Polecamy:

Twoja ankieta w 3 krokach




pokoje-stancje.pl
Scenariusz przedstawieñ szkolnych
Lekcja w kinie
Zarejestruj się lub zaloguj aby przeczytać pełen artykuł.

Åšwietlica szkolna

Pobierz do PDF Wydrukuj stronÄ™
Data dodania: 2009-06-04 19:09:09
Autor: Elżbieta Ciszewska

Opis pracy świetlicy szkolnej

Podstawa prawna funkcjonowania świetlicy

Åšwietlica speÅ‚nia ważnÄ… funkcjÄ™ w realizacji zadaÅ„ opiekuÅ„czo -  wychowawczych szkoÅ‚y i jest z niÄ… integralnie zwiÄ…zana. Jako wewnÄ…trzszkolna komórka wspomaga i uzupeÅ‚nia pracÄ™ szkoÅ‚y we wszystkich obszarach.

PodstawÄ… do funkcjonowania Å›wietlicy szkolnej jest Ustawa z 7 wrzeÅ›nia 1991r. o systemie oÅ›wiaty (Dz. U. 2004 Nr 256, póz. 2572 ze zm.). W art. 67 ustawy wymienione sÄ… statutowe zadania szkoÅ‚y.

Ze statutowych zadaÅ„ szkoÅ‚y wynika, że szkoÅ‚a publiczna powinna zapewnić uczniom możliwość korzystania ze Å›wietlicy. JednoczeÅ›nie art. 5 nakÅ‚ada obowiÄ…zki na organ prowadzÄ…c. Do ustawowych zadaÅ„ organu prowadzÄ…cego należy w szczególnoÅ›ci zapewnienie warunków dziaÅ‚ania szkoÅ‚y, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz możliwoÅ›ci wykonywania przez szkołę zadaÅ„ statutowych.

Z tej krótkiej analizy prawnej wynika jednoznacznie, że w szkole powinna być zorganizowana Å›wietlica. Odpowiada za to dyrektor szkoÅ‚y. Åšrodki finansowe na jej dziaÅ‚alność, w tym na zajÄ™cia Å›wietlicowe oraz wyposażenie Å›wietlic, zapewnić musi organ prowadzÄ…cy szkołę.

Kolejnym problemem jest to, jak powinna być zorganizowana świetlica i co

może ograniczać jej dziaÅ‚alność. W rozporzÄ…dzeniu w sprawie ramowych statutów szkóÅ‚, w § 7, w załączniku nr 2 do rozporzÄ…dzenia widnieje zapis: „Dla uczniów, którzy muszÄ… dÅ‚użej przebywać w szkole ze wzglÄ™du na czas pracy ich rodziców (prawnych opiekunów) lub organizacje dojazdu do szkoÅ‚y, szkoÅ‚a organizuje Å›wietlice”. Podobny zapis istnieje w ramowym statucie gimnazjum.

Dyrektorzy szkóÅ‚ podstawowych i gimnazjów muszÄ… organizować zajÄ™cia w Å›wie­tlicy dla wszystkich dzieci, które speÅ‚niajÄ… wyżej wymienione warunki. W grupie Å›wietlicowej nie powinno być wiÄ™cej niż 25 uczniów. W szkoÅ‚ach specjalnych liczebność grupy Å›wietlicowej musi być dostosowana do liczebnoÅ›ci oddziaÅ‚u specjalnego danej szkoÅ‚y.

Celem dziaÅ‚alnoÅ›ci Å›wietlicy szkolnej jest: 

  • Zapewnienie dzieciom zorganizowanej opieki wychowawczej i socjalnej, udzielanie, uczniom sÅ‚abszym pomocy w nauce,
  • zapewnienie odpowiednich warunków do nauki wÅ‚asnej,
  • zagospodarowanie uczniom wolnego czasu i rekreacji,
  • organizowanie dodatkowej pomocy nauczyciela dla uczniów, którzy nie radzÄ… sobie z opanowaniem materiaÅ‚u programowego,
  • wyrabiania nawyków samodzielnej pracy umysÅ‚owej i samodzielnego zdobywania wiedzy i umiejÄ™tnoÅ›ci,
  • ujawnianie i rozwijanie zainteresowaÅ„, zamiÅ‚owaÅ„ i uzdolnieÅ„ dzieci poprzez organizowanie różnorodnych form zajęć w tym zakresie
  • wyrabianie umiejÄ™tnoÅ›ci nawiÄ…zywania prawidÅ‚owych kontaktów z rówieÅ›nikami w czasie wolnym, samodzielnoÅ›ci w podejmowaniu i realizacji różnorodnych zadaÅ„
  • organizowanie rozrywki indywidualnej izbiorowej oraz ksztaÅ‚towanie nawyków kultury życia codziennego,
  • ksztaÅ‚towanie nawyków higieny i czystoÅ›ci, organizowanie
  • warunków do zachowania i poprawy zdrowia oraz upowszechnianie zasad kultury zdrowotnej,
  • organizowanie warunków dla rozwoju fizycznego uczniów, w szczególnoÅ›ci organizowanie zajęć i gier sportowych majÄ…cych na celu prawidÅ‚owy rozwój fizyczny uczniów,
  • rozpoznawanie i zapewnianie realizacji aktualnych potrzeb dzieci przy Å›cisÅ‚ej wspóÅ‚pracy z wychowawcami klas I – III
  • rozwijanie zainteresowaÅ„ plastycznych, muzycznych, teatralnych itp.

