Wyniki badań dotyczących postaw dzieci i młodzieży wobec zachowań agresywnych i społecznie nieakceptowanych są zatrważające: 35% badanych uczniów z poziomu szkoły podstawowej odpowiada„TAK– zastraszanie innych to świetna zabawa”, 8% gimnazjalistów i 9% licealistów potwierdza„TAK– bicie to dobra rzecz”.

Co z tą AGRESJĄ?

         AGRESJA ( Encyklopedia Popularna PWN ) – określenie psychologiczne – to wrogie, zwykle gwałtowne działanie fizyczne lub słowne; jedno z następstw frustracji          ( agresja emocjonalna ) lub wyuczone zachowanie się służące uzyskiwaniu określonych korzyści ( agresja instrumentalna ); niekiedy utrwalona cecha osobowości wyrażająca się agresywnymi postawami.

Skąd biorą się agresywne dzieci?

         W miarę wzrastania dzieci pokazują, że mają kłopot z radzeniem sobie z uczuciami-   z gniewem, złością, smutkiem, strachem, wstydem. Nie potrafią samodzielnie uruchomić    w sobie emocjonalnej równowagi. Dzieciństwo przynosi dziecku nieustannie nowe doświadczenia, między innymi i takie – „o miłość i uwagę rodziców muszę walczyć”. Szybko uczy się tego, że otrzymuje je najczęściej wtedy, kiedy zachowuje się niegrzecznie. Wtedy i tylko wtedy matka jest w stanie oderwać się od rozlicznych zajęć, by pochylić się nad winowajcą, który coś rozbił, przewrócił, uderzył kogoś. „Warto to robić”- myśli dziecko, nawet za cenę krzyku matki, jej gróźb albo lania. Przez moment było się z matką bardzo blisko i na wyłączność. Już od najmłodszych lat życia dziecka rodzice przekazują mu bezwiednie instruktaż, swoisty życiowy trening. Podstawową jego zasadą jest, że na agresję odpowiada się agresją. Kiedy rodzic bije swoje dziecko myśli, że działa na jego korzyść. Tak zostaje wprawione w ruch koło przemocy, uruchomiona zostaje sztafeta pokoleń, w której tylko pałeczka zmienia swoją formę – z klęczenia na grochu do „szlabanu” na telefon komórkowy czy komputer.

Tymczasem dzieci, dla których czas dzieciństwa jest okresem najintensywniejszego uczenia się, szybko uczą się też lekceważenia naszych gróźb i zakazów.

Trudne jest dzieciństwo u boku rodziców niekonsekwentnych i nieprzewidywalnych                w stosowaniu kar, jak i w ich wymyślaniu. Przynosi ono nieuchronnie pożywkę, na której bujnie rozrosną się zachowania agresywne młodego człowieka.

         Dzieci „skazane na agresję” są tymi, którym świat przynosi niespójne informacje o tym, co jest ważne, a co nie.

Kiedy kłopotom rodzinnym towarzyszą kłótnie, alkohol i narkotyki, dziecko utrwala intensywniej ów życiowy program „kto bije, ten wygrywa”, „ kiedy nie masz racji wal”.

         Wreszcie szkoła i nowe nadzieje rodziców i dziecka. Rodzice liczą na wsparcie i pomoc w tym, że ich latorośl właśnie w szkole utraci te pędy i te odrosty, z którymi nie potrafili sobie poradzić w domu. Przed dzieckiem otwiera się ląd nieznany, a jednocześnie pożądany i budzący strach jednocześnie.

         Dlaczego jednak dziecko, które jest nieposłuszne i krnąbrne w domu, ma być posłuszne i uległe w szkole? Szybko doświadcza w szkole tego samego, co w rodzinie . Nauczyciele natychmiast reagują na niewłaściwe zachowania niesfornych uczniów. Dyscyplinują standardowo – pouczają na osobności i na forum klasy, grożą najrozmaitszymi sankcjami, by ostatecznie odesłać na dywanik do dyrektora czy do pedagoga szkolnego. Agresywne dziecko tym właśnie się żywi, po raz kolejny przekonuje się, że – podobnie jak w domu –warto było zachować się agresywnie. Otrzymuje bowiem potrzebną mu gratyfikację – uważność dorosłego, czas dorosłego na swoją wyłączność, chociażby kosztem zawstydzenia czy bólu. Jeśli rówieśnicy zaakceptują niewłaściwe zachowania naszego agresora, to jego motywacja do ich powtarzania czy nasilania błyskawicznie rośnie i uczeń łatwo wchodzi w rolę klasowego błazna, rozrabiaki, chuligana.

Kiedy jednak agresywność dziecka przeszkadza rówieśnikom, czeka go odrzucenie przez grupę. Wtedy taki uczeń doświadcza izolacji społecznej. Próbuje ją przełamać – siłą wdziera się do grupy, zastrasza i wymusza zainteresowanie sobą, błaznuje i jest skłonny do iście ułańskich szarż na nauczyciela, byle tylko zaimponować kolegom, byle, będąc ukrytym pod maską agresora, wyżebrać...