Literka.pl

Jak motywować dziecko do lekcji gimnastyki korekcyjnej.

Data dodania: 2010-02-24 19:25:35

Autor: Janusz Młodzik

Jestem nauczycielem wychowania fizycznego i gimnastyki korekcyjnej w szkole podstawowej z 15 letnim stażem pracy. Ubiegam się o zdobycie wyższego stopnia awansu zawodowego, dlatego zdecydowałem się na opublikowanie mojej pracy na temat motywacji uczniów do zajęć gimnastyki korekcyjnej na łamach portalu edukacyjnego Literka.pl. Mam nadzieję, że znajdziecie Państwo wiele praktycznych informacji, które wzbogacą Państwa warsztat pracy.

Temat: Jak motywować dziecko do lekcji gimnastyki korekcyjnej.

Termin "motywacja" wywodzi się z łacińskiego słowa 'poruszyć, wprawić w ruch". Motywy pobudzają celową działalność dziecka i umożliwiają utrzymanie kierunku tej działalności przez długi czas. Wyróżniamy dwa rodzaje motywacji zgodnie z definicją w słowniku psychologicznym.

Motywacja wewnętrzna - „tendencja do podejmowania i kontynuowania działania ze względu na jego treść. Cechą określającą motywację wewnętrzną jest ciekawość; czynnikami motywującymi są właściwości będące wynikiem wzajemnego porównywania bodźców docierających do jednostki. Motywacja wewnętrzna związana jest z potrzebą samo determinacji ( poczucia, że przyczyna działania leży w jednostce) oraz potrzebę skuteczności działania( poczucie kompetencji)."

Motywacja zewnętrzna - „ tendencja do podejmowania i kontynuowania działań ze względu na pewne konsekwencje, do których one prowadzą( uzyskanie nagrody lub innej uchwytnej korzyści), związana z poczuciem, że przyczyna i kontrola działania ma charakter zewnętrzny i nie jest zależna od jednostki". Jeżeli chcę zmotywować dziecko do nauki korzystam z:

Jedności zasad i celów - uzasadniam dziecku, jaki to ma sens. Jeśli coś robi musi wiedzieć, do czego mu to będzie potrzebne.

Motywacji zewnętrznej - stosuję kary i nagrody.

Motywacji wewnętrznej - uwzględniam potrzeby psychiczne dziecka takie jak: ciekawości, aktywności, estetyczną, sukcesu, dodatniej samooceny, samorealizacji czy kontaktu emocjonalnego.

W gimnastyce korekcyjnej, której celem jest przeciwdziałanie i zapobieganie powstawaniu wad postawy u dzieci i młodzieży żadna metoda nie będzie dobra, jeśli uczeń nie będzie zmotywowany do wykonywania zalecanych mu ćwiczeń.

Uczeń dowiadujący się na badaniach okresowych od lekarza rodzinnego o nieprawidłowym rozwoju fizycznym jest zaskoczony, ale ta „ porażka" związana z nieprawidłową budową jego ciała motywuje go do uczęszczania na zajęcia gimnastyki korekcyjnej. Ważne jest, aby również rodzice wzbudzili u swoich pociech pozytywną motywację poczucia obowiązku i odpowiedzialności za swoje zdrowie. Nauczyciele napotykają czasami na trudności wynikające z niedostatecznego zrozumienia przez rodziców celów i zadań wychowania fizycznego a szczególnie nadobowiązkowych zajęć gimnastyki korekcyjnej. Nawet najlepiej prowadzone zajęcia nic nie dadzą, jeśli dziecko będzie w domu spało na miękkim łóżku z wieloma poduszkami pod głową, odrabiało lekcje przy źle oświetlonym stole, czy nosiło nieodpowiednie obuwie. Dlatego zapraszam rodziców dzieci szczególnie z klas pierwszych na lekcje po to, aby mogli poprawnie egzekwować ćwiczenia zalecane u ich pociech  do wykonywania domu.

W Zależności od wieku dziecka i momentu wprowadzenia ćwiczeń o charakterze korygującym wyodrębnić można dwa etapy:

1. Wstępne zainteresowanie
2. Nabywanie trwałych zainteresowań

W pierwszym etapie mam na uwadze dzieci uczęszczające do klasy I szkoły podstawowej, u których wykorzystuję następujące metody praktycznego postępowania motywujące je do ćwiczeń na lekcjach.

