Inspiracją do napisania niniejszego programu jest praca z wychowankami niepełnosprawnymi ruchowo. Ośrodek w którym pracuję od 10 lat jest placówką przeznaczoną dla dzieci i młodzieży z dysfunkcjami narządu ruchu. Do najczęściej spotykanych należą: uszkodzenia narządu ruchu /wrodzone i nabyte/, mózgowe porażenie dziecięce, skrzywienie kręgosłupa, stany poamputacyjne, kalectwo sprzężone /uszkodzenie narządu ruchu i upośledzenie umysłowe/, choroby przewlekłe /zanik mięśni, epilepsja, cukrzyca, choroby reumatyczne/
Niniejszy program przewidziany jest dla dzieci i młodzieży w wieku 15- 20 lat.

     Muzyka, czy piosenka bezpośrednio rozwija wrażliwość estetyczną, umożliwia łatwiejsze poznawanie rzeczywistości, oparte na doznawaniu i przeżywaniu piękna. Wzbogaca naszą świadomość, zmysły, wyobraźnię i uczucia, które uszlachetniają całą osobowość. Powoduje to zarazem odwracanie uwagi od szarzyzny i codzienności życia, od udręk i niepokojów wewnętrznych. Muzyka uspokaja i syci.

     Inspiracją do napisania niniejszego programu jest praca z wychowankami niepełnosprawnymi ruchowo. Ośrodek w którym pracuję od 10 lat jest placówką przeznaczoną dla dzieci i młodzieży z dysfunkcjami narządu ruchu. Do najczęściej spotykanych należą: uszkodzenia narządu ruchu /wrodzone i nabyte/, mózgowe porażenie dziecięce, skrzywienie kręgosłupa, stany poamputacyjne, kalectwo sprzężone /uszkodzenie narządu ruchu i upośledzenie umysłowe/, choroby przewlekłe /zanik mięśni, epilepsja, cukrzyca, choroby reumatyczne/

     Niniejszy program przewidziany jest dla dzieci i młodzieży w wieku 15- 20 lat, co nie oznacza, że w zajęciach nie będą mogły brać udziału dzieci młodsze. Program oparłam na własnych obserwacjach, praktyce pracy z dziećmi niepełnosprawnymi, opinii z Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej oraz o podstawę programową przewidzianą na trzeci etap kształcenia, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 roku.

      Program zawiera cele, treści, proponowane metody pracy oraz przewidywane osiągnięcia uczniów. Program realizowany powinien być na zajęciach pozalekcyjnych, jeden raz w tygodniu.

      Koło muzyczne opierać będzie swą działalność na trzech głównych blokach zajęć wzajemnie się przenikających i uzupełniających: śpiew, pisanie tekstów do podkładów muzycznych oraz zajęcia z elementami muzykoterapii. Zajęcia te maja charakter umuzykalniający.

      Takie szerokie podejście do zagadnienia muzyki ma za zadanie wspomagać wszechstronny rozwój dzieci i młodzieży niepełnosprawnej, zaspakajać potrzebę twórczości, ekspozycji, uświadomienia i odreagowania emocji i wyciszenia emocjonalnego, utwierdzenia się w poczuciu własnej wartości.

      Dzieci niepełnosprawne mają wiele deficytów, a co za tym idzie zaniżoną samoocenę. Piosenki przyczynią się więc do uwrażliwienia ich percepcji słuchowej oraz w sposób spontaniczny wpłyną korzystnie na wymowę.

      Udział dzieci i młodzieży niepełnosprawnej w zajęciach koła muzycznego pozwoli im przezwyciężyć słabości, rozwinąć zainteresowania wokalne, nauczy pracy w grupie, wskaże drogę do kulturalnego spędzania czasu wolnego oraz przyczyni się do kształtowania ich pozytywnej samooceny i wiary w sukces.

