zwyczajów i obyczajów. Wynika ona z czynnego i świadomego uczestnictwa w świętach i uroczystościach szkolnych i państwowych, które dostarczają dzieciom głębokich przeżyć, a tym samym przyczyniają się do emocjonalnego zespalania się z Ojczyzną. Szczególną siłę oddziaływania na tworzenie więzi z najbliższym środowiskiem i narodem wykazują symbole: sztandar szkoły, godło państwa, barwy narodowe, hymn szkolny i państwowy, mundury wojskowe, pomniki. Organizowane przez nauczyciela wycieczki do muzeum, na groby żołnierzy, pod pomniki umożliwiają kontakt dziecka z dziedzictwem kulturowym czy rzeczywistością. Udział w przygotowaniu uroczystości klasowych, troska o estetykę sali lekcyjnej wyrabia gotowość do działania na rzecz Ojczyzny, pozwala na ukształtowanie motywacji działania wychowanków, które jest bardzo ważnym celem realizacji procesu wychowania patriotycznego, chodzi bowiem o zacieśnienie więzi z własnym narodem i krajem.

Specyfika procesu wychowania patriotycznego polega na tworzeniu pożądanych sytuacji wychowawczych. Osiągnięcie tego celu jest możliwe tylko przez dobranie odpowiednich treści w zaprogramowanym właściwie zorganizowanym procesie dydaktycznym i wychowawczym, który rozwija się i ugruntuje w czasie zajęć szkolnych i pozalekcyjnych. Każde działanie wychowawcze powinno bazować na treściach moralnych, patriotycznych, gdyż stanowią one integralną całość wychowania. 0Procesowi temu powinna towarzyszyć aktywność i samodzielność wychowanków w zdobywaniu wiedzy i społecznych doświadczeniach0 .

1. Jundziłł, O wychowaniu patriotycznym dzieci, Warszawa 1969
2. F. Iniewski, Ogólne prawidłowości wychowania patriotycznego uczniów w szkole, Warszawa 1985
3. SÅ‚ownik wiedzy obywatelskiej, Warszawa 1970
4. G. Kufit, Kształtowanie wyobrażeń i pojęć historycznych u uczniów klas początkowych, Warszawa 1990

 

Edukacja patriotyczna  w  Podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych

Wymagania szczegółowe na koniec III klasy szkoły podstawowej z zakresu różnych edukacji zawierające elementy edukacji patriotycznej:

• Edukacja muzyczna. UczeÅ„koÅ„czÄ…cy klasÄ™III:

1) w zakresie odbioru muzyki:

a) zna i stosuje następujące rodzaje aktywności muzycznej:

– śpiewa w zespole piosenki ze słuchu (nie mniej niż 10 utworów w roku szkolnym); śpiewa z pamięci hymn narodowy,

– tańczy podstawowe kroki i figury krakowiaka, polki oraz innego, prostego tańca ludowego,

• Edukacja plastyczna. UczeÅ„koÅ„czÄ…cy klasÄ™III:

1) w zakresie percepcji sztuki:

a) określa swoją przynależność kulturową poprzez kontakt z wybranymi dziełami sztuki, zabytkami i z tradycją w środowisku rodzinnym, szkolnym i lokalnym; uczestniczy w życiu kulturalnym tych środowisk, wie o istnieniu placówek kultury działających na ich rzecz,

3) rozpoznaje wybrane dzieła architektury i sztuk plastycznych należące do polskiego i europejskiego dziedzictwa kultury; opisuje ich cechy charakterystyczne (posługując się elementarnymi terminami właściwymi dla tych dziedzin działalności twórczej).

• Edukacja spoÅ‚eczna. UczeÅ„koÅ„czÄ…cy klasÄ™III:

6) zna najbliższą okolicę, jej ważniejsze obiekty, tradycje; wie, w jakim regionie mieszka; uczestniczy w wydarzeniach organizowanych przez lokalną społeczność;

7) zna symbole narodowe (barwy, godło, hymn narodowy) i najważniejsze wydarzenia historyczne; orientuje się w tym, że są ludzie szczególnie zasłużeni dla miejscowości, w której mieszka, dla Polski i świata;

• Edukacja przyrodnicza. UczeÅ„koÅ„czÄ…cy klasÄ™III:

3) nazywa charakterystyczne elementy typowych krajobrazów Polski: nadmorskiego,

nizinnego, górskiego;