• W czasie zajęć przeprowadzam dużo ćwiczeń w formie zabawowej, celem podtrzymania zabawowego nastawienia, jakie dziecko posiada jeszcze w tym okresie ze względu na swoją psychikę. Pozytywny stosunek do zadań podnosi motywację do ich wykonania
• Gimnastykę czasami prowadzę przy cicho grającej muzyce.
• Na lekcjach zawsze demonstruję jak należy poprawnie wykonać zadawane ćwiczenia. Dziecko w tym wieku nie zna jeszcze wielu określeń, dlatego słowne określenie sposobu wykonania ruchu bez pokazania może zniechęcić do ćwiczeń.
• Obok treści programowych dla uatrakcyjnienia zajęć wprowadzam metody aktywizujące.np. naśladowanie zwierząt, motywacja do wykonania danego zadania jest tym silniejsza, im mocniejsze ma uczeń przekonanie, że treść zadania, warunki jego wykonania zależą od niego.
• Pęd do poznawania, dążenie do zaspokajania swojej ciekawości stanowi zasadniczy rys psychiki dziecka. Aby uczeń podejmował ćwiczenia i miał motywację wykonywania ich na sali gimnastycznej czy na basenie musi je umieć wykonać. Czynności zbyt łatwe i czynności zbyt trudne nie wzbudzą zainteresowania nimi.
• Staram się, aby we wszystkich tych poczynaniach towarzyszył uśmiech. Radość dziecka z siebie, że potrafi zrobić( zanurzyć głowę na basenie, wytrzymać długo jakąś pozycję). Jeśli uczeń uważa wykonanie zadania za sukces, wzrasta motywacja wykonywania zadania
• Nie traktuję dziecka bezosobowo np. numerek 5 w dzienniku. Mówię każdemu dziecku po imieniu, każde muszę obserwować i ocenić słownie, co zrobiło dobrze a co jeszcze musi poprawić.

Decydującym okresem dla kształtowania trwałych nawyków jest wiek 8-11lat.

W drugim etapie w celu zmotywowania do dalszych ćwiczeń dziecka z wadą

postawy zwracam uwagę na następujące kwestie:

• Wszystkim rodzicom na pierwszym spotkaniu organizacyjnym w szkole, oraz uczniom na lekcjach gimnastyki korekcyjnej uświadamiam, na czym polegają dysfunkcje narządu ruchu w wieku dorastania. Uczeń, który wie, na czym polega jego wada postawy i jakie są sposoby jej leczenia chętniej przychodzi na zajęcia i aktywniej w nich uczestniczy.
• Na początku i na końcu roku szkolnego przeprowadzam badania rehabilitacyjne w celu rozeznania rodzaju wady postawy i wielkości skrzywienia w celu określenia, w jakim stopniu udało się ćwiczeniami skorygować wadliwą postawę.
• Czynnikiem oceniającym systematyczną pracę ucznia są testy.

1. Test na mięśnie brzucha.
2. Test na mięśnie grzbietu
3. Test na mięśnie obręczy barkowej
4. Test palce podłoga

Pozwalają one określić o ile przyrosła siła mięśni osłabionych, oraz o ile poprawił się zakres ruchomości w stawach, w których wykryto przykurcz.

Mam możliwość wykonywania badań płaskostopia u dzieci i młodzieży szkolnej na urządzeniu zwanym podoskop, na którym dziecko widzi odbicie swojej stopy i może dowiedzieć się o stopniu jej wysklepienia. Jeżeli uczeń ma potwierdzone badaniami swoją dysfunkcję to chętniej mobilizuje się do ćwiczeń.

Każde ćwiczenie pokazuję w sposób perfekcyjny, co wyzwala u dzieci chęć dorównania poziomowi mistrzowskiemu. Pragnę być autorytetem, wzorem do naśladowania odnośnie wymaganych umiejętności ruchowych. W początkowych klasach szkoły podstawowej treści programowe układam w sposób prosty i atrakcyjny celem wzbudzenia u dziecka uczucia znacznego zadowolenia z możliwości wykonania ćwiczenia.

W trakcie przeprowadzanych różnorodnych form zawodów zwracam uwagę na podziały, by możliwie jak największej liczbie uczniów dać szansę zajmowania I, II, i III miejsca. Jeżeli uczeń wykona zadanie i osiągnie sukces to wzrasta motywacja wykonania zadania.