Dobór pracowników Å›wietlicy

RozporzÄ…dzenie nie okreÅ›la wprost wymagaÅ„, jakie muszÄ… speÅ‚niać nauczyciele Å›wietlicy. Ostatecznej oceny kwalifikacji nauczyciela dokonuje wyłącznie dyrektor szkoÅ‚y zatrudniajÄ…cy nauczyciela. Po pierwsze musi okreÅ›lić poziom wyksztaÅ‚cenia. Dla nauczycieli szkóÅ‚ podstawowych i gimnazjum wystarczajÄ…cym poziomem wyksztaÅ‚cenia jest zakÅ‚ad ksztaÅ‚cenia nauczycieli. NastÄ™pnie dyrektor szkoÅ‚y uznaje lub nie, czy ukoÅ„czony przez nauczyciela kierunek studiów (specjalność) jest zbliżony do rodzaju prowadzonych zajęć. Dyrektor ocenia, czy nauczyciel posiada wystarczajÄ…ce kompetencje do prowadzenia zajęć Å›wietlicowych.

Należy - podkreÅ›lić, że Å›wietlica szkolna sprawuje opiekÄ™ nad uczniami, którzy korzys­tajÄ… ze Å›wietlicy. Do zajmowania stanowiska nauczyciela wychowawcy Å›wietlicy szkol­nej przygotowani sÄ… niewÄ…tpliwie absolwenci pedagogiki o specjalnoÅ›ci peda­gogika opiekuÅ„czo-wychowawcza. Inne kierunki studiów majÄ… programy, które także dobrze przygotowujÄ… do pracy w Å›wietlicy. W przypadku szkóÅ‚ specjal­nych nauczyciele Å›wietlicy powinni legitymować siÄ™ dodatkowo odpowiednimi kwali­fikacjami uzależnionymi od rodzaju i stopnia niepeÅ‚nosprawnoÅ›ci ucznia.

Wychowawcy Å›wietlic szkolnych realizujÄ… pensum w wysokoÅ›ci 26 godzin. SÄ… to godziny bezpoÅ›redniej pracy z dziećmi. PozostaÅ‚e 14 godzin nie podlega rozli­czeniu, ponieważ — zgodnie z interpretacjÄ… PaÅ„stwowej Inspekcji Pracy — godziny te traktuje siÄ™ jako wykonywane w ramach pracy zadaniowej nauczyciela. W ra­mach tych godzin nauczyciel ma wykonywać inne czynnoÅ›ci i zajÄ™cia wynikajÄ…ce z zadaÅ„ statutowych szkoÅ‚y oraz zajÄ™cia i czynnoÅ›ci zwiÄ…zane z przygotowaniem siÄ™ do zajęć, samoksztaÅ‚ceniem i doskonaleniem zawodowym. Zakres zadaÅ„ i obowiÄ…zków nauczycieli, w tym nauczycieli Å›wietlicy, okreÅ›la dyrektor szkoÅ‚y.

Jaki powinien być wychowawca Å›wietlicy ?

Aby dobrze wykonać jakieÅ› zadanie należy oczywiÅ›cie unikać błędów, zadanie wychowywania jest szczególnie odpowiedzialne i trudne (proces przebiega na żywej, zmiennej i delikatnej materii).
GÅ‚ówne błędy wychowawców i nauczycieli to przede wszystkim błędy w komunikacji (style komunikatów: krytyczny, strukturalny, opiekuÅ„czy, wspierajÄ…cy), megalomania pedagogiczna, autokratyzm, niewÅ‚aÅ›ciwe w formie i czasie gromadzenie informacji o dziecku i jego rodzinie. Lista błędów jest oczywiÅ›cie bardzo dÅ‚uga, ale wedÅ‚ug mnie najwiÄ™kszym błędem wychowawcy w Å›wietlicy jest brak radoÅ›ci i poczucia humoru.

