Złościmy się, gdy nasze dzieci piszą z błędami ortograficznymi. Denerwujemy się, gdy mimo znajomości zasad ortograficznych pisanie jest ciągle niepoprawne. Gdy zaczynamy pracę z naszymi dziećmi, gdy wykonujemy wspólnie z nimi setki ćwiczeń ortograficznych a mimo tego ciągle„góra” wygląda jak„gura” zaczynamy się poważnie niepokoić czy to wszystko ma sens i czy„wszystko w porządku” jest z naszymi dziećmi.

Uczniowie z dysleksją często mają kłopoty z koordynacją czynności ręki i oka: brzydko i niechętnie rysują, piszą, nie mieszczą się w liniaturze, zbyt mocno przyciskają ołówek, długopis, szybko się męczą. Proponowane przez dorosłych ćwiczenia ortograficzne polegające na wielokrotnym przepisywaniu słów z trudnością ortograficzną powodują u takich dzieci nie tylko zniechęcenie ale i nadmierną męczliwość, nadmierne skupianie się na przełamywaniu dyskomfortu i bólu. W takich warunkach na pewno nie pojawi się tzw. czujność ortograficzna i selektywna uwaga skoncentrowana na śladzie graficznym. Nic dziwnego, że ćwiczenia takie nie są skuteczne. Uczniowie z dysleksją mają duże trudności z zapamiętywaniem np. tabliczki mnożenia, wierszy. Szczególnie zapamiętywanie sekwencji sprawia uczniom dużą trudność (nazwy miesięcy, litery w alfabecie). Przekręcają nazwiska, nazwy, liczby wielocyfrowe itp. Nie oczekujmy zatem, że ci sami uczniowie dobrze zapamiętają zasady ortograficzne, że będą bezbłędnie je wymieniać i stosować w praktyce. Wielokrotne przepisywanie wyrazów utrwalających zasady mija się z celem i jak uczy doświadczenie naprawdę jest nieskuteczne. Osoby, które nie mają problemów z ortografią bardzo często nie znają zasad ortograficznych a mimo to piszą poprawnie.

Uczniowie z dysleksją mają duże problemy z opanowaniem poprawnej pisowni co związane jest z opóźnieniem rozwoju spostrzegania wzrokowego i pamięci wzrokowej. Nie tylko piszą niepoprawnie, ale też nie potrafią poprawnie przepisywać wyrazów z tablicy czy z książki. Nic dziwnego, że tradycyjne metody nauczania ortografii zawodzą. Ich nauczanie przecież opiera się w większości na dobrej percepcji wzrokowej, dobrej pamięci wzrokowej oraz koordynacji wzrokowo-ruchowej. Jeszcze większe kłopoty z pisaniem mają uczniowie z cechami nadpobudliwości psychoruchowej, czy zespołem ADHD. Osłabiona pamięć operacyjna, kłopoty z sekwencyjnością, refleksyjnością, duża przerzutność uwagi to czynniki uniemożliwiające przyswajanie poprawnej pisowni ortograficznej tradycyjnymi metodami. Mnemotechniczny trening ortograficzny dla dzieci z dysleksją i ADHD jest prostą i skuteczną metodą nauki ortografii uwzględniającą ograniczenia poznawcze moich pacjentów. Może być stosowany w pracy indywidualnej oraz grupowej.

Jest nie tylko bardzo skuteczny, ale przede wszystkim lubiany przez uczniów, ponieważ opiera się na metodach kompensacyjnych o charakterze zabawowym. Dodatkowe wprowadzenie elementu rywalizacji w pracy grupowej ubarwia, motywuje i„przysmacza” całość.

Irena Sosin

Irena Sosin — psycholog, pedagog specjalny, terapeuta poznawczo-behawioralny, terapeuta dzieci, młodzieży i dorosłych (diagnoza i terapia: dysleksja, ADHD, zaburzenia emocjonalne, depresyjne i lękowe), socjoterapeuta. Kierownik terapeutycznych studiów podyplomowych WSSE (terapia pedagogiczna, integracja sensoryczna, socjoterapia), kierownik Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej CWRO, Przewodnicząca Warszawskiego Oddziału Nr 1 PTD, redaktor naczelna„Zeszytu Terapeuty– edukacja, profilaktyka, terapia”, nauczyciel akademicki WSSE, APS, SWPS, CMPPP MEN, wieloletnia kliniczna praktyka indywidualna.