Dobierając poszczególnych uczniów w pary do współzawodnictwa w

konkurencjach sportowych( np. przepłynięcie jednej długości basenu) mam na

uwadze, aby ich poziom był wyrównany; co powoduje, że ewentualna

przegrana nie cechuje się dużą różnicą i działa mobilizująco.

Staram się, aby zajęcia korekcyjne były interesujące przez wykorzystywanie

środków dydaktycznych takich jak:

• Piłki gumowe
• Kocyki
• Kijki
• Piłki lekarskie
• Skakanki
• Szarfy itp.

Stosuję ćwiczenia stacyjne. Nie wszystkie ćwiczenia na stacjach budzą u dzieci pozytywne reakcje, ale wiedzą, że aby dojść do tych ulubionych muszą wykonać poprawnie i rzetelnie te wcześniejsze. Elastycznie podchodzę do centralnie opracowanych wytycznych programowych( nauczyciel ma prawo opracować własny program)z uwzględnieniem operacjonalizacji celów. Jeżeli uczniowie na początku lekcji zostają poinformowani o celu głównym lekcji i z tym, jaki lekcja będzie miała przebieg wtedy aktywniej uczestniczą w zajęciach. Chodzi mi, zatem o wytworzenie w uczniu poczucia, że ma wpływ na bieg wydarzeń, których ramy wyznaczone są nie przez niego, ale których sens jest mu wyjaśniony, a on sens pojmuje i rację podziela.

-          Wie, po co wykonuje dane ćwiczenia

-         Uznaje je za potrzebne

-         Rozumie związek między celem ćwiczenia a sposobem jego wykonania

-          Odczuwa, że wykonanie ćwiczenia zależy głównie od niego, a nie od okoliczności ubocznych.

-         Będzie przekonany, iż ocena z postępów jego rehabilitacji zależy od jego zaangażowania i systematycznie wykonywanych ćwiczeń.

Ma pewność, że nie jest igraszką w ręku lekarzy, nauczycieli, że nie jest bezwolnym i nie znaczącym obiektem toku zdarzeń, ale że to, co spotyka go w życiu, zależy głównie od niego.

• Na lekcjach staram się zauważyć, każdy pozytywny nawet najdrobniejszy element zachowań swoich podopiecznych. Mówię im zawsze o tym, co zrobili prawidłowo i co im się udało perfekcyjnie wykonać, aby wyzwolić w nich szacunek dla siebie i przekonanie, że są w stanie wykonać nawet najtrudniejsze ćwiczenie. Używam mobilizacji słownej typu - Ty potrafisz! Ty wiesz!
• Staram się wprowadzać na lekcji różnorodne metody aktywności fizycznej w połączeniu z oddziaływaniem wychowawczym uwzględniając potrzeby psychiczne dzieci i młodzieźy. Pozytywny stosunek do któregokolwiek zastosowanego elementu, łatwo przenosi się na udział w całej lekcji. Pozytywny stosunek do gimnastyki wzmacnia motywy wykonywania zadań z nią związanych.
• Podobnie pozytywny stosunek do nauczyciela danego przedmiotu podnosi motywację uczenia się właśnie tego przedmiotu. Dlatego swoim zachowaniem, sposobem bycia czy wyglądem zewnętrznym pragnę zyskać sympatię wśród uczniów.
• Zdarza się czasami, że uczeń zaczyna rozrabiać, staje się nie posłuszny, nie pozwala prowadzić zajęć lub nie wykonuje zadanych mu ćwiczeń. Karą za takie zachowanie jest np. 20 przysiadów - nie zawsze skutkuje.
• Zadania pobudzające ciekawość ucznia i umożliwiające jej zaspokojenie wzbudzają motywację do ich wykonania. Zależność to oczywista i nie lekceważona przez mnie jako nauczyciela. To, jaką zaproponuję formę zabawową na gimnastyce już budzi ciekawość wśród uczniów, czy nawet, jakie zadam pytanie na początku każdej jednostki lekcyjnej.
• Nie tylko ze względu na poziom wykonywania danego ćwiczenia, ile ze względu na szersze cele uczenia się należy dążyć do wzbudzenia w uczniach motywacji i przekształcenia motywacji zewnętrznej w wewnętrzną. W pierwszej kolejności rodziców a następnie ich dzieci motywujemy następującymi danymi statystycznymi.