Wychowawca Å›wietlicy musi przyjmować na siebie różne role (opiekunki, rozjemcy, nauczyciela, pielÄ™gniarki itp.), sprawdzanie siÄ™ w tych zadaniach wymaga oczywiÅ›cie wiedzy pedagogicznej i psychologicznej, ale również wÅ‚aÅ›ciwej postawy wobec dzieci tzn. umiejÄ™tnoÅ›ci stawania siÄ™ mimo swojego wieku dzieckiem, patrzenia z jego poziomu.

Wychowawca świetlicy musi być konsekwentny w postępowaniu, posiadać pokłady cierpliwości, dobroci, niekłamanej szczerości, łagodności, umieć rozwiązywać konflikty, tworzyć płaszczyznę tolerancji, umieć porozumiewać się z rodzicami, nauczycielami, posiadać i wykazywać empatię, umieć słuchać dzieci.
Jednym sÅ‚owem powinien być przewodnikiem, przyjacielem i doradcÄ…, wszechstronnym i elastycznym, ale przede wszystkim uÅ›miechniÄ™tym i radosnym czÅ‚owiekiem. Åšwietlica musi być tym miejscem, w którym dzieci czujÄ… siÄ™ bezpiecznie i dobrze.

Kierowanie świetlicą szkolną

W zależnoÅ›ci od wielkoÅ›ci Å›wietlicy wprowadzić można funkcjÄ™ kierownika Å›wietlicy. Przepisy prawne nie okreÅ›lajÄ… granicy, od której dyrektor może wystÄ™pować o powoÅ‚anie kierowniczego stanowiska w Å›wietlicy. Dyrektor takÄ… sprawÄ™ uzgadnia z organem prowadzÄ…cym. Nauczyciel kierujÄ…cy Å›wietlicÄ… powinien posiadać odpo­wiednie kwalifikacje pedagogiczne do pracy w Å›wietlicy szkolnej, wiedzÄ™ z zakresu zarzÄ…dzania, co najmniej trzyletni staż pracy pedagogicznej oraz powinien posiadać co najmniej dobrÄ… ocenÄ™ pracy. Jeżeli organizacja szkoÅ‚y nie przewiduje stanowiska kierownika Å›wietlicy, to pracami Å›wietlicy kieruje dyrektor lub jego zastÄ™pca. Wynika to z art. 37 ust. l ustawy o systemie oÅ›wiaty oraz z § 7 rozporzÄ…dzenia o kwalifi­kacjach wymaganych na stanowiska kierownicze w szkole.

Nauczycielowi peÅ‚niÄ…cemu stanowisko kierownicze w szkole obniża siÄ™ tygodniowy obowiÄ…zkowy wymiar godzin zajęć Å›wietlicowych, w uzgodnieniu z organem prowadzÄ…cym. Kierownik jest np. zobowiÄ…zany do bezpoÅ›redniej pracy z uczniami przez 14 godzin, pozostaÅ‚e 12 godzin ma przewidziane na sprawy zwiÄ…zane z kierowaniem pracami Å›wietlicy. Osoba peÅ‚niÄ…ca funkcje kierownicze otrzymuje dodatek funkcyjny, którego wysokość okreÅ›lana jest w regulaminie wynagra­dzania obowiÄ…zujÄ…cym w danej gminie.

Dyrektor wykonuje swoje zadania zwiÄ…zane z funkcjonowaniem Å›wietlicy w ramach otrzymanej zniżki pensum i dodatku funkcyjnego. Podobnie wyglÄ…da sprawa z zadaniami kierownika Å›wietlicy. Te przykÅ‚adowe 12 godzin jest traktowane jako pewien ryczaÅ‚t. W przypadku gdy kierownik Å›wietlicy bÄ™dzie wykazywaÅ‚, że prowa­dzenie Å›wietlicy zajmuje mu wiÄ™cej niż 12 godzin tygodniowo, to nie bÄ™dzie mógÅ‚ uzyskać z tego powodu wynagrodzenia za pracÄ™ w godzinach nadliczbowych.

W strukturze organizacyjnej szkoÅ‚y dyrektor powinien przekazywać swoje upraw­nienia kierownikowi Å›wietlicy-. Zakres takich uprawnieÅ„ powinien być przekazany w formie pisemnej.