4) wymienia zwierzęta i rośliny typowe dla wybranych regionów Polski; rozpoznaje i nazywa niektóre zwierzęta egzotyczne;

• JÄ™zyk regionalny – jÄ™zyk kaszubski. UczeÅ„koÅ„czÄ…cy klasÄ™III:

1)      poznaje elementy przyrody, kultury materialnej i duchowej Kaszub (podczas zajęć i podczas wycieczek):

b) wie, że ludzie posługują się różnymi językami,

c) wie, że Kaszuby to region o bogatej historii, charakterystycznej przyrodzie, ciekawym ukształtowaniu geograficznym;

 

 

CELE PROGRAMU“ Jestem Polakiem „

 

Program 0Jestem Polakiem0 jest programem o celach globalnych.

M. Szczepańska (2003/2004) w oparciu o klasyfikację H. Komorowskiej (1995) uważa, że w 0programie o celach globalnych funkcjonują cele ogólne, zarówno o charakterze poznawczym, jak i afektywnym. Autor programu zakłada jednak, że cele powinny pełnić funkcję orientacyjną, gdyż nie wszystkie zostaną przełożone na konkretne zachowania i mierzalne umiejętności0.

 

Cele główne programu

 

• ksztaÅ‚towanie pojÄ™cia Ojczyzna 
• uksztaÅ‚towanie w Å›wiadomoÅ›ci uczniów obrazu Ojczyzny,
• rozbudzanie poczucia  miÅ‚oÅ›ci i przywiÄ…zania do Ojczyzny
• rozwijanie poczucia dumy z przynależnoÅ›ci do narodu polskiego, szacunku dla kraju, poczucia wiÄ™zi kulturowej z narodem
• ksztaÅ‚towanie poczucia przynależnoÅ›ci do Å›rodowiska lokalnego,

 

Cele szczegółowe programu / poznawcze /

 

• poznanie historii swojej rodziny, jej tradycji, obyczajów zwiÄ…zanych z regionem kaszub;
• zapoznanie z elementami historii  polskiej
• wyposażenie uczniów w podstawowe umiejÄ™tnoÅ›ci umożliwiajÄ…ce im pozyskiwanie wiadomoÅ›ci, informacji, pamiÄ…tek (wskazanie dróg, możliwoÅ›ci);
• poznanie obrysu geograficznego, poÅ‚ożenia przestrzennego oraz konturu polski;
• poznanie flagi oraz przybliżenie sobie godÅ‚a naszego kraju;
• poznanie najciekawszych i najpiÄ™kniejszych miejsc Polski — uwrażliwienie na ich niezwykÅ‚ość i piÄ™kno (wymiana wiadomoÅ›ci, pamiÄ…tki, zdjÄ™cia itp.);
• poznanie legend, zabytków i architektury, tradycji i obyczajów wybranych miejscowoÅ›ci
• przybliżenie dzieciom ustroju Polski, zabawa w politykÄ™, sejm i senat;

 

Cele szczegółowe afektywne

 

• uwrażliwianie na piÄ™kno zabytków, uroków przyrody różnych regionów Polski
• ksztaÅ‚towanie systematycznoÅ›ci, obowiÄ…zkowoÅ›ci oraz umiejÄ™tnoÅ›ci współdziaÅ‚ania w grupie;
• doskonalenie umiejÄ™tnoÅ›ci współpracy w grupie oraz respektowanie przyjÄ™tych zasad i dyscypliny;
• kultywowanie tradycji, obyczajów rodzinnych, regionalnych w życiu codziennym, zmierzajÄ…cych do ksztaÅ‚towania postaw patriotycznych oraz poczucia przynależnoÅ›ci do danego obszaru;
• ksztaÅ‚towanie postaw odpowiedzialnoÅ›ci za siebie, swojÄ… miejscowość i swój kraj
• ksztaÅ‚towanie postaw patriotycznych i aktywnej postawy obywatelskiej
• wychowaniew miÅ‚oÅ›ci do kraju, regionu, tradycji, ale też ludzi tworzÄ…cych ten kraj
• rozbudzanie aktywnoÅ›ci spoÅ‚ecznej i budzenie potrzeby wiedzy o naszej ojczyźnie
• wzmacnianie wiÄ™zi uczuciowej z rodzinÄ…, budzenie poczucia dumy z wÅ‚asnego pochodzenia
• ujawnianie i rozwijanie potrzeb i zdolnoÅ›ci artystycznych, twórczych;
• ćwiczenie pamiÄ™ci, myÅ›lenia, mowy i obserwacji;

Warunki realizacji programu

Program skierowany jest do uczniów klasy II. Realizowany będzie w ciągu całego roku szkolnego raz w tygodniu podczas zajęć rozwijających. Zajęcia prowadzone będą zarówno w klasie szkolnej, jak i poza nią. Odwiedzimy Bibliotekę, Urząd Miasta, cmentarz i miejsca pamięci narodowej, weźmiemy udział w uroczystościach państwowych oraz uroczystościach szkolnych.