OGÓLNA KONCEPCJA PROGRAMU:

1. Program przeznaczony jest dla uczniów od 15- 20 lat.
2. Do zespołu muzycznego przyjmowane są wszystkie chętne dzieci zainteresowane tą formą działalności.
3. Liczebność zespołu obejmuje około 15 osób.
4. Struktura godzinowa /1 jednostka lekcyjna 1 raz w tygodniu/.
5. Struktura i treść zajęć dostosowane są do zainteresowań, potrzeb i możliwości członków zespołu.
6. Program zajęć pozalekcyjnych opracowany dla potrzeb internatu w Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym Nr 1 dla Dzieci Niepełnosprawnych Ruchowo w Policach. W placówce przebywają uczniowie z wadami wrodzonymi, z mózgowym porażeniem dziecięcym, stanami powypadkowymi, zanikiem mięśni.
7. Współpraca z:
• Ośrodkami Kształcenia Specjalnego,
• szkołami Powiatu Polickiego,
• Miejskim Ośrodkiem Kultury,
• Klubem Nauczyciela,
• Teatrem Polskim ze Szczecina,
• Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie,
• Fundacją Pomocy Chorym na Zanik Mięśni,
• Radami Osiedlowymi z Polic,
• Stowarzyszeniem na Rzecz Osób Niepełnosprawnych"Amicus".
8. Osoba prowadząca zespół- mgr Pedagogiki Specjalnej, nauczyciel mianowany- Agnieszka Sikorska.
9. Udział zespołu w uroczystościach, konkursach, festiwalach.
10. Coroczna organizacja Polickiego Integracyjnego Festiwalu Piosenki w Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym dla Dzieci Niepełnosprawnych Ruchowo Nr 1 w Policach.
11. Występy dzieci w czasie okolicznościowych imprez w naszej placówce np. obchody Dnia Nauczyciela.
12. Możliwość uczestniczenia przez cały pobyt dziecka w placówce

CEL GŁÓWNY PROGRAMU:

WYPOSAŻENIE UCZNIÓW W WIEDZĘ I UMIEJĘTNOŚCI UMOŻLIWIAJĄCE IM WSZECHSTRONNY ROZWÓJ OSOBOWY I TAKIE PRZYGOTOWANIE DO ŻYCIA, ABY MOGLI JAKO OSOBY DOROSŁE W PEŁNI ZINTEGROWAĆ SIĘ ZE ŚRODOWISKIEM

CELE OGÓLNE:

• rozbudzenie zamiłowań muzycznych i wrażliwości na sztukę,
• przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w kulturze,
• integracja ze środowiskiem poprzez piosenkę,
• przezwyciężanie swoich słabości,
• świadome planowanie czasu wolnego.

CELE SZCZEGÓŁOWE:

Dziecko:

• rozwija zainteresowania poprzez aktywne działanie i pozytywną postawę wobec stawianych zadań,
• rozwija zdolności i umiejętności muzyczne poprzez aktywne uczestniczenie w zajęciach,
• rozwija wrażliwość estetyczną, muzyczną,
• jest odpowiedzialne za zespół i jego osiągnięcia mobilizując kolegów do aktywności na zajęciach,
• tworzy i uczestniczy w wydarzeniach kulturalnych w placówce i poza nią.
• zaspakaja potrzebę przeżywania sukcesów,
• odreagowuje stres po zajęciach szkolnych,
• promuje placówkę…

PODSTAWOWE FORMY AKTYWNOŚCI NA ZAJĘCIACH:

• praca zbiorowa /zespół wokalny,/
• praca z dzieckiem szczególnie uzdolnionym /solista/,
• udział w konkursach, koncertach i uroczystościach szkolnych i pozaszkolnych,
• ćwiczenia rozwijające poczucie rytmu, tempa /np."echo rytmiczne"/
• ćwiczenia usprawniające narządy mowy /ćwiczenia języka, ćwiczenia warg, ćwiczenia oddechowe/,
• ćwiczenia emisyjne,
• ćwiczenia słuchowo- głosowe,
• ćwiczenia relaksacyjne przy muzyce.

METODY ZASTOSOWANE PODCZAS ZAJĘĆ:

• rozmowa,
• pokaz,
• praktyczne działanie.

TREŚCI NAUCZANIA:

• kształtowanie prawidłowej postawy przy śpiewie,
• praca nad prawidłowym oddechem,
• ćwiczenia dykcyjne,
• ćwiczenia kształtujące prawidłową emisję głosu,
• śpiewanie piosenek jedno- i dwugłosowych /w tym kanonów/- utwory związane głównie z kalendarzem imprez w placówce, takich jak: Dzień Nauczyciela, Wigilia w Internacie, Jasełka, inne uroczystości szkolne,
• zapoznanie z muzyką patriotyczną:"Bogurodzica","Mazurek Dąbrowskiego,"Oda do radości",
• łączenie śpiewu z akompaniamentem muzycznym,
• śpiewanie solmizacją krótkich melodii,
• śpiewanie piosenek zaproponowanych przez członków koła,
• percepcja elementów muzyki i rozpoznawanie zjawisk akustycznych,
• rozpoznawanie kierunku i rodzaju melodii,
• określanie zjawisk agogicznych,
• określanie nastroju,
• rozwijanie wyobraźni muzycznej,
• recytowanie rytmizowanych tekstów piosenek,
• pisanie tekstów do podkładów muzycznych,
• ćwiczenia relaksacyjne przy muzyce.