Dyrektor może przekazać kierownikowi świetlicy następujące zadania:

  • rozstrzyganie spraw spornych dotyczÄ…cych organizacji pracy Å›wietlicy oraz zatwier­dzanie harmonogramów zajęć Å›wietlicowych,
  • podejmowanie decyzji w okreÅ›lonych sprawach (godzin pracy Å›wietlicy, podziaÅ‚u uczniów na grupy wiekowe), wydawanie poleceÅ„ wychowawcom Å›wietlicy w sprawach pracy dydaktycznej, wychowawczej, opiekuÅ„czej oraz wydawanie zaleceÅ„ pohospitacyjnych wycho­wawcom Å›wietlicy,
  • podpisywanie pewnej kategorii pism i dokumentów (np. dokumentów finanso­wych, planów pracy),
  • dysponowanie funduszami np. na wyposażenie Å›wietlicy, na zakup pomocy dydaktycznych,
  • reprezentowanie interesów szkoÅ‚y na zewnÄ…trz w kontaktach z instytucjami oÅ›wiaty i kultury, w sprawach dotyczÄ…cych Å›wietlicy.

Kierownik świetlicy z racji zajmowanego stanowiska oraz otrzymanych od dyrektora uprawnień musi posiadać wiedzę z zakresu zarządzania. Musi wiec umieć planować, organizować, podejmować właściwe i skuteczne decyzje, motywować i kontrolować siebie oraz swoich podwładnych.

Zakres zadaÅ„ opiekuÅ„czo- wychowawczych Å›wietlicy szkolnej 

Åšwietlica szkolna jest dziÅ› jednÄ… z najbardziej popularnych form opieki nad dzieckiem, gdyż oprócz funkcji opiekuÅ„czej powinna odgrywać doniosłą rolÄ™ w procesie dydaktyczno - wychowawczym szkoÅ‚y.

DziaÅ‚alność Å›wietlicy powinna dotyczyć piÄ™ciu dziedzin: wychowania zdrowotnego, spoÅ‚eczno-moralnego, umysÅ‚owego, technicznego i estetycznego. Zadania szczegóÅ‚owe rozwijane w ramach każdej z tych dziedzin winny być podporzÄ…dkowane wspólnemu celowi. Jest nim przystosowanie dzieci do życia w spoÅ‚eczeÅ„stwie, a zwÅ‚aszcza uÅ‚atwienie im dobrego startu w szkole. Z tak podjÄ™tych zadaÅ„ wynikajÄ… podstawowe funkcje Å›wietlicy: opiekuÅ„cza, profilaktyczna, reedukacyjna i kompensacyjna.

W ramach szeroko rozumianej funkcji opiekuńczej, świetlica powinna czuwać nad zdrowiem, bezpieczeństwem i prawidłowym rozwojem dzieci.

Działalność profilaktyczna polega na zapobieganiu nieprawidłowościom w somatycznym i psychoruchowym rozwoju dziecka.

DziaÅ‚alność stymulacyjna polega na dążeniu do pobudzania procesów rozwojowych, do optymalnej aktywizacji dzieci przez wykorzystanie ich wÅ‚asnej inicjatywy (na miarÄ™ ich indywidualnych możliwoÅ›ci).

DziaÅ‚alność reedukacyjna dotyczy dzieci, których rozwój przebiega nieprawidÅ‚owo. Polega na podejmowaniu dziaÅ‚aÅ„ zmierzajÄ…cych do wyrównania braków, skorygowania wad i nieprawidÅ‚owoÅ›ci rozwojowych powstaÅ‚ych we wczeÅ›niejszych okresach życia dziecka.

DziaÅ‚alność kompensacyjna polega na wyrównywaniu niedoborów Å›rodowiska rodzinnego, które mogÄ… stanowić przyczynÄ™ nieprawidÅ‚owoÅ›ci i odchyleÅ„ w rozwoju.

Różnice indywidualne miÄ™dzy dziećmi sprawiajÄ…, że należy podejmować wobec każdego z nich odmienne dziaÅ‚ania wychowawcze. W praktyce oznacza to konieczność peÅ‚nego liczenia siÄ™ ze stanem psychofizycznego rozwoju dziecka oraz z warunkami Å›rodowiskowo -wychowawczymi, w jakich ono wzrasta. Zależnie od aktualnej sytuacji, muszÄ… być podjÄ™te dziaÅ‚ania najbardziej celowe z punktu widzenia peÅ‚nego zaspokojenia dziecka i pomocne w osiÄ…gniÄ™ciu przez nie odpowiedniego poziomu rozwoju warunkujÄ…cego wypeÅ‚nienie zadaÅ„ szkolnych.

