Film na zajęciach wiedzy o kulturze.
Data dodania: 2004-04-25 11:02:37

We współczesnej pedagogice dużą rolę odgrywa film w wychowaniu młodzieży oraz jego przydatność w pracy nauczyciela. Wiek, w którym żyjemy jest okresem wspaniałego rozkwitu fotografii, filmu, telewizji, technologii komputerowej. Coraz większą rolę w popularyzacji sztuki odgrywa ekran kinowy i telewizyjny.
     We współczesnej pedagogice dużą rolę odgrywa film w wychowaniu młodzieży oraz jego przydatność w pracy nauczyciela. Wiek, w którym żyjemy jest okresem wspaniałego rozkwitu fotografii, filmu, telewizji, technologii komputerowej. Coraz większą rolę w popularyzacji sztuki odgrywa ekran kinowy i telewizyjny. Film według Arnolda Hausera został określony jako najbardziej reprezentatywny rodzaj sztuki współczesnej. Najszybciej, najwrażliwiej i najsugestywniej ukazuje współczesną rzeczywistość. Film oddziałuje na odbiorcę za pomocą obrazów, układów linii i barw, poprzez dialogi i muzykę. Wszystkie te środki są stosowane jednocześnie, gdyż są stopione w jedną całość. Szczególną cechą filmu jest ruch. Poszczególne obrazy na scenie są ruchome, a także kamera się porusza, której zadaniem jest wykonywanie zdjęć obrazów z różnych punktów widzenia. Cała reżyseria filmu polega na umiejętności czytelnego opowiadania wydarzeń rozgrywających się w czasie i przestrzeni przy pomocy odpowiednio użytych środków wyrazowych i dźwiękowych.
     Film jako autonomiczna dziedzina sztuki ma wÅ‚asne Å›rodki wyrazu i sposoby interpretacji. Jest Å›rodkiem przekazu dla innych dziedzin sztuki, jest rozrywkÄ… dla widzów i dokumentem o naukowej wartoÅ›ci. Różni siÄ™ od pozostaÅ‚ych dziedzin sztuki tym, że wiernie odtwarza Å›wiat rzeczywisty. Od bardzo dawna film chÄ™tnie siÄ™gaÅ‚ po utwory literackie jako podstawÄ™ swych scenariuszy. Adaptacje filmowe dotyczÄ… tekstów przeważnie znanych, a reżyser zachowuje walory treÅ›ciowe oryginaÅ‚u i przystosowuje widzów do odbioru nowego jÄ™zyka sztuki. DzieÅ‚o filmowe pozwala na szersze spojrzenie na tekst literacki, ale go nie zastÄ™puje. Obraz przedstawionego Å›wiata jest peÅ‚ny dopiero po zapoznaniu siÄ™ z poetykÄ… odbioru obydwu sztuk, dajÄ…cych odmienne interpretacje tych samych problemów. Powstaje swoista synteza obrazu literackiego i filmowego, wywoÅ‚ujÄ…ca caÅ‚oÅ›ciowe widzenie i nowe doznania estetyczne. Adaptacja jest trudnym zadaniem dla reżysera, ponieważ dosÅ‚owne przeniesienie treÅ›ci na ekran filmowy – co okreÅ›la siÄ™ mianem ekranizacji- nie jest w stanie oddać w peÅ‚ni dzieÅ‚a literackiego. Jest ona zatem przetworzeniem twórczym, interpretacjÄ… utworu literackiego, wÅ‚asnym sposobem widzenia Å›wiata i problemów przez reżysera, a nawet czasami polemikÄ… z pisarzem. W wyniku tych przeróbek powstaje dzieÅ‚o, które wykazuje liczne podobieÅ„stwa z literackim pierwowzorem, niesie ze sobÄ… nowe wartoÅ›ci, uaktualnia je lub prezentuje inny punkt widzenia, co w znaczny sposób przybliża odbiorcy utwór literacki.
     Reżyser w pierwowzorze literackim może dokonać różnorodnych „zabiegów”, zmian wÄ…tków, wymowy moralnej i filozoficznej, a z adaptacjÄ… mamy do czynienia wówczas, gdy pierwowzór zostanie przeksztaÅ‚cony twórczo w samodzielne dzieÅ‚o filmowe i gdy twórca filmu zachowa wierność literackiego tekstu.
     Film przemawia do odbiorcy za pomocą obrazu i dźwięku, ruchu, światła, barwy, wywołując określone przeżycia psychiczne. Uruchamia on dwa bodźce impulsy świetlne i dźwiękowe. Ruch na ekranie przyciąga uwagę odbiorcy, staje się dla niego najsilniejszym bodźcem wzrokowym. Wywołuje wrażenia odbierania materialnej rzeczywistości i w ten sposób oddziałuje na zmysły. Rezultatem zetknięcia się widza z odmiennym światem na ekranie jest dwustopniowy charakter filmowego przeżycia. Widz przeżywa dwa światy, po pierwsze uczestniczy w projekcji z zachowaniem świadomości swego istnienia, po drugie wszystko przeżywa indywidualnie, odmiennie dla różnych odbiorców.
     Dzieło filmowe odgrywa dużą rolę...