...Ostatnie lata rozwoju cywilizacyjnego i postępu techniki zwolniły człowieka z konieczności podejmowania wysiłku fizycznego, a zmusiły do spędzania coraz większej ilości czasu w pozycji siedzącej.

Współczesny dziesięciolatek przebywa siedząc w szkole przeciętnie dwa razy dłużej niż jego rówieśnik sprzed 30 lat. Wszystko to skutkuje tym, o czym donoszą statystyki - około 40 % dzieci i młodzieży ma schorzenia układu ruchu lub brak podstawowej sprawności fizycznej. Są to potencjalni kandydaci, do tzw. cywilizacyjnych chorób XXI wieku. Brak ruchu i złe nawyki są czasami jedyną przyczyną wad postawy u dzieci i młodzieży....

• Wiadomości tego typu powinny wywoływać napięcie, które jednak nie naruszają uczniowskiego poczucia bezpieczeństwa, ponieważ otrzymują

propozycję w postaci gimnastyki korekcyjnej jako lek na przedstawione problemy.

• W różnych sytuacjach lekcyjnych nigdy nie pokazuję, że jestem bezradny i nie wiem, co zrobić np. dziecko zgłasza na basenie, że boli go brzuszek.
• Czasami zamiast potrzeby akceptacji, wykształca się potrzeba podporządkowania się nauczycielowi, która może stać ważnym czynnikiem wzbudzającym motywy do uczenia się. Dziecko ulegając naciskowi nauczyciela chce być akceptowane. Dziecko podporządkowuje się rodzicom i chodzi na gimnastykę korekcyjną mimo braku zainteresowań taką formą ćwiczeń, ale istnieje możliwość, że po jakimś czasie zainteresowanie to się pojawi i dziecko zacznie chodzić z wewnętrznej potrzeby.
• Brak dodatniej samooceny u dziecka przejawiające się najczęściej w wypowiedziach typu: nie wiem, nie umiem, nie potrafię....Wywołuje u niego lęk i brak wiary we własne siły. Niezaspokojenie tej potrzeby jest emocjonalną przeszkodą w dążeniu do obranego celu, jakim jest np. wzmocnienie mięśni posturalnych, wyrobienie nawyku prawidłowej postawy.

Motywację zewnętrzną stosuję, gdy zawodzi motywacja wewnętrzna w postaci komunikatów opartych na następujących zasadach. 1.     Skupiania uwagi i wywoływania zainteresowań - Mówię: Popatrzcie, słuchajcie, co dla was przygotowałem...

1.      Podnoszenia samokontroli - szanuję osobowość ucznia, nie zawstydzam. Każdy ma prawo czegoś nie wiedzieć.
2.       Wywoływania sukcesu - Akcentuję każdy nawet najdrobniejszy dziecka sukcesu. Brawo! To ci się dzisiaj udało..
3.      Dostrzegania pozytywnych zmian - Mówię: już jest lepiej... Stosuję testy sprawdziany.
4.      Wzmocnień bezpośrednich - Chwalę:, Ale ładnie to ćwiczenie wykonałeś...  
5.      Stopniowania zadań - umawiam się, że: Na piątkę tak na czwórkę tak itp. Przeszkody dzieci „ hartują".
6.      Budowania wiary w siebie - Ty to potrafisz wykonać... Unikać krytyki.

Tak, więc, bądźmy mądrymi nauczycielami. Świadomie kontrolujmy, rozwijajmy wiedzę, zainteresowania i kształtujmy zdrowe ciała swoich wychowanków.

Bibliografia:

1. Chłopkiewicz M, Osobowości dzieci i młodzieży, rozwój i patologia, Warszawa 1988

1. Czauderna-Miedziejko J, Program Gimnastyki korekcyjno - Kompensacyjnej Dla I etapu edukacji klasy I - III, Płock 2002
2. Liszka R., Gimnastyka korekcyjna, Bielsko Biała 1978
3. Jundziłł Potrzeby psychiczne dzieci i młodzieży, Gdańsk 2000
4. Kruszewski K, Sztuka nauczania czynności nauczyciela, Warszawa 1993
5. Żebrowska M., Psychologia rozwojowa dzieci i młodzieży, Warszawa 1975

Dane autora: Janusz Młodzik