Ponadto w ramach działalności dydaktycznej świetlica umożliwia dzieciom odrabianie lekcji pomagając uczniom słabym.

Metody i formy pracy opiekuńczo- wychowawczej w świetlicy

Zadania powyższe realizować można za pomocÄ… różnych metod i form.
1. Metody zajęć praktycznych, stosowane we wszystkich formach pracy Å›wietlicowej, majÄ…ce różnorodny charakter i zależne od wysuniÄ™tych celów np.:
- techniki plastyczne, teatry lalek oraz udział w świetlicowym zespole tanecznym sprzyjają rozwojowi wrażliwości estetycznej
- zabawy i gry dydaktyczne, gry Å›wietlicowe, konkursy i zgaduj – zgadule pomagajÄ… ksztaÅ‚tować zdolnoÅ›ci umysÅ‚owe dziecka
- imprezy i uroczystości oraz działalność społecznie użyteczna kształtują uczucia patriotyczne
- ćwiczenia, sporty i wycieczki rozwijają sprawność
2. Metody oglÄ…dowe, wykorzystywane czÄ™sto do pogłębienia i utrwalenia wiadomoÅ›ci. Wychowawca stosuje tu pokaz przedmiotów, fotografii, map, tablic, czÄ™sto posÅ‚uguje siÄ™ przeźroczami i projektorem.
3. Metody sÅ‚owne, do których zalicza siÄ™: pogadankÄ™, opowiadanie baÅ›ni, bajek, przygód, wrażeÅ„ oraz lektury uzupeÅ‚niajÄ…ce.

Do podstawowych form pracy wychowawczej w Å›wietlicy należą: zabawy, prace dowolne dzieci, czynnoÅ›ci samoobsÅ‚ugowe i prace użyteczne, zajÄ™cia zaplanowane przez wychowawcÄ™, okolicznoÅ›ciowe kontakty z przedstawicielami różnych zawodów np. lekarz, leÅ›nik, górnik, strażak...

Oto niektóre formy zajęć na ciekawÄ… i efektywnÄ… pracÄ™ w Å›wietlicy:

1. Zajęcia rozwijające horyzonty umysłowe dziecka- zajęcia z zakresu żywego słowa.

SÄ… one realizowane przez:

  • czytelnictwo, opowiadanie baÅ›ni, bajek, legend,
  • sÅ‚uchanie programów radiowych, oglÄ…danie programów telewizyjnych, filmów,
  • rozrywki umysÅ‚owe,
  • wycieczki edukacyjne.

2. Zajęcia artystyczne.

W zakres ich wchodzą: zajęcia plastyczne, umuzykalniając, małe formy teatralne z żywym słowem i pokazami scenicznymi.

3. Zajęcia ruchowe.

PrzejawiajÄ… siÄ™ one gÅ‚ównie w grach, zabawach ruchowych, turniejach gier zrÄ™cznoÅ›ciowych, wycieczkach i zabawach na powietrzu.

1.  
Zajęcia z zakresu żywego słowa.

Celem zajęć jest dostarczenie dzieciom ogólnych podstaw wiedzy o przyrodzie, spoÅ‚eczeÅ„stwie, kulturze oraz rozwijanie ich zdolnoÅ›ci poznawczych tj. umiejÄ™tność odbierania wrażeÅ„, spostrzegania, wyobrażania, zapamiÄ™tywania i myÅ›lenia. WpÅ‚ywa to na wszechstronne ksztaÅ‚towanie osobowoÅ›ci dziecka i nabiera szczególnego znaczenia w zajÄ™ciach pozalekcyjnych, pozalekcyjnych, których dzieci uczestniczÄ… dobrowolnie.

Treść zajęć obejmuje poznanie i zrozumienie zjawisk przyrody, przyswojenie sobie podstawowych form dziaÅ‚alnoÅ›ci spoÅ‚ecznej i zasad współżycia w grupie, spoÅ‚eczeÅ„stwie oraz poznanie dorobku kulturowego. Tutaj dzieci pogłębiajÄ… wiedzÄ™ zdobytÄ… na lekcjach, rozwijajÄ… horyzonty umysÅ‚owe.

