Pełnienie funkcji wychowawcy uważam za szczególną okazję oddziaływania na kształtowanie charakteru i postaw młodzieży. Aby oddziaływanie wychowawcze było skuteczne, niezbędnym warunkiem jest przeprowadzenie diagnozy klasy. Diagnozując klasę dowiemy się jakie panują w niej relacje, normy, role, jaki jest jej stosunek do wymagań szkolnych, jakie ma relacje z wychowawcą. Poznamy potrzeby grupy klasowej. Dzięki temu będziemy mogli podjąć właściwe działania wychowawcze, opracować programy wychowawcze zgodne z zainteresowaniami uczniów, ich rozwojem intelektualnym i emocjonalnym. Prezentowaną poniżej diagnozę przeprowadziłam w klasie III technikum gastronomicznego.

Metody badawcze zastosowane w diagnozie: obserwacja, rozmowa, test socjometryczny J. L. Moreno, ankieta.

1. Poczucie bezpieczeństwa - poziom wysoki (wystarczy podtrzymywać).

W porównaniu do poprzednich dwóch lat zauważyÅ‚am wysoki wzrost bezpieczeÅ„stwa w klasie. Uczniowie ujawniajÄ… wobec siebie myÅ›li, potrzeby uczucia, trudnoÅ›ci, wspierajÄ… siÄ™, czujÄ… siÄ™ ze sobÄ… dobrze. Trudne sprawy, konflikty, sÄ… publicznie ujawniane i można nad nimi z caÅ‚Ä… klasÄ… pracować.

2. Akceptacja - odrzucenie - poziom wysoki (wystarczy podtrzymywać).

Uczniowie akceptujÄ… i doceniajÄ… odmienność swoich postaw, stylów życia, w klasie jest miejsce dla każdego. Jakich zachowaÅ„ klasa nie zaakceptuje?

• chuligaÅ„stwa,
• wandalizmu,
• pomówieÅ„

Kto nie jest w klasie akceptowany? Nie ma przypadków odrzucenia przez klasÄ™.

3. Spójność - fragmentacja - poziom Å›redni (warto systematycznie pracować nad jego podwyższeniem).

W klasie istnieje podziaÅ‚ na podgrupy (4 - 7 osobowe), które potrafiÄ… ze sobÄ… wspóÅ‚pracować.

W klasie można wyróżnić cztery gÅ‚ówne grupy nieformalne, nazwaÅ‚am je nastÄ™pujÄ…co: „prymusi", „spoÅ‚ecznicy",  „ludzie z Przytorza", „wagarowicze". Do grupy „prymusów" należy 6 uczennic, które uzyskujÄ… bardzo dobre wyniki  w nauce, przywiÄ…zujÄ… dużą wagÄ™ do pogÅ‚Ä™biania swojej wiedzy i uzyskiwania nowych umiejÄ™tnoÅ›ci, nie wagarujÄ…. Liderem tej grupy jest Paulina, bardzo dobra uczennica (Å›rednia ocen 5,2), posiada zawsze swoje wÅ‚asne zdanie, potrafi go bronić przed innymi. Do grupy „spoÅ‚eczników" należy 7 uczennic. Najbardziej aktywna jest Malwina. OsiÄ…gajÄ… one Å›rednie wyniki w nauce, bardziej od nauki interesuje je dziaÅ‚alność w różnych szkolnych i lokalnych akcjach spoÅ‚ecznych (np. na rzecz Domu Dziecka). Zawsze można na nie liczyć. GrupÄ™ „ludzi z Przytorza" tworzy 5 uczniów ( 4 dziewczyny i 1 chÅ‚opak). MieszkajÄ… na jednym osiedlu, w sÄ…siadujÄ…cych ze sobÄ… blokach. Liderem tej grupy jest Karolina. BywajÄ… w tych samych osiedlowych klubach. Mocno podkreÅ›lajÄ… swoje miejsce zamieszkania. Należą do grona uczniów dobrych i nie sprawiajÄ… wiÄ™kszych problemów wychowawczych. „Wagarowicze", to kolejna nieformalna grupa, pojawiÅ‚a siÄ™ pod koniec klasy drugiej. Liczy 5 uczennic, które wagarujÄ…, nad naukÄ™ przedkÅ‚adajÄ… wesoÅ‚e i przyjemne spÄ™dzanie czasu. UzyskujÄ… Å›rednie i sÅ‚abe wyniki w nauce. W szkole (na lekcjach, przerwach) sÄ… spokojne, potrafiÄ… wspóÅ‚pracować z resztÄ… klasy.

W poprzednich latach nauki podziaÅ‚ ten byÅ‚ bardziej widoczny. W klasie trzeciej staÅ‚ siÄ™ mniej wyraźny. Jakie sÄ… kryteria podziaÅ‚ów w klasie?

• kryterium osiÄ…gnięć w nauce,
• kryterium gotowoÅ›ci do wykonywania prac i posÅ‚uszeÅ„stwa,
• kryterium podejmowania różnych ról spoÅ‚ecznych,
• kryterium porozumiewania siÄ™,
• kryterium atrakcyjnoÅ›ci poszczególnych osób wobec siebie.

Jakie sÄ… przyczyny tych podziaÅ‚ów? Przyczyna tego zjawiska tkwi w różnicach zainteresowaÅ„, sposobie traktowania obowiÄ…zków szkolnych czy też w bliskoÅ›ci miejsca zamieszkania.

4. Realizacja potrzeb indywidualnych.

WiÄ™kszość uczniów mogÅ‚a ujawniać i realizować swoje osobiste cele na forum klasy. Jednak znalazÅ‚y siÄ™ w klasie osoby, których potrzeby i interesy byÅ‚y mniej ważne, z których zdaniem mniej siÄ™ liczono. Osobom tym zostaÅ‚y przypisane...