PRZEWIDYWANE OSIĄGNIĘCIA UCZNIÓW

Wychowanek zna:

• ćwiczenia oddechowe, słuchowe, dykcyjne,
• teksty śpiewanych przez zespół piosenek.

Wychowanek rozumie:

• systematyczne uczestniczenie na zajęciach doskonali i podnosi umiejętności,
• jest odpowiedzialny za zespół i jego osiągnięcia.

Wychowanek umie:

• zaśpiewać piosenkę,
• określić nastrój słuchanej piosenki,
• rozpoznać zjawiska akustyczne,
• rozpoznać zjawiska agogiczne,
• śpiewać w kanonie,
• recytować rytmizowanych tekstów piosenek
• współdziałać w zespole,
• dokonać samokontroli i samooceny własnej aktywności na zajęciach,
• współpracować z prowadzącym w organizacji występów i imprez,
• pokonać tremę,
• godnie reprezentować Ośrodek podczas konkursów, koncertów, festiwali.

EWALUACJA

Ewaluacja dokonana na podstawie:

• obserwacji działalności muzycznej wychowanków,
• analiza dokonań i osiągnięć wychowanków na przeglądach, konkursach, festiwalach,
• analiza ankiet skierowanych do wychowanków,
• analiza ankiet skierowanych do rodziców wychowanków.

ZAŁĄCZNIK 1

ANKIETA SKIEROWANA DO UCZNIÓW

Bardzo proszę o szczere wypełnienie ankiety. Ankieta jest anonimowa i pozwoli na dokonanie analizy i oceny zajęć prowadzonych w ramach koła muzycznego.

1. Czy uczestnictwo w pozalekcyjnych zajęciach muzycznych daje Ci satysfakcje?
   ………………………………………………………………………………………………
   ………………………………………………………………………………………………
2. Jakie korzyści daje Ci uczestnictwo w zajęciach?
   ……………………………………………………………………………………………….
   ……………………………………………………………………………………………….
3. Czy forma prowadzenia zajęć odpowiada Ci, jeśli nie, co chciałbyś w nich zmienić?
   …………………………………………………………………………………………………
   …………………………………………………………………………………………………
4. Czy długość zajęć jest według ciebie wystarczająca?
   …………………………………………………………………………………………………
   ……………………………………………………………………………………………….
5. Czy reprezentowanie Ośrodka daje Ci satysfakcję?
   …………………………………………………………………………………………………
   …………………………………………………………………………………………………
6. Jak według Cebie oceniają Twoje uczestnictwo w zajęciach rodzice?
   …………………………………………………………………………………………………
   …………………………………………………………………………………………………
7. Czy zdobywanie doświadczenia i umiejętności na zajęciach może Ci się kiedyś przydać?
   …………………………………………………………………………………………………
   …………………………………………………………………………………………………
8. Czy masz możliwość realizowania własnych pomysłów, wykazania się inwencją twórczą podczas zajęć?
   ……………………………………………………………………………………………………
   ……………………………………………………………………………………………………
9. Czy lubisz prezentować swoje umiejętności dla szerokiego grona publiczności?
   ……………………………………………………………………………………………………
   ……………………………………………………………………………………………………

ZAŁĄCZNIK 2

ANKIETA SKIEROWANA DO RODZICÓW:

Bardzo proszę o szczere wypełnienie ankiety. Ankieta jest anonimowa i pozwoli na dokonanie analizy i oceny zajęć pozalekcyjnych prowadzonych w ramach koła muzycznego według autorskiego programu"Tacy sami".

1. Czy wyraziła Pani/Pan zgodę na uczestnictwo córki/syna w muzycznych zajęciach pozalekcyjnych?
   ……………………………………………………………………………………………………
   ……………………………………………………………………………………………………
2. Czy według Pani./Pana jest to odpowiednie spędzanie czasu wolnego przez córkę/syna?
   ……………………………………………………………………………………………………
   ……………………………………………………………………………………………………
3. Czy udział w zajęciach muzyczny według Pani/Pana ma dobry wpływ na rozwój córki/syna?
   ……………………………………………………………………………………………………
   ……………………………………………………………………………………………………