A.  Czytelnictwo

Dzieci lubiÄ… czytać książki i chÄ™tnie uczestniczÄ… w zajÄ™ciach zwiÄ…zanych z czytelnictwem. KÄ…cik czytelniczy to miejsce, gdzie dzieci mogÄ… czytać ulubione książki, przeglÄ…dać czasopisma. FormÄ… tych zajęć jest także czytanie przez nauczyciela wybranych przez uczniów książek. Praca wychowawcza prowadzona w oparciu o książki i czasopisma może koncentrować siÄ™ też w czytelni szkolnej.

Zadaniem zajęć czytelniczych jest ksztaÅ‚towanie nawyku obcowania z książkÄ… i rozwijanie kultury czytelniczej, pogłębianie i rozszerzanie wiadomoÅ›ci i umiejÄ™tnoÅ›ci nabytych przez uczniów na lekcjach, wzbogacenie znajomoÅ›ci jÄ™zyka ojczystego, wyrabianie wrażliwoÅ›ci na treść książki, budzenie zainteresowaÅ„ różnymi dziedzinami wiedzy, ksztaÅ‚towanie zamiÅ‚owaÅ„ czytelniczych, ksztaÅ‚towanie samodzielnoÅ›ci myÅ›lowej.

WÅ›ród form inspiracji czytelniczej wyróżnia siÄ™:

- słowne formy inspiracji:

  • opowiadanie treÅ›ci utworów literackich,
  • gÅ‚oÅ›ne czytanie,
  • pogadanki,
  • rozmowy nt. przeczytanych książek oraz dyskusje;

- wizualne formy inspiracji:

  • wystawki książek,
  • plakaty,
  • gazetki;

- audiowizualne formy inspiracji:

  • filmy,
  • maÅ‚e formy teatralne polegajÄ…ce na inscenizowaniu fragmentów książki, wiersza itp.
  • konkursy czytelnicze,
  • zgaduj- zgadule,
  • zagadki literackie.

Czytanie głośne wpływa na opanowanie i doskonalenie techniki czytania.

Zgaduj- zgadule, konkursy i zagadki zawierajÄ… pewne elementy zabawowe i stanowiÄ… ulubione przez dzieci formy zajęć. DoniosÅ‚a rola tej formy zajęć to także systematyzowanie wiedzy, utrwalenie wiadomoÅ›ci z różnych dziedzin. Ponadto zmuszajÄ… one do samodzielnoÅ›ci, ksztaÅ‚cÄ… odwagÄ™ i wiarÄ™ we wÅ‚asne siÅ‚y, ćwiczÄ… pamięć i umiejÄ™tność koncentracji uwagi.

B.  ZajÄ™cia zwiÄ…zane z radiem, telewizjÄ… i filmem.

Radio, telewizja i film majÄ… na celu nie tylko dostarczanie rozrywki, sÄ… też źródÅ‚em informacji. przez sÅ‚owo, dźwiÄ™k i obraz ksztaÅ‚tujÄ… siÄ™ poglÄ…dy dzieci, upodobania, wyobraźnia i uczucia.

Ponieważ dzieci sÄ… gorliwymi odbiorcami programów proces odbioru powinien być dyskretnie kierowany i wyraźnie ograniczony do pozycji przeznaczonych dla odbiorców w tym wieku.

W pracy świetlicowej wykorzystać można:

- słuchowiska radiowe, słuchać nagranych na kasetę lub z compactu bajek, baśni, wierszy itp.

Forma zbiorowego sÅ‚uchania dostarcza głębokich przeżyć, jest też kanwÄ… do prowadzenia ciekawych rozmów, rysowania, malowania. Przyczynia siÄ™ do budzenia u dzieci zainteresowania różnymi dziedzinami wiedzy, pobudza ich aktywność, zachÄ™ca do samodzielnej pracy i dostarcza emocjonalnych przeżyć.

- programy TV

Właściwie dobrane programy TV także spełniają ważną funkcję dydaktyczną i wychowawczą w życiu dziecka. Dostarczają informacji o wydarzeniach, pogłębiają wiedzę zdobytą w szkole, budzą zaciekawienie, rozwijają zainteresowania, kształtują wrażliwość estetyczną, dostarczają emocjonalnych przeżyć, uczą i wychowują.

Film speÅ‚nia też funkcjÄ™ poznawczÄ…- dostarcza informacji, pogłębia wiedzÄ™, wzbogaca zakres pojęć z różnych dziedzin wiedzy, przyspiesza wchodzenie w stadium myÅ›lenia abstrakcyjnego, poszerza horyzonty umysÅ‚owe.