Metody, formy i środki dydaktyczne niezbędne w realizacji programu

 

Każda praca niezależnie od rodzaju powinna być realizowana przy użyciu trafnie dopasowanych metod, form oraz środków, które pomogą efektywnie przyswajać nowe informacje oraz rozwijać zdolności i umiejętności.

Metoda to (…) świadomie i konsekwentnie stosowany sposób postępowania dla osiągnięcia określonego celu natomiast w nauce to sposób badania rzeczywistości i zjawisk, ogół reguł stosowanych przy badaniu rzeczywistości (…).

 

• Metody podajÄ…ce -asymilacji wiedzy.
  • praca z książkÄ… / albumy, foldery, prezentacje multimedialne, korzystanie z biblioteczki, głównie atlasów albumów, literatury naukowej, /

•  
  • pogadanka 
  • dyskusja / 0filiżanka herbaty0 – np. czy wÅ‚adza jest potrzebna ?/
  • opis, opowiadanie / nauczyciel, uczniowie /

 

• Metody problemowe — samodzielnego dochodzenia do wiedzy.

• klasyczna metoda problemowa  /przygotowanie wywiadu z wybitnym mieszkaÅ„cem Helu; przedstawicielem wÅ‚adzy; rozmowy z czÅ‚onkami rodziny na temat ich pracy/

•  
  • burza mózgów
  • gry dydaktyczne / krzyżówki, uzupeÅ‚nianki, wykreÅ›lanki, zadania matematyczne/

 

• Metody praktyczne
  • ćwiczebne /prace manualne, plastyczne, gazetki Å›cienne, zabawy ruchowe, taÅ„ce, konkursy miedzowe /
  • realizacji zadaÅ„ / przygotowanie drzewa genealogicznego wspólnie z rodzinÄ… prace przestrzenne- 0krajobrazy Polski 0/

• Metody eksponujÄ…ce – waloryzacyjne
  • ekspresyjne /  uczenie siÄ™ przez przeżywanie doznaÅ„ estetycznych poprzez film, literaturÄ™, wystawÄ™, muzykÄ™ czy uczestnictwem w Å›wiÄ™tach paÅ„stwowych/

•  
  • integracyjne - prace grupowe
  • impresyjne

 

 

Formy pracy wykorzystanie podczas realizacji programu

 

Praca jednostkowa

Nauczyciel występuje w tym przypadku jako przewodnik, organizator, osoba posiadająca oraz przekazująca niezbędną wiedzę. Uczniowie traktowani są na równi, niezależnie od umiejętności,

 

Praca grupowa

zróżnicowana

Indywidualizowanie pracy w grupie. Dzieci tworzą małe grupy, których członkowie dobierani są przez nauczyciel biorącego pod uwagę umiejętności i wiedzę wszystkich dzieci, tak by wyrównać szanse zabaw. Dzieci tworzą grupy, które z pewnością poradzą sobie ze skalą trudności zadań zaproponowanych przez nauczyciela.

 

Praca zbiorowa

Ćwiczenia w tego typu formie pracy są jednakowe dla wszystkich uczniów. Nauczyciel poprzez metodę słowną przekazuje wskazówki, podstawy pewnej wiedzy, z których korzystają uczniowie, a także niejednokrotnie cel jaki należy uzyskać. Najczęściej jest to

 

 

 

Podczas pracy z dziećmi należy korzystać z różnorodnych środków technicznych

• sÅ‚uchowych
  •  kasety magnetofonowe oraz pyty CD – zawierajÄ…ce min. muzykÄ™ folklorystycznÄ… różnych regionów Polski, hymn,
  • wzrokowych
    • prezentacje multimedialne, foldery, albumy, ilustracje, informacje i zdjÄ™cia ze stron WWW, zdjÄ™cia, mapy, karty pracy
    • konwencjonalnych
      • literatura pomocnicza

 

 

 

 

 

 

 

 

Szczegółowe treści programu0 Jestem Polakiem0