Opis i analiza przypadku: rozpoznawanie

Problemu dydaktycznego i jego rozwiÄ…zywanie

Karta obserwacji nauczyciela

Karta samooceny ucznia

Problem opieki pedagogicznej nad uczniem zdolnym

1. Identyfikacja problemu

Prawidłowo realizowane działania pedagogiczne, które mają w efekcie doprowadzić do spełniania nadziei pokładanych w zindywidualizowanym kształceniu dzieci, muszą być poparte umiejętnością rozpoznawania przez nauczyciela intelektualnych możliwości uczniów i stosowaniem takich sposobów dydaktycznych, które powodowałyby optymalny rozwój ucznia zdolnego. Poznawanie intelektualnych możliwości uczniów należy do trudnych zadań, mimo że dostępna jest dość duża liczba publikacji poświęconych temu problemowi.

Sonia jest uczennicą klasy III i od pierwszej chwili kiedy ją poznałam, wiedziałam, że mam do czynienia z dzieckiem o ponadprzeciętnych zdolnościach. Bliższe poznanie uczennicy utwierdziło mnie w przekonaniu, że Sonia przejawia ponadprzeciętne zdolności w przyswajaniu wiedzy z przedmiotów szkolnych odpowiadających poszczególnym dziedzinom wiedzy.

Od samego początku pozytywnie wyróżniała się na tle klasy. Charakteryzowała ją duża sprawność i efektywność uczenia się. Cechowała ją niezależność, która wyrażała się w samodzielnych sądach oraz gotowości do żarliwej obrony własnego stanowiska. Samodzielnie opanowywała szerszy zakres materiału wykraczający poza ramy programowe, sięgała po dodatkowe wiadomości korzystając z różnych dostępnych źródeł. W dziedzinie zdobywania wiedzy chciała być dobra ze wszystkiego.

Jak łatwo się domyśleć, przy takim nastawieniu Sonia nie do końca była akceptowana i lubiana przez swoich rówieśników w klasie.

Problemem w pracy z uczennicą było takie ukierunkowanie jej wysiłków, aby w maksymalny sposób wykorzystać jej możliwości, co spowoduje systematyczny przyrost jej wiedzy, a także doprowadzi do tego, by czuła się potrzebna i w pełni akceptowana w klasie i szkole.

2. Geneza i dynamika zjawiska

Z przedstawionym wyżej problemem mam do czynienia od roku szkolnego 2009/2010, gdy zacząłem uczyć Sonię w klasie pierwszej.

Od pierwszych dni uczennica była bardzo aktywna, zainteresowana lekcją. W bardzo szybkim tempie chwytała rzeczy nowe, przyswajała nowe wiadomości. 

Intelektualnie uzdolnieni uczniowie wymagają organizowania indywidualnych zajęć stymulujących rozwój. Jest to trudne, gdy w szkole nie ma zajęć pozalekcyjnych typu kółko.

U uczennicy od samego początku można było dostrzec bardzo wysoki poziom wiary we własne siły i zaufanie do samej siebie. Niestety, czasem przypominały one zadufanie i zarozumiałość. Dziewczynka demonstrowała znudzenie, gdy na lekcji inni uczniowie powtarzali.  

3. Znaczenie problemu

W dzisiejszych czasach praca z uczniem zdolnym nabiera szczególnego znaczenia, bowiem we współczesnym świecie istnieje większe zapotrzebowanie na wysoko wykwalifikowane kadry kierownicze oraz naukowo-techniczne. Dzisiejsza szkoła musi w pełniejszy sposób rozwijać zainteresowania i uzdolnienia swoich uczniów.

Praca z Sonią była dla mnie ogromnym wyzwaniem, przynosiła mi jednak także wielką satysfakcję. W żadnym przypadku nie mogłam dopuścić do tego, aby dziewczynka obniżyła poziom, chcąc przypodobać się klasie, ani też pozwolić na to by niechęć niektórych osób wobec Soni narastała.

Zależało mi też na tym, by uczennica dokonała świadomego wyboru dziedzin, w których będzie się specjalizować startując, w konkursach przedmiotowych.

4. Prognoza

 

5. Propozycja rozwiÄ…zania

Uczniowie zdolni muszą (tak jak i inni) uczyć się zasad i reguł współżycia społecznego.

W związku z tym organizowałam indywidualne zajęcia stymulujące rozwój. Starałam się nie czynić uzgodnień co do dodatkowych prac podczas lekcji.

Przygotowywałam dla niej dodatkowe zadania domowe o podwyższonym stopniu trudności. Prowadziłam konsultacje w szkole, w czasie których udzielałam jej wskazówek.

6. Wdrożenie oddziaływań

Pracując z uczennicą tak przygotowywałam zajęcia, aby były one ciekawe, oddziaływały emocjonalnie na uczennicę i w maksymalnym stopniu rozwijały jej myślenie twórcze. Praca taka stanowiła dla Soni wyzwanie intelektualne.

System klasowo-lekcyjny nie sprzyja pracy z uczniem zdolnym. Uczeń taki często po prostu przeszkadza, bo pracuje szybko i jest dociekliwy. Nie zjednuje mu to sympatii ani innych uczniów ani nauczyciela, dlatego organizowałem zajęcia indywidualne. Na co dzień współpracowałam z rodzicami dziewczynki, którzy odpowiednio przeze mnie pokierowani, wspierali rozwój swojej córki.

7. Efekty oddziaływań

Podjęte przeze mnie działania przyczyniły się do rozwoju intelektualnego uczennicy. Pogłębiła ona swoją wiedzę oraz rozwinęła zainteresowania, wzięła udział w wielu konkursach. Dziewczynka została wyróżniona i nagrodzona w wielu konkursach na szczeblu miejskim i powiatowym oraz zajmowała czołowe miejsca w szkolnych konkursach.

Poprawiły się kontakty uczennicy z rówieśnikami – wielokrotnie odczuwali prawdziwą dumę, że mają w swoim gronie taką koleżankę.

Praca z uczniami zdolnymi nie jest zadaniem łatwym. Wymaga ona doświadczenia, zaangażowania, pochłania wiele czasu. Jest to jednak praca przynosząca mi najwięcej satysfakcji, motywuje mnie ciągle do wytężonej pracy i samokształcenia.

 

Opracowała: Małgorzata Zawadzka