Film jest ponadto źródÅ‚em osobistych, indywidualnych przeżyć, rozwija wyobraźniÄ™ dziecka, fantazjÄ™; wrażliwość na różne formy plastyczne, barwÄ™, urok otaczajÄ…cego Å›wiata, ksztaÅ‚tuje poglÄ…dy i upodobania, wzbogaca i ksztaÅ‚tuje uczucia, myÅ›li, charakter widza. Jako czynnik rozwoju osobowoÅ›ci film speÅ‚nia bardzo ważnÄ… funkcjÄ™ wychowawczÄ….

Przeżycia filmowe mogÄ… znaleźć swoje odbicie w swobodnej wypowiedzi poprzez rysunek, modelowania, jak też w zabawach, w których dziecko odtwarza treść obejrzanego filmu.

C. Rozrywki umysłowe- gry i zabawy.

Forma ta służy nie tylko wypełnieniu czasu wolnego. Kryje w sobie wiele wartości poznawczych, kształcących i wychowawczych.

Gry i zabawy umysłowe rozszerzają horyzonty wiedzy, utrwalają wiadomości zdobyte w szkole; dzieci ćwiczą zmysły, rozwijają spostrzegawczość, uwagę, dowcip i pomysłowość.

Przy grach i zabawach dzieci mimowolnie podporzÄ…dkowujÄ… siÄ™ zasadom gry, przyswajajÄ… sobie pojÄ™cia obowiÄ…zku wynikajÄ…cego z podziaÅ‚u pracy, rzetelnoÅ›ci, sprawiedliwoÅ›ci; uczÄ… wiÄ™zi z grupÄ…, wspóÅ‚zawodnictwa i zdrowej rywalizacji. StanowiÄ… dobrÄ… zabawÄ™ a zarazem uczÄ… i ksztaÅ‚cÄ…, wybiegajÄ… poza program szkolny.

Rodzaje gier i zabaw:

  • towarzyskie,
  • ze Å›piewem i muzykÄ…,
  • zrÄ™cznoÅ›ciowe,
  • stolikowe, dydaktyczne, które pobudzajÄ… wyobraźniÄ™, a przez to rozwijajÄ… szereg pojęć: przestrzeÅ„, ksztaÅ‚t, czas, wielkość, liczba, kolor.

Tworzywem w grach dydaktycznych sÄ… kolorowe obrazki, loteryjki, kulki itp. Dzieci ukÅ‚adajÄ… z nich różnorodne wzory, dobierajÄ…c odpowiedni kolor, ksztaÅ‚t, wielkość.

  • tematyczne czyli naÅ›ladowcze, kiedy dzieci bawiÄ… siÄ™ w „kogoÅ› lub coÅ›”

Rozrywki umysÅ‚owe to: zagadki, Å‚amigÅ‚ówki, rebusy, szarady, krzyżówki, kalambury, żarty rysunkowe, quizy itp. StanowiÄ… one atrakcyjnÄ… i wartoÅ›ciowÄ… formÄ™ zajęć Å›wietlicowych. UtrwalajÄ… elementy wiedzy, pobudzajÄ… do myÅ›lenia, ćwiczÄ… pamięć, zmuszajÄ… do szybkiej orientacji.

D. Wycieczki edukacyjne.

To atrakcyjna i znacząca forma pracy dydaktyczno- wychowawczej w świetlicy. Wycieczki służą zdrowiu dzieci, należy je organizować bez względu na porę roku. Celem wycieczki może być:

  • poznanie najbliższej okolicy, zabytków kultury;
  • miejsc pamiÄ™ci narodowej;
  • oglÄ…danie wystaw, ekspozycji muzealnych;
  • obserwacja zmian zachodzÄ…cych w przyrodzie;
  • poznanie dziaÅ‚alnoÅ›ci różnego typu miejsc użytecznoÅ›ci publicznej: poczta, teatr, klub osiedlowy itp.

Wycieczki powinny zawsze opierać się na zasadach bezpieczeństwa; jej uczestnicy muszą wiedzieć, co im wolno, a czego nie należy czynić.

2. Zajęcia artystyczne.

Praca w Å›wietlicy stwarza korzystne sytuacje do wychowania przez sztukÄ™, która wzbogaca intelektualnie i moralnie, uszlachetnia charakter. ZajÄ™cia artystyczne rozwijajÄ… zdolnoÅ›ci poznania, odczuwania i przeżywania piÄ™kna otaczajÄ…cego nas Å›wiata.

DzieciÄ™ca twórczość artystyczna przejawia siÄ™ gÅ‚ównie w dziedzinie:

a)   plastyki,
b)   umuzykalnienia,
c)   maÅ‚ych form teatralnych.

Ad. a) Zajęcia plastyczne to obserwacja i doświadczenie, działalność plastyczna oraz wybrane zagadnienia podstawowe z zakresu sztuk plastycznych.

GÅ‚ówne cele zajęć plastycznych to:

  • ksztaÅ‚towanie estetyczne zmysÅ‚ów, gusty;
  • wychowanie przyszÅ‚ych odbiorców sztuki:
  • rozwijanie zainteresowaÅ„ plastykÄ…, sztukÄ…;
  • rozwijanie sprawnoÅ›ci manualnych:
  • poznawanie i umiejÄ™tność posÅ‚ugiwania siÄ™ różnymi technikami plastycznymi;
  • nabycie umiejÄ™tnoÅ›ci wspóÅ‚dziaÅ‚ania w grupie, wytrwaÅ‚oÅ›ci w pracy, wiary we wÅ‚asne siÅ‚y;
  • wdrażanie do kulturalnego spÄ™dzania czasu wolnego.

Najczęściej stosowane techniki plastyczne w świetlicy to:

  • malowanie farbami plakatowymi, akwarelami, „mokre w mokrym”, malowanie pastÄ… do zÄ™bów, kredkÄ… Å›wiecowÄ…, na podkÅ‚adzie z soli, na bandażu itp.;
  • wydzieranie i wycinanie,
  • kompozycje z różnych materiaÅ‚ów;
  • frottage;
  • collage:
  • papieroplastyka,
  • modelowanie z plasteliny, masy solnej, papierowej, w Å›niegu,
  • rysowanie oÅ‚ówkiem, kredkami Å›wiecowymi, oÅ‚ówkowymi, mazakami, patykiem, piórkiem, Å›wiecÄ…, wÄ™glem, kredÄ….

Wartość pÅ‚ynÄ…ca z tej formy zajęć to wyrabianie zrÄ™cznoÅ›ci palców, ksztaÅ‚towanie wyobraźni i umiejÄ™tnoÅ›ci kompozycyjnych. SzczególnÄ… atrakcyjność osiÄ…gajÄ… zajÄ™cia plastyczne dziÄ™ki wykorzystaniu różnych materiaÅ‚ów: kolorowy papier, tektura, makulatura, cerata, piasek, skorupki jaj, bandaż, sól, masa papierowa i solna, bibuÅ‚ki, szmatki itp. Ponadto ciekawÄ… formÄ… zajęć plastycznych jest wykorzystanie elementów grafiki do wykorzystania przy kompozycjach ornamentowych, do ozdabiania kart okolicznoÅ›ciowych, zakÅ‚adek do książek, okÅ‚adek papierowych, zaproszeÅ„ , plakatów.

Ad. b) Umuzykalnienie

Obejmuje ono:

1)   sÅ‚uchanie Å›piewu, muzyki, bajek muzycznych;
2)   Å›piew piosenek;
3)   gry i zabawy rytmiczne ze Å›piewem i muzykÄ…;
4)   próby muzykowania wykorzystujÄ…c proste instrumenty muzyczne np. bÄ™benek, trójkÄ…t, tamburyno, grzechotki itp.

GÅ‚ówne cele zajęć umuzykalniajÄ…cych:

  • ksztaÅ‚cenie sÅ‚uchu muzycznego oraz wrażliwoÅ›ci estetycznej dziecka na muzykÄ™ i jej rytm,
  • ksztaÅ‚towanie harmonii i motoryki ruchów;
  • rozwijanie wyobraźni;
  • wzbogacenie sÅ‚ownictwa oraz poprawa wymowy:
  • nauka piosenek wzbogaca wiedzÄ™ o Å›wiecie i ludziach; pozwala ćwiczyć pamięć, uczy myÅ›lenia i koncentracji uwagi;
  • zbiorowe zajÄ™cia umuzykalniajÄ…ce wywierajÄ… korzystny wpÅ‚yw na dzieci nieÅ›miaÅ‚e i nie majÄ…ce wiary we wÅ‚asne siÅ‚y;
  • podporzÄ…dkowanie siÄ™ pewnym nakazom w zespoÅ‚owym Å›piewie, zabawie czy grze na instrumentach rozwija w dzieciach zdolność współżycia w grupie, uspoÅ‚ecznia je, dzieci zdobywajÄ… podbudowÄ™ do ogólnej...
Zarejestruj się lub zaloguj aby przeczytać pełen artykuł.
Zaloguj siÄ™

, aby dodać komentarz.